گزارش دولتی: کدام شغلها در استرالیا بیشترین ریسک جایگزینی با هوش مصنوعی را دارند؟
بر اساس یک گزارش دولتی، هوش مصنوعی هنوز باعث موج گستردهای از حذف شغلها نشده، اما دولت فدرال هشدار داده برخی حرفهها «بیشترین میزان مواجهه» را با جایگزینی توسط این فناوری دارند؛ از جمله بازاریابهای تلفنی، کارکنان تبلیغات و حسابداران.
طبق یک گزارش ملی که برای نخستینبار از این نوع منتشر شده، افرادی که در مشاغل با مواجهه بالاتر کار میکنند، با احتمال بیشتری زن هستند و مدرک دانشگاهی دارند. این گروه، بر اساس دادههای جابز اند اسکیلز استرالیا¹ در گزارش هوش مصنوعی و اشتغال در استرالیا²، شامل کارمندان دفتری، مدیران خردهفروشی، برنامهنویسان نرمافزار، حسابداران، مسئولان پذیرش و متخصصان تبلیغات و بازاریابی است.
در مقابل، شغلهایی که «کمترین مواجهه» را با جابهجایی ناشی از هوش مصنوعی دارند، بیشتر در اختیار افرادی است که سطح پایینتری از مدارک دانشگاهی و سطح بالاتری از آموزشهای فنیوحرفهای دارند؛ از جمله افراد شاغل در حرفههای فنی و همچنین کارکنان مراقبت از سالمندان.
مشاغل پرریسک و کمریسک از نگاه گزارش
در این گزارش، بازاریابهای تلفنی و کارکنان تماسسنترها جزو مشاغلی طبقهبندی شدهاند که بیشترین مواجهه را دارند. گزارش میگوید پرریسکترین نقشها، «مشاغل شناختیِ روتین» هستند، چون وظایف آنها بیشتر از همه قابلیت خودکارسازی با هوش مصنوعی مولد را دارد.
مشاغلی که کمترین مواجهه را دارند، بیشتر «دستی» و میدانی هستند؛ مانند مراقبان، نیروهای فنی، رانندگان کامیون و لیفتراک، نظافتچیها و باغبانها.
دادههای رشد اشتغال و موضع دولت
هفته آینده انتظار میرود دولت آنتونی آلبانیزی³ برنامههای بهروزشدهای را درباره نحوه تنظیمگری و مدیریت هوش مصنوعی در حوزههای مختلف اعلام کند؛ از جمله صنعت، اقتصاد و چارچوبهای ایمنی.
آماندا ریشورث⁴ وزیر اشتغال گفت: «هوش مصنوعی میتواند بازار کار استرالیا را بازتعریف کند، اما این گزارش نشان میدهد شرایط بازار کار در کل همچنان بر اساس معیارهای تاریخی قوی است، وضعیت جوانان عمدتاً حفظ شده و جابهجایی شغلی سرعت نگرفته است.» او افزود دولت مصمم است هوش مصنوعی به ایجاد شغلهای خوب کمک کند و به آنها آسیب نزند و تاکید کرد حمایت از استرالیاییها از طریق مهارتآموزی، آموزش و مسیرهای لازم برای سازگاری ادامه خواهد داشت.
این گزارش نخستین بار است که دولت چنین دادههایی را رصد میکند و اعلام شده روندها بهطور منظم پایش و گزارش خواهد شد.
نقلقولها و نگرانیها درباره مشاغل اداری
گزارش از داریو آمودی⁵ مدیرعامل آنتروپیک⁶ نقلقول کرده است؛ شرکتی که بهدنبال سرمایهگذاریهای چندمیلیارددلاری در استرالیاست. او گفته هوش مصنوعی میتواند نیمی از مشاغل اداریِ سطح ورود را از بین ببرد و نرخ بیکاری را طی یک تا پنج سال آینده به ۱۰ تا ۲۰ درصد برساند.
علاوه بر دادههای مواجهه شغلی از جابز اند اسکیلز استرالیا¹، گزارش به تحلیل اقتصادی آنتروپیک⁶ هم اشاره میکند که در آن، کارکنان تماسسنتر، نمایندگان فروش و تکنسینهای فناوری اطلاعات و ارتباطات در میان پنج نقشِ با بیشترین مواجهه قرار گرفتهاند.
در گزارش آمده شواهدی از ایالات متحده⁷ وجود دارد که برخی شرکتها ورودیِ جذب فارغالتحصیلها را با هوش مصنوعی جایگزین میکنند، اما وزارت اشتغال و روابط محل کار⁸ در گزارش خود گفته است: «ما این را در دادههای استرالیا نمیبینیم.»
رشد کندتر در شغلهای در معرض هوش مصنوعی
در حالی که گزارش میگوید شواهدی از «آشفتگی گسترده بازار کار» بهواسطه هوش مصنوعی دیده نمیشود، اشاره میکند مشاغلی که بیشتر در معرض خودکارسازی بالقوه هستند، نسبت به سایر نقشها کندتر رشد کردهاند. طبق گزارش، بین اواخر ۲۰۲۲ تا اوایل ۲۰۲۶، اشتغال در مشاغل کممواجهه ۹.۵٪ رشد داشته، اما رشد در نقشهای پرمواجهه ۵.۶٪ بوده است.
در متن گزارش آمده است: «ما یک رابطه منفیِ کوچک میان میزان مواجهه با هوش مصنوعی و رشد اشتغال پیدا میکنیم.»
فشار برای اعلام پاسخهای سیاستی: کپیرایت، حریم خصوصی و ایمنی
دولت تحت فشار است تا پاسخ خود را به نگرانیهای مرتبط با هوش مصنوعی در حوزههای مختلف مشخص کند؛ از جمله کپیرایت و حفاظت از رسانهها و تولیدکنندگان خلاق، حریم خصوصی، سلامت، صنعت، اعتماد و ایمنی، و روابط کار. همچنین پرسشهایی درباره نحوه توجیه نیاز به اختصاص زمین، برق و آب گسترده برای دیتاسنترهای پرمصرف مطرح است.
اندرو چارلتون⁹ دستیار وزیر فناوری، در سخنرانی روز سهشنبه پذیرفت اعتماد عمومی به هوش مصنوعی پایین است و دولت باید این فضا را بهتر تنظیمگری کند.
دولت همچنین اعلام کرده تضعیف حفاظتهای کپیرایت برای هوش مصنوعی را کنار گذاشته است؛ پس از آنکه گزارشهایی منتشر شد مبنی بر اینکه شرکتهای بزرگ، پیش از سرمایهگذاری عمده در استرالیا، خواستار دسترسی به دادههای استرالیایی شدهاند.
انتظار میرود آنتونی آلبانیزی³ هفته آینده یک سخنرانی مهم داشته باشد و تصویری کلی از برنامههای دولت درباره هوش مصنوعی ارائه کند. چند منبع دولتی گفتهاند این بهروزرسانی احتمالاً شامل نحوه واکنش حزب لیبر¹⁰ به چالشهای گوناگونِ ایجادشده توسط فناوری جدید خواهد بود، اما بعید است پاسخهای مشخص به پرسشهای کپیرایت را دربر بگیرد.
روز چهارشنبه، وقتی درباره تغییرات احتمالی کپیرایت سؤال شد، نخستوزیر گفت خبرنگاران «باید برای کارشان دستمزد بگیرند اگر کسی از آن برای کسب سود استفاده میکند». او گفت: «دولت من سابقه قوی در حمایت از مردم دارد؛ اول، داشتن کنترل روی چیزهایی که خلق کردهاند، و دوم، اگر از آنها استفاده میشود، بابتش پول دریافت کنند و بهدرستی جبران شود.»
پاورقی نامها و اصطلاحات (اصل انگلیسی):
¹ Jobs and Skills Australia (JSA)
² AI and Employment in Australia
³ Anthony Albanese
⁴ Amanda Rishworth
⁵ Dario Amodei
⁶ Anthropic
⁷ United States (US)
⁸ Department of Employment and Workplace Relations
⁹ Andrew Charlton
¹⁰ Labor