هشدار درباره خطرات نور خورشید؛ راه‌های محافظت از پوست در استرالیا

چرا محافظت از آفتاب فقط مخصوص تابستان نیست

محافظت از پوست در برابر آفتاب نباید محدود به تعطیلات ساحلی یا روزهای داغ تابستان باشد. پرتوهای فرابنفش (UV) در تمام طول سال می‌توانند روی پوست اثر بگذارند و محافظت مداوم، احتمال آفتاب‌سوختگی، سرطان پوست و نشانه‌های پیری زودرس را کمتر می‌کند.¹

قرار گرفتن در معرض UV؛ دغدغه‌ای چهار فصل

پرتوهای UV حتی وقتی هوا خنک است یا آسمان ابری به نظر می‌رسد هم وجود دارند. تماس روزمره می‌تواند در فعالیت‌هایی مثل پیاده‌روی، رفت‌وآمد روزانه، باغبانی، ورزش در فضای باز یا حتی نشستن کنار پنجره‌ها جمع شود.

دو نوع پرتو UV بیشتر از همه مطرح هستند:

• UVB ارتباط نزدیک‌تری با آفتاب‌سوختگی دارد و می‌تواند به DNA آسیب مستقیم بزند.

• UVA عمیق‌تر در پوست نفوذ می‌کند و با چروک، کاهش خاصیت کشسانی، لک و آسیب‌های سلولی بلندمدت مرتبط است.

به همین دلیل، متخصصان پوست معمولاً توصیه می‌کنند از ضدآفتاب طیف‌گسترده استفاده شود تا هم UVA و هم UVB پوشش داده شود.¹

محافظت از آفتاب و موضوع سرطان پوست

تماس تکراری با UV می‌تواند باعث آسیب به DNA سلول‌های پوستی شود. این آسیب در طول زمان با انواع سرطان پوست، از جمله ملانوما، کارسینوم سلول بازال و کارسینوم سلول سنگفرشی مطرح می‌شود.

در یک کارگاه اخیر در حوزه انکولوژی پوستی، دوباره بر نقش ضدآفتاب به‌عنوان بخشی از پیشگیری از سرطان پوست تأکید شد. با این حال، ضدآفتاب معمولاً به‌تنهایی کافی معرفی نمی‌شود و در کنار آن از راهکارهایی مانند لباس محافظ، سایه و پرهیز از قرار گرفتن در معرض آفتاب شدیدِ نیمروز هم صحبت می‌شود.²

اهمیت این موضوع برای افرادی که مدت زیادی بیرون از خانه هستند، پوست روشن یا حساس به آفتاب دارند، داروهایی مصرف می‌کنند که حساسیت به نور را بالا می‌برد، یا سابقه فردی/خانوادگی سرطان پوست دارند بیشتر مطرح می‌شود.

چطور ضدآفتاب انتخاب و استفاده شود

برای پوستِ در معرض، معمولاً ضدآفتاب طیف‌گسترده با SPF حداقل ۳۰ پیشنهاد می‌شود. کانسر کانسیل استرالیا¹¹ توصیه می‌کند وقتی شاخص UV به ۳ یا بالاتر می‌رسد، از ضدآفتاب طیف‌گسترده SPF 50 یا بالاتر همراه با سایر روش‌های محافظتی استفاده شود.³

برای استفاده مؤثر:

1) ضدآفتاب را به مقدار کافی روی بخش‌های در معرض بزنید؛ مثل صورت، گوش‌ها، گردن، دست‌ها و در صورت نیاز لب‌ها.

2) قبل از بیرون رفتن استفاده کنید و زمان بدهید تا لایه یکنواختی روی پوست شکل بگیرد.

3) در فعالیت‌های بیرون از خانه، دست‌کم هر دو ساعت تمدید کنید.

4) بعد از شنا، تعریق یا خشک‌کردن با حوله زودتر تمدید کنید، حتی اگر محصول «ضدآب» معرفی شده باشد.

5) فقط به ضدآفتاب تکیه نکنید؛ هیچ ضدآفتابی همه UV را مسدود نمی‌کند.

کم‌زدن ضدآفتاب یکی از مشکلات رایج است. لایه نازک می‌تواند محافظتی خیلی کمتر از SPF نوشته‌شده روی برچسب ایجاد کند.

محافظت فیزیکی را هم اضافه کنید

لباس، سایه، کلاه و عینک آفتابی می‌توانند میزان UV رسیده به پوست را کمتر کنند. برای حضور طولانی در فضای باز، لباس‌های با بافت متراکم یا لباس‌های مخصوص محافظت در برابر آفتاب معمولاً پوشش مطمئن‌تری نسبت به لباس‌های سبک معمولی می‌دهند.

کلاه لبه‌دارِ پهن به محافظت از صورت، گوش‌ها، گردن و پوست سر کمک می‌کند. عینک‌های دارای محافظت UV هم برای چشم‌ها و پوست حساس اطراف آن مطرح می‌شوند.

همچنین برنامه‌ریزی برای فعالیت‌های بیرون از خانه در زمان‌هایی که UV بالاست کمتر توصیه می‌شود و بهتر است تا حد ممکن سایه انتخاب شود. راهنمای کانسر کانسیل استرالیا¹¹ رفتار محافظتی را به «شاخص UV» مرتبط می‌کند، نه دمای هوا؛ یعنی حتی در روزهای نسبتاً خنک هم ممکن است محافظت لازم باشد.³

محافظت، ظاهر پوست را هم تحت تأثیر قرار می‌دهد

آفتاب یکی از عوامل اصلی «پیری نوری» است؛ تغییرات تدریجی پوست که در اثر تماس مزمن با UV شکل می‌گیرد. پرتو UVA می‌تواند در تجزیه کلاژن، ایجاد خطوط ریز و چروک، لک و کاهش انعطاف‌پذیری پوست نقش داشته باشد.

محافظت روزانه روند طبیعی افزایش سن را متوقف نمی‌کند، اما از بخشی از آسیب محیطی قابل پیشگیری صحبت می‌شود. به همین دلیل، استفاده منظم می‌تواند هم به سلامت بلندمدت پوست و هم به یکنواخت‌تر دیده‌شدن ظاهر آن مرتبط باشد.

نکته مهم این است که فقط جلوگیری از آفتاب‌سوختگی کافی معرفی نمی‌شود. پوست ممکن است بدون قرمز شدنِ واضح هم دچار آسیب مرتبط با UV شود؛ برای همین محافظت در تماس‌های روزمره هم مطرح است، نه فقط زمان فعالیت‌های سنگین در فضای باز.

یک روتین ساده برای هر روز

یک برنامه عملی چهار فصل می‌تواند شامل این موارد باشد:

• قبل از ماندن طولانی در بیرون، شاخص UV را بررسی کنید.

• روی پوستِ در معرض، ضدآفتاب طیف‌گسترده بزنید.

• لباس مناسب، کلاه و عینک آفتابی استفاده کنید.

• وقتی UV بالاست، سایه را انتخاب کنید و تماس مستقیم را کمتر کنید.

• بعد از شنا، تعریق یا خشک‌کردن با حوله، ضدآفتاب را تمدید کنید.

• پوست را از نظر لکه‌ها یا نقاط جدید، در حال تغییر یا غیرعادی زیر نظر بگیرید.

هر ضایعه مشکوک یا در حال تغییر بهتر است توسط متخصص سلامت بررسی شود. محافظت از آفتاب ریسک را پایین می‌آورد، اما احتمال سرطان پوست را به صفر نمی‌رساند.

پانویس منابع

¹ News-Medical.net — Year-round sun protection helps prevent skin cancer and aging

² DermatologyTimes.com — Prevention and Early Detection Take Center Stage at NP/PA Connect Cutaneous Oncology Workshop

³ Cancer.org.au — UV Index | Cancer Council Australia

⁴ WorldNewsIntel.com — Worried after sunscreen recalls? Here’s how to choose a safe one

⁵ Cancer.org.au — Media release: Women’s Health Week… prioritise cancer screening and healthy habits

⁶ MikeGravel.org — Does the sun feel different in Australia?

⁷ Nivea.com.au — Should you wear sunscreen everyday

⁸ Medscape.com — Sunscreen & collagen: do viral claims hold?

⁹ Sbs.com.au — Budget vs expensive sunscreen (podcast episode)

¹⁰ FertileHope.org — Does sunblock cause cancer?

¹¹ JourneyDoctors.com — Melanoma skin check

¹² Noticer.news — Australian children sunscreen chemical high levels

¹³ SkinDermatology.com.au — How often skin check?

¹⁴ Tga.gov.au — TGA consult: additional controls active sunscreen ingredient

¹⁵ NewsDive.net — The Guardian perspective on skin cancer (editorial)

¹⁶ Wionews.com — Why does your skin need protection from UV rays

¹⁷ Reddotled.com — UVA vs UVB rays: what’s the difference?

¹⁸ HolisticaHealth.com.au — Melasma treatment Australia