هجوم موشها به مناطق کشاورزی غرب استرالیا
برای ماهها، موجی از موشها مناطق کشاورزی وسترن استرالیا¹ را در بر گرفته است. برای کسانی که در میانه این وضعیت زندگی میکنند، این طغیان تازه موشها همهچیز را تحتتأثیر قرار داده است. خانهها، انبارها، چراگاهها و جادهها با موش پوشیده شدهاند و بوی موشها، چه زنده و چه مرده، تقریباً راه فراری نمیگذارد.
به گفته دانشمندان، این طغیان میتواند از بدترین مواردی باشد که منطقه تا به حال دیده؛ بهطوری که تا ۸۰۰۰ موش در هر هکتار ثبت شده است؛ عددی که حدود ۱۰ برابر حدی است که بهطور رسمی برای اعلام «طاعون موش» در نظر گرفته میشود. با این حال، نشانههایی دیده میشود که نشان میدهد شاید این وضعیت بهزودی فروکش کند؛ خبری که برای کشاورزان و جوامع محلی امیدوارکننده است.
چرا تعداد موشها اینقدر زیاد شد؟
در منطقه نورثرن ویتبلت² در وسترن استرالیا¹، طغیان فعلی از آپریل آغاز شد؛ زمانی که پس از یک سایکلون³ شرایط ایدهآلی برای رشد جمعیت موشها شکل گرفت: بارندگی بیشتر و رطوبت بالاتر خاک که باعث افزایش محصول شد. با این حال، دانشمندان از مارچ و بر اساس مدلسازی و پایش میدانی، درباره احتمال وقوع طغیان موش هشدار داده بودند.
پژوهشها نشان میدهد طغیانهای بزرگ موش بیشتر در استرالیا⁴ و چین⁵ رخ میدهد، اما دلیل دقیق این الگو هنوز بهطور کامل روشن نیست.
نشانههای فروکش کردن طغیان
خیلی از ساکنان مناطق درگیر میپرسند این کابوس چه زمانی تمام میشود. بر اساس ارزیابیهای علمی، احتمال دارد پایان آن دور نباشد. سه عامل اصلی برای این پیشبینی مطرح میشود:
۱) غذای کمتر: کشاورزی در استرالیا⁴ معمولاً بین دورههای «فراوانی» و «کمبود» در نوسان است. وقتی شرایط مساعد باشد، محصول زیاد میشود؛ اما در دورههای خشکسالی، عملکرد محصول و رشد گیاهان بومی کاهش مییابد. در سالهای خشکتر—مانند امسال—جمعیت موشها میتواند بهطور چشمگیری افت کند، چون غذا کمتر میشود.
۲) بارندگی کمتر: بارش باران قویترین شاخص پیشبینی طغیان موش معرفی میشود. بارندگی بالا رشد گیاهان و محصولات کشاورزی را زیاد میکند و به موشهای ماده انرژی و مواد غذایی لازم برای زادآوری سریع میدهد. پژوهشها میگوید طغیانها معمولاً حدود سه ماه بعد از بارشهای غیرمعمولاً زیاد رخ میدهند. همچنین در یافتهها آمده که معمولاً تا دستکم دو سال پس از یک طغیان بزرگ، طغیان قابلتوجه دیگری رخ نمیدهد.
۳) گرمای بیشتر: اگر شرایط فراهم باشد، طغیان موش میتواند از اوایل پاییز تا زمستان و حتی تا تابستان سال بعد ادامه پیدا کند. اما در وسترن استرالیا¹ تابستانها معمولاً گرم و خشک است؛ موضوعی که خاکهای سخت منطقه را فشردهتر میکند و رطوبت را از آن میگیرد. پژوهشها نشان میدهد این وضعیت، لانهسازی و ادامه زادآوری را برای موشها دشوارتر میکند.
فشار روی کشاورزان و نگرانی برای حیاتوحش
این طغیان گسترده در جوامع روستایی سراسر وسترن استرالیا¹ خسارت و آشفتگی ایجاد کرده است؛ هم بهخاطر مقیاس بالا و هم بهخاطر همزمانی با دوره حساس کاشت محصول. همین موضوع باعث شد کشاورزان محلی برای در دسترس قرار گرفتن طعمه موش با دوز دوبرابر، بهویژه برای مزارع بزرگ غلات، رایزنی و فشار بیاورند.
این طعمه با دوز بالاتر از ماده زینک فاسفاید⁶ ساخته میشود و گفته میشود موشها را سریعتر و مؤثرتر از محصولات موجود از بین میبرد. این پیگیریها نتیجه داد و نهاد فدرال تنظیمگر آفتکشها در استرالیا⁴ استفاده از آن را در می تأیید کرد.
با این حال، نگرانیها درباره اثر این طعمه قویتر بر پرندگان بومی در حال افزایش است. گفته شده این نوع طعمه در طغیانهای قبلی هم استفاده شده و باعث «مسمومیت ثانویه» برای حیاتوحش بومی نشده است؛ چون در بدن موشها تجمع پیدا نمیکند و در نتیجه، شکارچیان بومی نمیتوانند مقدار زیادی از آن را از طریق خوردن موش دریافت کنند.
اما دانشمندان نگراناند که دوز بالاتر بتواند به شکل مستقیم پرندگان بومی را مسموم کند، بهخصوص پرندگانی که در زمینهای کشاورزی دانه میخورند. یک مراقب محلی حیاتوحش گزارش داده در جامعه کوچک کشاورزی کوراو⁷، تعداد ۱۰۶ پرنده بومی را پیدا کرده که مرده یا در حال مرگ بودهاند. در میان آنها به گونههایی مثل وسترن کورلا⁸، لیتل کورلا⁹، گالا¹⁰، ریجنت پَرات¹¹ و آسترالین رینگنِک¹² اشاره شده است.
امکان انجام آزمایش برای بررسی تماس این پرندگان با زینک فاسفاید⁶ وجود دارد، اما این آزمایشها بهطور روتین برای غربالگری حیاتوحش مرده به کار نمیرود و ممکن است تکمیل آن هفتهها یا حتی ماهها طول بکشد. به همین دلیل، اثرات بلندمدت استفاده از طعمههای قویتر—بهویژه بر پرندگان و حیاتوحش بومی—هنوز روشن نیست.
در مجموع، جوامع مناطق مختلف وسترن استرالیا¹ فشار اصلی این طغیان اخیر را تحمل کردهاند؛ در حالی که همزمان با شروع زمستان و اثرگذاری طعمههای قویتر، نگاهها به کاهش جمعیت موشها در هفتههای پیشرو دوخته شده است.
پاورقی نامها:
¹ Western Australia
² northern wheatbelt
³ cyclone
⁴ Australia
⁵ China
⁶ zinc phosphide
⁷ Coorow
⁸ western corellas
⁹ little corellas
¹⁰ galahs
¹¹ Regent parrots
¹² Australian ringnecks