افزایش برداشت آب در فیتزروی و تهدید زیستگاه ماهی‌های در معرض خطر

خطر برای اره‌ماهی‌های در معرض انقراض با طرح جدید آب زیرزمینی

حامیان محیط‌زیست و مالکان سنتی هشدار می‌دهند طرح پیشنهادی دولت وسترن آسترالیا¹ برای بیش از دو برابر کردن برداشت آب زیرزمینی از حوزه آبریز مارتووارا فیتزروی ریور² می‌تواند یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های جهان برای اره‌ماهی‌ها را تحت فشار جدی قرار دهد.

این برنامه پیش‌نویس که اکنون برای مشورت عمومی باز است، سهمیه برداشت آب زیرزمینی در حوزه کیمبرلی³ را از حدود ۳۲ گیگالیتر به ۷۵٫۷ گیگالیتر افزایش می‌دهد. منتقدان می‌گویند چنین افزایشی ممکن است «حوضچه‌های عمیق تغذیه‌شونده با آبخوان» و تالاب‌هایی را تهدید کند که در فصل خشکِ طولانی منطقه، زیستگاه گونه‌های مختلف از جمله اره‌ماهی‌های در معرض خطر، باراموندی⁴ و گونه‌های دیگر را حفظ می‌کنند.

فیتزروی ریور² محل زندگی چهار گونه از پنج گونه اره‌ماهی در جهان است: اره‌ماهی دندان‌درشت، اره‌ماهی کوتوله، اره‌ماهی سبز و اره‌ماهی باریک. اره‌ماهی دندان‌درشت که بزرگ‌ترینِ این گونه‌هاست، در دهانه رودخانه به دنیا می‌آید و سال‌ها از سامانه رودخانه، شاخه‌های فرعی و حوضچه‌های عمیقِ پناهگاهی استفاده می‌کند و بعدتر به دریا می‌رود.

گروه‌های محیط‌زیستی از جمله Australian Marine Conservation Society⁵ و Environs Kimberley⁶ می‌گویند پناهگاه‌های تغذیه‌شده با آب زیرزمینی در این چشم‌انداز حیاتی هستند؛ چون آب سطحی می‌تواند برای دوره‌های طولانی از جریان بایستد. آن‌ها تأکید می‌کنند این برنامه باید با رویکردی محتاطانه‌تر پیش برود، به‌ویژه با توجه به ابهام درباره میزان واقعی آب زیرزمینیِ قابل برداشت و این‌که آبخوان‌ها تا چه حد به هم متصل‌اند.

دکتر اَن پُئلینا⁷، رهبر مالکان سنتی و رئیس Martuwarra Fitzroy River Council⁸، می‌گوید رودخانه همین حالا هم تحت فشار است و پیش از صدور هر مجوز اضافی باید زمان بیشتر و علم دقیق‌تری به کار گرفته شود. او هشدار می‌دهد آب نیروی حیاتی برای جوامع و اکوسیستم‌هاست و در نبود پایش و شناخت کامل‌تر، تصمیم‌گیری‌ها نباید شتاب‌زده باشد.

دکتر رایان ووگویل⁹، زمین‌آب‌شناس، می‌گوید آب زیرزمینی در دوره‌های خشک نقش کلیدی دارد؛ زمانی که رودخانه می‌تواند کند شود یا از جریان بایستد و اکوسیستم‌ها برای ادامه بقا به ذخایر زیرسطحی متکی می‌شوند. او می‌افزاید تعامل آب سطحی و آب زیرزمینی بسیار پیچیده است و پیش از افزایش برداشت، پایش بیشتر اهمیت دارد.

پیش‌نویس برنامهِ Department of Water and Environmental Regulation¹⁰ در وسترن آسترالیا¹ می‌گوید هیچ تخصیص جدیدی برای آب سطحی در نظر گرفته نشده و قرار نیست روی رودخانه سدی ساخته شود؛ اما منتقدان می‌گویند همین افزایش برداشت آب زیرزمینی هم می‌تواند آسیب قابل‌توجهی به جا بگذارد. این رودخانه به دلیل اهمیت اکولوژیک و فرهنگی، دارای شناسایی میراث ملی و میراث بومی است.

این موضوع در شرایطی مطرح می‌شود که فشارهای دیگری هم بر حوزه آبریز فیتزروی ریور² وجود دارد: کشاورزی، توسعه دامداری و پیشنهادهایی برای پروژه‌های گاز غیرمتعارف، از جمله فرکینگ؛ مواردی که می‌توانند رقابت بر سر آب را در منطقه تشدید کنند.

پانوشت‌ها

¹ Western Australia

² Martuwarra Fitzroy River / Fitzroy River

³ Kimberley

⁴ barramundi

⁵ Australian Marine Conservation Society

⁶ Environs Kimberley

⁷ Dr Anne Poelina

⁸ Martuwarra Fitzroy River Council

⁹ Dr Ryan Vogwill

¹⁰ Department of Water and Environmental Regulation (DWER)