اختیارات جدید پلیس برای بازرسی مردم؛ مقابله با حمل چاقو در ویکتوریا

وعده انتخاباتی «کارگرِ ویکتوریا» برای اختیارات جدید پلیس

حزب «کارگرِ ویکتوریا»¹ وعده داده است اگر در انتخابات ایالتیِ ماه نوامبر پیروز شود، اختیارات گسترده‌تری به پلیس بدهد تا بتواند افراد را در مکان‌های عمومی، به‌صورت تصادفی برای کشف چاقو اسکن کند.

طبق این طرح، مأموران «پلیس ویکتوریا»² و همچنین افسران «خدمات حفاظتی»³ می‌توانند با «فلزیاب دستی» (که معمولاً به آن «واند» گفته می‌شود) بدون «حکم» و بدون «ظن معقول» به داشتن سلاح، افراد را در فضای عمومی اسکن کنند.

کارگر می‌گوید این اقدامات تا ابتدای سال ۲۰۲۷ اجرا می‌شود و در سراسر «ویکتوریا»⁴ به کار خواهد رفت. دولت همچنین متعهد شده است ۱۲۰۰ فلزیاب دستیِ اضافه در اختیار پلیس قرار دهد.

«قانون جک» چیست؟

این سیاست به نام «جک بیزلی»⁵، نوجوان ۱۷ ساله‌ای نام‌گذاری شده که در سال ۲۰۱۹ در «سرفرز پارادایز»⁶ با ضربات چاقو کشته شد. «کوئینزلند»⁷ این قانون را در واکنش به خشونت‌های مرتبط با چاقو معرفی کرد و بعد از آن، سازوکارهای مشابه در چند حوزه قضایی دیگر در «استرالیا»⁸ اجرا یا پیشنهاد شد.

در مدل پیشنهادی ویکتوریا، مأموران می‌توانند افراد را در فضاهای عمومی متوقف کنند و برای یافتن سلاح اسکن انجام دهند. این اختیارات قرار است فراتر از «مناطق تعیین‌شده»⁹ باشد؛ یعنی همان محدوده‌هایی که پلیس ویکتوریا اکنون در آن‌ها تا حدی اختیار بازرسی‌های تصادفی دارد.

در عین حال، طبق گزارش‌ها این قانون لزوماً به معنی اختیار نامحدود برای «بدن‌گردی» یا «بازرسی برهنه» نیست و شرایط فعلی برای بازرسی‌های تهاجمی‌تر همچنان برقرار می‌ماند.

«بن کرول»¹⁰ گفته است اولویت او امنیت جامعه است و اختیارات «توقف و بازرسی» برای چاقو را «جهت‌گیری جدید» دولت توصیف کرده است. این اعلام، موضع کارگر را به «ائتلاف»¹¹ نزدیک‌تر می‌کند؛ ائتلاف پیش‌تر هم از اجرای قانون جک در ویکتوریا حمایت کرده بود. در نتیجه، با توجه به مواضع دو حزب اصلی، احتمال دارد نوعی از این سیاست صرف‌نظر از برنده انتخابات ۲۸ نوامبر پیش برود.

چرخش سیاسی مهم در موضع کارگر

این اعلام برای کارگرِ ویکتوریا یک تغییر مسیر مهم به حساب می‌آید. دولت پیشین در برابر اجرای جست‌وجوهای تصادفیِ سراسری برای چاقو محتاط بود، در حالی که ائتلاف این سیاست را در قالب دستور کار «نظم و قانون» مطرح کرده بود.

تصمیم کرول پس از رسیدن او به مقام نخست‌وزیری ایالت مطرح شده و بخشی از تلاش اوست تا موضوع امنیت جامعه را در آستانه انتخابات پررنگ کند. این سیاست همچنین به کارگر امکان می‌دهد پاسخ خود به نگرانی‌های عمومی درباره جرمِ مرتبط با چاقو را برجسته کند و هم‌زمان فضای مانور سیاسیِ مخالفان را محدودتر نشان دهد.

با توجه به تعهد قبلی ائتلاف، بحث عمومی کمتر بر سر «بودن یا نبودن» قانون جک و بیشتر بر سر نحوه اجرای آن، سازوکارهای نظارتی و این‌که چه تضمین‌هایی باید در آن گنجانده شود متمرکز می‌شود.

بحث‌ها درباره کارایی و پیامدها

حامیان می‌گویند ابزارهای بیشتر برای کشف چاقو می‌تواند سلاح‌ها را از فضاهای عمومی دور کند و به مردم اطمینان بدهد. همچنین به داده‌های پلیس کوئینزلند درباره تعداد اسکن‌ها و سلاح‌های کشف‌شده اشاره می‌شود. برای نمونه، در «دارلینگ داونز»¹² گزارش شده بین جولای ۲۰۲۵ تا سپتامبر ۲۰۲۶ بیش از ۱۰ هزار اسکن انجام شده و در نتیجه آن سلاح‌هایی پیدا شده و اتهام‌هایی مطرح شده است.

در مقابل، منتقدان می‌پرسند آیا کشف چاقو لزوماً به کاهش نرخ خشونت منجر می‌شود یا نه. بنا بر گزارش‌ها، یک بررسی از دوره آزمایشی اولیه «قانون جک» در کوئینزلند «شواهدی» پیدا نکرده که نشان بدهد استفاده از واند، افراد را از حمل چاقو منصرف کرده یا خشونت را کاهش داده است.

فعالان آزادی‌های مدنی و برخی مخالفان سیاسی هم هشدار داده‌اند اختیارات گسترده و مبتنی بر تشخیص فردی می‌تواند به «پروفایلینگ نژادی» و اثرگذاری نامتناسب بر گروه‌های به‌حاشیه‌رانده‌شده منجر شود. همچنین درباره بازرسی‌های «مناطق تعیین‌شده» در ویکتوریا گزارش شده که تنها در درصد کمی از جست‌وجوها، اقلام ممنوعه پیدا شده؛ کمی بیش از ۱ درصد.

این موارد می‌تواند بر بحث‌های پارلمانی اثر بگذارد؛ از جمله این‌که اختیار تشخیص مأموران چگونه پایش می‌شود، آیا مأمور باید دلیل بازرسی را ثبت کند یا نه، روند رسیدگی به شکایت‌ها چگونه است، و آیا سیاست زیر نظر یک نهاد مستقل بازبینی خواهد شد یا خیر.

گام بعدی چیست؟

اگر کارگر دوباره انتخاب شود، می‌گوید قوانین اختیارات جدید را در ابتدای دوره بعدیِ دولت تصویب می‌کند و تجهیزاتِ توسعه‌یافته از اوایل سال آینده در دسترس خواهد بود. ائتلاف نیز از اصل سیاست حمایت کرده و همین موضوع می‌تواند تصویب آن را محتمل‌تر کند؛ هر حزبی که دولت را تشکیل دهد.

در کارزار انتخاباتی، تمرکز می‌تواند به جای اصل قانون جک، بر محدودیت‌ها و نحوه اجرا باشد. حامیان می‌گویند پلیس باید بتواند قبل از وقوع حمله با چاقو مداخله کند و مخالفان می‌گویند جست‌وجوی تصادفی ممکن است دامنه قدرت پلیس را گسترش دهد، بدون اینکه شواهد روشنی درباره جلوگیری از خشونت ارائه شود.

پانویس نام‌های انگلیسی
¹ Victorian Labor
² Victoria Police
³ Protective Services Officers (PSOs)
⁴ Victoria
⁵ Jack Beasley
⁶ Surfers Paradise
⁷ Queensland
⁸ Australia
⁹ Designated areas
¹⁰ Ben Carroll
¹¹ Coalition
¹² Darling Downs