پارک ملی کویر مونگا-تیری-سیمپسون¹
پارک ملی کویر مونگا-تیری-سیمپسون¹ بزرگترین پارک ملی استرالیا است و حدود ۳.۶ میلیون هکتار را در سه ایالت کوئینزلند²، استرالیای جنوبی³ و قلمروی شمالی⁴ پوشش میدهد. این بیابان سرخ رنگ گسترده دارای طولانیترین تپههای شنی موازی جهان، سازههای سنگی چشمنواز، چشمههای طبیعی و میراث فرهنگی غنی بومیان است و مقصدی ایدهآل برای دوستداران طبیعت به شمار میآید.
موقعیت و وسعت
پارک در دل بیابان سیمپسون⁵، چهارمین بیابان بزرگ استرالیا با مساحتی معادل ۱۷۶۵۰۰ کیلومتر مربع قرار دارد. این منطقه شامل پارک ملی سیمپسون بیابان در کوئینزلند² (۱۰۱۲۰ کیلومتر مربع، تأسیس ۱۹۶۷)، پارک حفاظتشده بیابان سیمپسون در استرالیای جنوبی³ (۶۹۲۷ کیلومتر مربع) و منطقه حفاظتی بیابان سیمپسون در قلمروی شمالی⁴ (بیش از ۲۹۶۰۰ کیلومتر مربع) میشود. مجموع این مناطق تحت مدیریت مشترک، مساحتی نزدیک به ۳.۶ میلیون هکتار را در بر میگیرد.
تاریخچه زمینشناسی و فرهنگی
چینههای این بیابان به ۲۷۰ میلیون سال پیش و به دوره میانی زمینشناسی بازمیگردد و تپههای شنی آن حدود ۷۰۰۰۰ سال پیش شکل گرفتند. نام «مونگا-تیری» در زبان ونگکانگورو یارلویاندی⁶ به معنی زیستگاه صحرایی است و این قلمرو بخشی از سرزمینهای مردم آرنت⁷ و کارانگورو⁸ هم محسوب میشود. نام «سیمپسون» به افتخار آلفرد آلن سیمپسون⁹، حامی مالی کاوشهای سسیل مادیگان¹⁰ در سال ۱۹۳۹ در این بیابان انتخاب شد.
حیاتوحش و اکوسیستمها
در پارک میتوان گونههای متنوعی از جانوران بومی مانند کانگوروهای قرمز¹¹، دینگوس¹²، خزندگانی چون اکیدناها¹³ و پرنشیها¹⁴، گونههای مار صحرایی¹⁵، لارومگوی شنی¹⁶ و دونارت¹⁷ را مشاهده کرد. همچنین گونههای وارداتی نظیر شترها، روباهها، گربههای وحشی، خرگوش و خوک وحشی در این منطقه پراکندهاند. در فصلهای مناسب، گلهای خودرو بیابان شکوفا شده و آسمان پرستاره شبهای بیابانی منظره حیرتانگیزی را رقم میزند.
دسترسی و نکات عبور با خودروهای چهارچرخمحرک
عبور از پارک نیازمند خودروهای چهارچرخمحرک، سوخت و آب اضافه، تجهیزات بازیابی، رادیو دوطرفه، تور حشرات، ملزومات کمپینگ، غذا، هیزم، کمپرسور و گیج باد لاستیک است. مسیر ۵۰۰ کیلومتری بین مونت دیر¹⁹ و بردویل²⁰ بدون هیچ توقفی طول میکشد و معمولاً پیمودن کل مسیر ۴ تا ۷ روز زمان میبرد. بهترین زمان سفر بین ماههای آوریل و اکتبر است؛ زیرا در بازه نوامبر تا مارس به خاطر گرمای شدید پارک بسته میشود.
فعالیتهای کلیدی
رانندگی در مسیر نمادین بین ایالتها (بینز ترک¹⁸)، بازدید از مراکز هنرهای بومی، دیدن نقشبرجستههای سنگی و سازههای مرتفع، کمپینگ زیر آسمان صاف و مشاهده حیاتوحش در قالب تورهای راهنما یا سفر خودران از جمله جذابیتهای اصلی این پارک هستند.
نکته هرچند برخی پارک کاکادو²¹ را بزرگترین پارک ملی استرالیا میدانند (۱۹۸۰۴ کیلومتر مربع)، اما اگر مجموع مساحت بیابانی حفاظتشده سه ایالت را در نظر بگیریم، پارک ملی مونگا-تیری-سیمپسون با حدود ۳.۶ میلیون هکتار بزرگترین قلمرو حفاظتشده چندایالتی در این کشور است.
فهرست منابع انگلیسی نامها
¹ Munga-Thirri-Simpson Desert National Park
² Queensland
³ South Australia
⁴ Northern Territory
⁵ Simpson Desert
⁶ Wangkangurru Yarluyandi
⁷ Arrernte
⁸ Karanguru
⁹ Alfred Allen Simpson
¹⁰ Cecil Madigan
¹¹ red kangaroos
¹² dingoes
¹³ echidnas
¹⁴ perenties
¹⁵ desert pythons
¹⁶ sand goannas
¹⁷ dunnarts
¹⁸ Binns Track
¹⁹ Mount Dare
²⁰ Birdsville
²¹ Kakadu National Park
