انزوای اجتماعی در استرالیا طی دو دهه افزایش چشمگیر داشته است
طبق پژوهش تازه دانشگاه سیدنی¹، استرالیاییها² در دو دهه گذشته به شکل قابل توجهی منزویتر شدهاند و سهم افرادی که «انزوای مزمن» را تجربه میکنند، بین سالهای ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۳ تقریباً دو برابر شده است. این مطالعه در International Journal of Epidemiology³ منتشر شده و ۲۳ سال داده ملی از پیمایش Household, Income and Labour Dynamics in Australia (HILDA)⁴ را بررسی کرده است. پژوهشگران روندهای «تنهایی» و «انزوای اجتماعی» را در گروههای مختلف جمعیتی و اجتماعی-اقتصادی تحلیل کردند.
انزوا سریعتر از تنهایی بالا رفت
یافتهها نشان میدهد «انزوای اجتماعی مزمن» از ۱۶.۹٪ جمعیت در سال ۲۰۰۱ به ۲۹.۹٪ در سال ۲۰۲۳ رسیده است. در همین بازه، «تنهایی» هم افزایش داشته اما با شیب کمتر؛ از ۶.۳٪ به ۸.۴٪.
پژوهش، تفاوت میان این دو مفهوم را برجسته میکند: انزوای اجتماعی به معنای کمبود عینیِ تماس اجتماعی، مشارکت یا رابطههای معنادار است؛ اما تنهایی احساس ذهنی فرد است که رابطههایش نیازهای عاطفی یا اجتماعی او را برآورده نمیکند.
در حالی که این دو میتوانند همزمان رخ دهند، دادهها نشان میدهد تعاملات اجتماعیِ بسیاری از افراد کمتر شده؛ حتی وقتی رشد تنهاییِ گزارششده محدودتر بوده است. همچنین در گزارش آمده است که تنهایی در دهه ۲۰۰۰ کاهش داشت اما از دهه ۲۰۱۰ به بعد روند افزایشی پیدا کرد، در حالی که انزوای اجتماعی در بیشتر گروهها در طول دوره بررسیشده رو به افزایش بوده است.
سالمندان و گروههای محروم، در معرض ریسک بالاتر
بر اساس نتایج، سالمندان در تمام دوره بالاترین سطح انزوای اجتماعی را ثبت کردهاند و افزایش قابل توجهی را هم تجربه کردهاند. در مقابل، جوانان از گروههایی بودهاند که برخی از تندترین افزایشها در تنهایی در میان آنها دیده شده است.
پژوهشگران چند گروه را هم معرفی کردهاند که به طور پایدار سطح بالاتری از تنهایی یا انزوا داشتهاند؛ از جمله افرادی که:
— بیکار بودهاند
— تنها زندگی میکنند
— بیوه هستند
— سطح تحصیلات پایینتر دارند
— در مناطق کمبرخوردار از نظر اجتماعی-اقتصادی زندگی میکنند
در گزارش علمی نیز افزایشهای پررنگتری از انزوا بهویژه در میان سالمندان، افراد با تحصیلات پایینتر و ساکنان مناطقی با بیشترین سطح محرومیت ذکر شده است. همچنین به عواملی مانند ناامنی اقتصادی، سوگ، دسترسی محدود به زندگی اجتماعیِ محلی و نبود حمایت درون خانوار به عنوان زمینههای مرتبط با ریسک انزوا اشاره شده است.
موضوعی که در حوزه سلامت عمومی مطرح میشود
نویسندگان میگویند این نتایج شواهد ملی برای نگرانی درباره کمتر «متصل» بودن جامعه فراهم میکند. در بحثهای عمومی، گاهی موضوع گسست اجتماعی به رفتار فردی یا تغییر عادتهای فناورانه نسبت داده میشود، اما این یافتهها بر نقش عوامل گستردهتر اجتماعی و ساختاری تأکید دارد.
پژوهش، پاسخهای سلامت عمومی را مطرح میکند که به ریشههای تنهایی و انزوا بپردازند و صرفاً بر راهبردهای فردیِ کنار آمدن تکیه نکنند. از جمله اقداماتی مانند بهتر کردن دسترسی به برنامههای اجتماعی محلی، تقویت حمایت از کسانی که تنها زندگی میکنند، کاهش محرومیت اجتماعی-اقتصادی و کمک به سالمندان برای حفظ ارتباط با خانواده، دوستان و خدمات محلی.
در کنار این موارد، به یک کارزار دولتی در Government of Western Australia⁵ هم اشاره شده که مردم را تشویق میکند از دیگران بپرسند «حالتان چطور است؟» و بر ارزش ارتباطگیری پیشدستانه برای تقویت رابطهها و کاهش انزوا تأکید دارد.
ارتباط اجتماعی فقط به احساسات محدود نیست
در گزارش آمده است که انزوای اجتماعی با پیامدهای گستردهتری در سلامت و کیفیت زندگی مرتبط دانسته میشود؛ از جمله ریسکهای بالاتر برای سلامت روان و دسترسی کمتر به حمایتهای عملی. همچنین در مطالب منتشرشده از Australian Government Department of Health⁶، انزوای اجتماعی در کنار عواملی مثل تروما، تبعیض و خشونت به عنوان یکی از عوامل مرتبط با پریشانی مطرح شده است.
موضوع همچنین با فشارهای مالی و مسکن گره خورده است. یک پیمایش که در گزارش CathNews⁷ بازتاب یافته، درباره افراد دریافتکننده حمایتهای مرتبط با معلولیت گزارش میدهد ۹۰٪ احساس انزوای اجتماعی داشتهاند و ۹۷٪ با فشار یا استرس مسکن روبهرو بودهاند. این نوع یافتهها نشان میدهد انزوا میتواند همزمان با سختیهای اقتصادی همراه باشد.
این مطالعه نمیگوید همه افراد در استرالیا لزوماً تنها شدهاند؛ بلکه روند بلندمدت افزایش انزوای اجتماعی در سطح جمعیت را نشان میدهد، با اثرهای پررنگتر در گروههای آسیبپذیر.
پاورقی نامها و منابع
¹ University of Sydney
² Australians / Australia
³ International Journal of Epidemiology
⁴ Household, Income and Labour Dynamics in Australia (HILDA)
⁵ Government of Western Australia
⁶ Australian Government Department of Health
⁷ CathNews