بررسی تازه چه چیزی را نشان داده است؟
یک پژوهش تازه روی مخازن آب باران خانگی در آدلاید¹ و آدلاید هیلز² نشان داده در بخشی از نمونه‌ها، نشانه‌هایی از باکتری‌ها و همچنین سطح بالاترِ بعضی فلزات دیده شده است. پژوهشگران می‌گویند این یافته‌ها بیشتر یادآورِ اهمیت رسیدگی به مخزن و مسیر جمع‌آوری آب است و به‌تنهایی نشان نمی‌دهد آبِ مخزن باعث بیمار شدن افراد شده باشد.
نمونه‌برداری از ۱۰۰ مخزن و نتایج میکروبی
تیم‌های پژوهشی از آدلاید یونیورسیتی³ و فلایندرز یونیورسیتی⁴ آبِ ۱۰۰ مخزن خانگی را که بین می ۲۰۲۴ تا ژانویه ۲۰۲۶ در این منطقه استفاده می‌شدند، بررسی کردند. در این بررسی با استفاده از روش qPCR⁵، DNA چند باکتری در بخشی از نمونه‌ها شناسایی شد؛ از جمله کمپیلوباکتر ژژونی⁶ در ۱۳٪، سالمونلا⁷ در ۱۰٪، شیگلا⁸ در ۳٪ و پسودوموناس آئروژینوزا⁹ در ۱۲٪ نمونه‌ها.
در میان ۹۷ خانواری که پرسش‌نامه را تکمیل کردند، ۶۷٪ گفته‌اند از آب باران برای نوشیدن استفاده می‌کنند و ۷۶٪ هم آن را برای باغبانی به کار می‌برند. در گزارش آمده برخی از مخازنی که در آن‌ها DNA باکتری گزارش شده، در خانه‌هایی بوده که از آب مخزن برای نوشیدن هم استفاده می‌کرده‌اند.
فلزات: مواردی بالاتر از راهنمای سلامت آب آشامیدنی
پژوهشگران علاوه بر بخش میکروبی، آب مخازن را از نظر فلزات هم سنجیده‌اند. طبق نتایج، در درصد کمی از مخازن، غلظت برخی فلزات—از جمله کادمیم، سرب، آرسنیک و منگنز—بالاتر از مقادیر سلامت‌محور در Australian Drinking Water Guidelines¹⁰ گزارش شده است. همچنین به «راهنمای زیبایی‌شناختی» (Aesthetic) برای برخی فلزات و مواد دیگر مثل روی، آلومینیوم و سدیم هم اشاره شده است.
در این مطالعه، مخازن فلزی و سیستم‌هایی که به‌عنوان «کمتر نگهداری‌شده» گزارش شده‌اند، بیشتر با غلظت‌های بالاتر فلزات همراه بوده‌اند.
چرا «شناسایی DNA» با «ایجاد بیماری» یکی نیست؟
پژوهشگران تأکید کرده‌اند که شناسایی DNA باکتری‌ها الزاماً به این معنی نیست که باکتری‌ها زنده بوده‌اند یا توان ایجاد عفونت داشته‌اند. به همین دلیل، در گزارش‌ها آمده است که این نتایج به‌خودیِ خود به معنای بیمار شدن افرادی که آب مخزن می‌نوشند نیست و برای روشن شدن اهمیت بهداشتیِ این یافته‌ها، بررسی‌های بیشتری لازم است.
مسیر جمع‌آوری آب از سقف تا شیر آب
طبق توضیح پژوهشگران، آب باران ممکن است در مسیر حرکت از سقف به ناودان و لوله‌ها تا رسیدن به مخزن، مواد مختلفی را با خود بردارد. تجمع برگ، خاک و فضولات حیوانی هم می‌تواند روی کیفیت آب اثر بگذارد؛ بنابراین فقط شفاف بودن آب یا وضعیت ظاهری مخزن برای قضاوت کافی نیست و کلِ سیستم جمع‌آوری اهمیت دارد.
نقش نگهداری و هدف استفاده از آب
گزارش می‌گوید وقتی آب مخزن برای نوشیدن یا پخت‌وپز استفاده می‌شود، رسیدگی به مخزن و اجزای جمع‌آوری آب اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. اقداماتی مثل تمیزکاری دوره‌ای برای جلوگیری از جمع شدن رسوبات و زباله‌ها و نیز آزمایش آب می‌تواند مشکل‌هایی را نشان دهد که از ظاهر آب معلوم نیست.
پنل خورشیدی و آلودگی احتمالی
در بخشی از مطالعه، ارتباط احتمالی پنل‌های خورشیدی با افزایش فلزات هم بررسی شده است. بر اساس گزارش، در یک تحلیل اولیه ارتباطی دیده شده، اما بعد از در نظر گرفتن جنس مخزن، نتیجه تغییر کرده و «جنس مخزن» عامل پررنگ‌تری در نتایج گزارش شده است. همچنین در این گزارش، ارتباط روشن و قطعی بین پنل خورشیدی، فعالیت پرندگان و وجود باکتری‌های بالقوه مضر اعلام نشده است.
انتشار مقاله علمی و نهادهای همکار
این پژوهش با عنوان From Roof to Tap: Emerging Public Health Risks in Harvested Rainwater¹¹ در Journal of Environmental Management¹² در سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شده است. در این پروژه، پژوهشگرانی از CSIRO¹³ و UNSW¹⁴ هم مشارکت داشته‌اند و حمایت آن به HEAL (Healthy Environments And Lives) National Research Network¹⁵ نسبت داده شده است.
پاورقی (نام‌های اصلی انگلیسی):
¹ Adelaide
² Adelaide Hills
³ Adelaide University
⁴ Flinders University
⁵ quantitative PCR (qPCR)
⁶ Campylobacter jejuni
⁷ Salmonella
⁸ Shigella
⁹ Pseudomonas aeruginosa
¹⁰ Australian Drinking Water Guidelines
¹¹ From Roof to Tap: Emerging Public Health Risks in Harvested Rainwater
¹² Journal of Environmental Management
¹³ CSIRO
¹⁴ UNSW (University of New South Wales)
¹⁵ HEAL (Healthy Environments And Lives) National Research Network