کاهش سرطان روده؛ جایگزینی ۱۰٪ غذاهای فوق‌فرآوری‌شده با غذاهای طبیعی‌تر

غذاهای فرافرآوری‌شده و سرطان روده: شاید «نوع غذا» مهم‌تر از «برچسب» باشد

یک پژوهش بزرگ روی بیش از ۴۶۰ هزار نفر از بزرگسالان مسن در ایالات متحده آمریکا¹ نشان داده است که بین «میزان کلی مصرف غذاهای فرافرآوری‌شده» و «بروز سرطان کولورکتال (روده بزرگ)» ارتباط مشخصی دیده نشده؛ اما وقتی پژوهشگران سراغ جزئیات رفتند، تصویر یکسان نبود: گوشت‌های فرافرآوری‌شده با بروز بیشتر این سرطان همراه بوده، در حالی که بعضی غذاهای فرافرآوری‌شده که غلات کامل یا لبنیات دارند، با بروز کمتر همراه شده‌اند.

این نتایج نشان می‌دهد قرار دادن همه غذاهای «فرافرآوری‌شده» در یک گروه، ممکن است تفاوت‌های مهم بین انواع خوراکی‌ها را پنهان کند. در عمل، این دسته از محصولات طیف بسیار متنوعی دارد و صرفاً دیدن یک «برچسب پردازش» لزوماً درباره کیفیت تغذیه‌ای یا ارتباط احتمالی با خطر سرطان، همه چیز را روشن نمی‌کند.

مطالعه چه چیزی را بررسی کرد؟

پژوهشگران داده‌های ۴۶۱٬۶۸۲ نفر ۵۰ تا ۷۱ ساله را تحلیل کردند که در سال‌های ۱۹۹۵ تا ۱۹۹۶ وارد مطالعه بزرگ NIH-AARP Diet and Health Study² شده بودند. رژیم غذایی شرکت‌کنندگان از طریق پرسش‌نامه‌ها ثبت شد و سپس تشخیص‌های سرطان در طول سال‌های بعد پیگیری شد. در این مجموعه داده، بیش از ۱۰ هزار مورد سرطان کولورکتال ثبت شده است.

در نگاه کلی، افرادی که مصرف بالاتری از غذاهای فرافرآوری‌شده گزارش کرده بودند، از نظر آماری تفاوت معناداری در بروز سرطان کولورکتال نسبت به کسانی که مصرف کمتری گزارش کرده بودند نشان ندادند. اما وقتی مطالعه زیرگروه‌ها را جدا کرد، نتایج بین گروه‌های غذایی متفاوت شد: محصولات گوشتی بازساخته/بازترکیب‌شده (مثل هات‌داگ) با بروز بالاتر همراه بود، و در مقابل، دریافت برخی ترکیبات مثل غلات کامل، فیبر، لبنیات و کلسیم از بعضی منابع فرافرآوری‌شده با بروز کمتر همراه شد.

پژوهشگران همچنین برآورد کردند که اگر افراد ۱۰٪ از مصرف غذاهای فرافرآوری‌شده (برحسب وزن) را با غذاهای کم‌فرآوری/حداقل‌فرآوری‌شده جایگزین کنند، این تغییر با حدود ۲٪ بروز کمترِ سرطان روده همراه بوده است. در گزارش‌ها تأکید شده این یک «همراهی آماری» است و به‌تنهایی به معنای اثبات اثر مستقیم این جایگزینی نیست.

این نتایج چه چیزهایی را نشان نمی‌دهد؟

این پژوهش از نوع مشاهده‌ای است؛ یعنی می‌تواند الگوها و همراهی‌ها را نشان دهد، اما نمی‌تواند ثابت کند یک خوراکی مشخص باعث ایجاد سرطان شده یا از آن جلوگیری کرده است. علاوه بر این، اطلاعات رژیم غذایی از طریق پرسش‌نامه‌های خوداظهاری جمع‌آوری شده و ممکن است همه تغییرات غذایی افراد را در تمام دوره پیگیری دقیق ثبت نکند.

همچنین شرکت‌کنندگان عمدتاً افراد مسن در ایالات متحده آمریکا¹ بوده‌اند؛ بنابراین ممکن است الگوهای دیده‌شده دقیقاً برای سنین پایین‌تر یا جمعیت‌های با تنوع بیشتر قابل تعمیم نباشد.

در مجموع، پیام اصلی این بخش از گزارش‌ها این است که نمی‌شود همه غذاهای فرافرآوری‌شده را «یکسان» در نظر گرفت؛ چون ترکیب غذایی و نوع محصول می‌تواند نقش متفاوتی داشته باشد.

برداشت عملی از گزارش‌ها

در متن گزارش‌ها بر یک نگاه «غذا به غذا» تأکید شده است؛ به این معنا که به‌جای هم‌ارز دانستن همه محصولات فرافرآوری‌شده، بهتر است نوع محصول و ترکیب تغذیه‌ای آن دیده شود. همچنین به توصیه‌های تغذیه‌ای رایج اشاره شده: تمایل به غلات کامل و خوراکی‌های پرفیبر و محدود کردن گوشت‌های فرآوری‌شده. با این حال، خود مطالعه نمی‌تواند اثر یک تغییر غذایی مشخص را برای هر فرد به‌طور قطعی تعیین کند.

پاورقی نام‌ها و عناوین انگلیسی

¹ United States of America

² NIH-AARP Diet and Health Study