کوچ غیرمنتظره خانهاولیهای SEQ به ملبورن
در یک چرخش قابلتوجه در بحران مسکن استرالیا، خریداران خانهاولی از ساوت-ایست کویینزلند¹ (از جمله گلد کوست²، بریزبن³، سانشاین کوست⁴ و تومبا⁵) در حال بستن چمدان برای ملبورن⁶ هستند. جذبِ «قابلیت خرید» بیشتر در پایتخت ویکتوریا⁷ باعث شده بخشی از این خریداران از یک طرح فدرال با عنوان «طرح سپرده ۵ درصدی» عبور کنند؛ طرحی که در بازار داغ کویینزلند⁸ برای بسیاری از متقاضیان، اثر عملی محدودی داشته است.
روایت یک جابهجایی؛ وقتی قیمتها از بودجه جلو میزنند
سیدارت ناگار⁹، مهندس عمران ۳۲ ساله از گلد کوست²، نمونهای از این روند است. او میگوید بعد از شش ماه جستوجوی بینتیجه برای خرید خانه، از بودجه ۷۵۰ هزار دلاریاش عقب نشست. ناگار به ایبیسی نیوز¹⁰ گفت قیمت واحدها در لوگان¹¹ از حدود ۶۰۰ هزار دلار به ۸۰۰ هزار دلار جهش کرد و آگهیهای گلد کوست² هم از ۷۵۰ هزار دلار به ۹۵۰ هزار دلار رسید.
به گفته او، گسترش طرح در اکتبر ۲۰۲۵ و بالا رفتن سقف قیمتِ مجاز برای املاک، در عمل به «فرصتطلبی فروشندهها» و افزایش رقابت با سرمایهگذارها دامن زد. ناگار حالا قصد دارد به ملبورن⁶ نقل مکان کند و میگوید آنجا احتمال خانهدار شدن با یک حقوق برایش واقعیتر است.
اعداد رسمی؛ سهم پایین SEQ از ضمانتهای طرح
آمارهای هاوسینگ استرالیا¹² از اکتبر ۲۰۲۵ تا فوریه ۲۰۲۶ نشان میدهد ساوت-ایست کویینزلند¹ فقط ۱۳٪ از مجموع ۲۷٬۷۵۰ «ضمانت» صادرشده در سراسر کشور را به خود اختصاص داده است؛ یعنی ۳٬۶۷۰ تأییدیه در برابر ۷٬۲۰۰ تأییدیه در گِریتر ملبورن¹³. اگر نسبت به جمعیت سنجیده شود، میزان استفاده از طرح در SEQ حدود ۹۰ مورد به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر است؛ در حالی که این رقم برای ملبورن⁶ ۱۳۲، برای سیدنی¹⁴ ۱۲۷ و برای پِرث¹⁵ ۱۱۴ گزارش شده است.
چرا SEQ جا میماند؟ سقف یکمیلیون دلاری و کمبود عرضه
جرارد برگ¹⁶، تحلیلگر املاک در کوتالیتی¹⁷، میگوید یکی از دلایل اصلی این عقبماندگی، بالاتر بودن ارزش میانه خانهها در بریزبن³، گلد کوست²، سانشاین کوست⁴ و تومبا⁵ از سقف یک میلیون دلاری طرح است. او توضیح میدهد املاک «ورودی بازار» که زیر سقف طرح قرار میگیرند، از اکتبر به این سو تقریباً با سرعتی نزدیک به دو برابرِ املاک گرانتر رشد کردهاند؛ همزمان هم تعداد فایلها رو به کاهش رفته و عرضه محدودتر شده است.
بر اساس این تحلیل، ارزش میانه ملک مسکونی در ملبورن⁶ که حدود ۸۳۰ هزار دلار عنوان شده، «مزیت قابلتوجهی در قابلیت خرید» ایجاد میکند. برگ همچنین میگوید آپارتمانها در ملبورن⁶ حدود ۱۷۰ هزار دلار از همتایانشان در بریزبن³ ارزانترند.
تغییر مسیر مهاجرت داخلی؛ از رشد QLD تا جذابیت VIC
پس از کووید، کویینزلند⁸ مقصد بسیاری از ساکنان ملبورن⁶ بود و همین جریان، قیمتهای بریزبن³ را طی پنج سال حدود ۹۰٪ بالا برد؛ در حالی که رشد ملبورن⁶ در همین بازه حدود ۱۵٫۵٪ ذکر شده است. اما دادههای اِیبیاِس¹⁸ نشان میدهد مهاجرت خالص بینایالتیِ SEQ در فاصله ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ حدود ۴۰٪ افت کرده، در حالی که این شاخص برای گِریتر ملبورن¹³ ۱۱۲٪ افزایش داشته است. در فضای آنلاین نیز نشانههایی مطرح شده که برخی خریداران SEQ بعد از بازطراحی طرح، رو به جنوب آوردهاند.
توبی بالاز¹⁹ از مؤسسه املاک ویکتوریا²⁰ میگوید ورودِ خریداران خانهاولیِ بینایالتی در ویکتوریا⁷ «بهشکل نامتناسبی بالا» است و بسیاری از آنها روی خانههای حدود ۷۵۰ هزار دلار تمرکز دارند. او اضافه میکند ملبورن⁶ در میانه قیمتها حدود ۶۰ هزار دلار از بریزبن³ ارزانتر است. گزارش همچنین میگوید مناطق منطقهای کویینزلند⁸ هم لزوماً راهحل ارزانی نیستند و گلد کوست² همچنان میان گرانترین بازارهای کشور قرار دارد.
واکنش دولت و گزارشهای تکمیلی رسانهها
سخنگوی وزیر مسکن، کلر اونیل²¹، از طرح دفاع کرده و گفته است بدون آن، بسیاری از خریداران خانهاولی اساساً وارد بازار نمیشدند. او همچنین اشاره کرده رشد سریع قیمتها در بخش «ورودی بازار» پیش از گسترش طرح هم وجود داشته است.
در همین زمینه، چند گزارش دیگر از رسانههای استرالیایی نیز این روند را برجسته کردهاند: آسترالین فایننشال ریویو²² (۲۵ آپریل ۲۰۲۶) از افزایش ۲۵٪ سالانه وامهای خانهاولیِ ویکتوریا⁷ از سمت بینایالتیها نوشته و آن را به ناهماهنگی سقف طرح با قیمتهای SEQ ربط داده است. تحلیلگر نِریدا کانِسبی²³ در این گزارش به «اصلاح قیمت» پس از همهگیری در ملبورن⁶ بهعنوان عامل کشش اشاره کرده است. همچنین دومِین.کام.او²⁴ (۲۷ آپریل ۲۰۲۶) گزارش داده قیمت واحدهای زیر یک میلیون دلار در SEQ از اکتبر ۱۲٪ رشد کرده که تقریباً دو برابر سرعت ملبورن⁶ است و دادههای جستوجو هم افزایش ۴۰٪ پرسوجوهای گلد کوست² برای املاک ملبورن⁶ را نشان میدهد. گزارش ۹نیوز کویینزلند²⁵ (۲۸ آپریل ۲۰۲۶) هم روایتهای مشابهی از خریداران بریزبن³ آورده که میگویند قیمتها عملاً «بیربط به طرح» شده و برخی مشاوران املاک گفتهاند ۱۵٪ از حراجیهای اخیر ملبورن⁶ با پلاکهای کویینزلند⁸ برنده شده است.
پاورقی نامها
¹ South-East Queensland (SEQ)
² Gold Coast
³ Brisbane
⁴ Sunshine Coast
⁵ Toowoomba
⁶ Melbourne
⁷ Victoria
⁸ Queensland (QLD)
⁹ Siddharth Nagar
¹⁰ ABC News
¹¹ Logan
¹² Housing Australia
¹³ Greater Melbourne
¹⁴ Sydney
¹⁵ Perth
¹⁶ Gerard Burg
¹⁷ Cotality
¹⁸ ABS (Australian Bureau of Statistics)
¹⁹ Toby Balazs
²⁰ Real Estate Institute of Victoria
²¹ Clare O'Neil
²² The Australian Financial Review (AFR)
²³ Nerida Conisbee
²⁴ Domain.com.au
²⁵ 9News Queensland