ربوتاکسی‌ها؛ بحثی فراتر از فناوری
بحث درباره ربوتاکسی‌ها در استرالیا¹ از مرحله «فناوری» عبور کرده و به موضوعاتی مثل اشتغال، ایمنی و این‌که سود شبکه حمل‌ونقل بدون راننده به جیب چه کسانی می‌رود رسیده است. سندیکای کارگران حمل‌ونقل² (TWU) از دولت فدرال می‌خواهد اجرای گسترده این خدمات را فعلاً متوقف کند تا قبل از راه‌اندازی ناوگان‌های بدون راننده، سازوکارهای حمایتی مشخص شود. این سندیکا می‌گوید گسترش سریع می‌تواند باعث جابه‌جایی نیروی کار شود و سود را به خارج از کشور منتقل کند.
این سندیکا می‌گوید پرونده و خواسته‌هایش را به تحقیق دولت درباره هوش مصنوعی³ ارائه می‌کند و خواهان وضع مقررات سخت‌گیرانه، پیش از فعالیت ناوگان‌های بدون راننده در استرالیاست. از جمله پیشنهادها، طرحی با عنوان «تضمین راننده انسانی» است که بر اساس آن اپراتورها باید دست‌کم ۹۵ درصد فرصت‌های شغلی را به انسان‌ها اختصاص دهند. همچنین، روی ضمانت‌هایی برای مسافرانی که نیازهای دسترسی ویژه دارند (مانند افراد دارای معلولیت) تأکید شده است.
اعداد و ارقام درباره ریسک شغلی چه می‌گویند
به گفته TWU، پژوهشی از مرکز پژوهشی جان کرتین⁴ برآورد کرده اگر خودروهای خودران بدون حفاظت‌ها و مقررات مشخص به‌طور گسترده وارد چرخه شوند، ممکن است تا ۸۵٬۶۰۰ شغل در معرض خطر قرار بگیرد و حدود ۲۲۰ میلیون دلار دستمزد هم در معرض ریسک باشد. این اعداد «پیش‌بینی» هستند، نه گزارشِ از دست رفتن شغل به‌صورت قطعی؛ و به این بستگی دارند که فناوری تا چه اندازه فراگیر شود و چه قوانینی برای استفاده از آن تعیین شود.
این سندیکا همچنین می‌گوید سرویس‌های ربوتاکسی می‌توانند فعالیت اقتصادی و سود را از استرالیا به سمت شرکت‌های فناوری خارجی هدایت کنند. خواسته TWU این است که بخشی از منافع حمل‌ونقل خودران به کارگران و جامعه برگردد و در همان‌جا سرمایه‌گذاری شود.
حمایت افکار عمومی از مقررات
TWU به نظرسنجی یوگاو⁵ استناد می‌کند که طبق آن ۷ نفر از هر ۱۰ استرالیایی با تاکسی‌ها و کامیون‌های کاملاً خودکار در جاده‌های کشور مخالف بوده‌اند و ۳ نفر از هر ۴ نفر هم از اقدام دولت فدرال برای محافظت از کارگران حمل‌ونقل در برابر از دست رفتن شغل حمایت کرده‌اند. این اعداد بازتابِ نگرش‌های ثبت‌شده در نظرسنجی هستند و به‌تنهایی نشان نمی‌دهند مردم از چه سیاست‌های جزئی و دقیق‌تری حمایت می‌کنند.
این هشدارها در حالی مطرح می‌شود که نشانه‌هایی از افزایش علاقه به خدمات بدون راننده دیده می‌شود. شرکت ویمو⁶ با مقام‌های استرالیایی گفت‌وگوهایی داشته و کریس مینِز⁷، نخست‌وزیر نیو ساوث ولز⁸، از احتمال اجرای یک آزمایش در سیدنی⁹ حمایت کرده است. با این حال، هنوز تاریخ قطعی برای شروع خدمات تجاری ربوتاکسی در استرالیا اعلام نشده است.
انتخاب سیاستی: توقف یا هم‌زمانی با فناوری
بحث فقط این نیست که خودروهای خودران می‌آیند یا نه؛ موضوع اصلی این است که ورودشان چگونه مدیریت شود. TWU می‌خواهد تا زمانی که قوانین مربوط به اشتغال، ایمنی و دسترسی‌پذیری روشن نشده، روند گسترش متوقف بماند. در مقابل، حامیان اجرای آزمایشی به مزیت‌های احتمالی فناوری اشاره می‌کنند و دولت‌ها باید درباره استانداردها و مسئولیت‌هایی که پیش از توسعه گسترده لازم است، تصمیم بگیرند.
در این میان، اعداد بزرگ درباره شغل و دستمزد، به‌عنوان هشدار درباره یک سناریوی ممکن در آینده مطرح می‌شوند؛ نه به‌عنوان نشانه‌ای از این‌که چنین خسارت‌هایی همین حالا رخ داده است. پرسش محوری سیاست‌گذاری این است که حفاظت‌ها باید قبل از گسترش خدمات بدون راننده طراحی شوند یا هم‌زمان با پیشرفت فناوری پیش بروند.
پاورقی (نام‌های اصلی انگلیسی):
¹ Australia
² Transport Workers’ Union (TWU)
³ federal government’s AI inquiry
⁴ John Curtin Research Centre
⁵ YouGov
⁶ Waymo
⁷ Chris Minns
⁸ NSW (New South Wales)
⁹ Sydney