جریمه تا ۱۲۰۰ دلار برای گذاشتن موبایل روی پا هنگام رانندگی

گوشی روی پا، بین شانه و گوش یا روی ران؛ همچنان غیرقانونی

یک عادت رایج بین راننده‌های استرالیا—گذاشتن گوشی موبایل روی پا، روی ران، یا گیر دادن آن بین شانه و گوش—در همه ایالت‌ها و قلمروها غیرقانونی است؛ حتی وقتی خودرو پشت چراغ قرمز ایستاده یا در ترافیک حرکت خیلی کند دارد. میزان جریمه بسته به محل متفاوت است و در کوئینزلند¹ تا ۱۲۵۱ دلار می‌رسد و در همه حوزه‌ها با امتیاز منفی همراه است.

این تخلف دقیقاً شامل چه چیزهایی می‌شود؟

طبق قوانین راهنمایی‌ورانندگی، لمس کردن یا استفاده از موبایل با هر بخش از بدن هنگام رانندگی ممنوع است؛ حتی اگر دست‌ها روی فرمان باشند. این ممنوعیت فقط «در دست گرفتن» نیست و مواردی مثل قرار دادن منفعلانه گوشی روی پا هم می‌تواند مصداق تخلف باشد. بعضی راننده‌ها برای اعتراض به جریمه می‌گویند چون گوشی را با دست نگرفته‌اند، تخلفی رخ نداده؛ اما در اجرا و رسیدگی‌ها معمولاً این توضیح به‌عنوان دفاع پذیرفته نمی‌شود.

این قاعده در سراسر کشور به‌صورت گسترده اجرا می‌شود و بهانه‌هایی مثل استفاده برای مسیریابی یا شرایط اضطراری، فقط وقتی قابل طرح است که دستگاه دقیقاً در چارچوب معافیت‌های تعیین‌شده قرار بگیرد.

در یک نمونه در نیو ساوت ولز²، راننده‌ای به‌خاطر قرار داشتن گوشی روی پایش جریمه شد؛ با اینکه تماس مستقیمی با دست گزارش نشده بود. در چنین پرونده‌هایی تمرکز اجرا روی قابل‌مشاهده بودن گوشی و ریسک حواس‌پرتی است.

جریمه‌ها در ایالت‌ها و قلمروها

میزان جریمه و امتیاز منفی بین ایالت‌ها و قلمروها فرق دارد و گزارش‌ها می‌گویند از سال ۲۰۲۶ با گسترش فناوری‌های کشف تخلف، روند سخت‌گیری بیشتر می‌شود. خلاصه ارقام مطرح‌شده:

نیو ساوت ولز²: از ۴۲۳ دلار (شروع) + ۵ امتیاز منفی

کوئینزلند¹: ۱۲۵۱ دلار + ۴ امتیاز منفی

ویکتوریا³: ۶۱۱ دلار + ۴ امتیاز منفی

ACT⁴: ۵۴۸ تا ۶۷۴ دلار + ۳ تا ۴ امتیاز منفی

SA⁵: ۶۵۸ دلار + ۳ امتیاز منفی

WA⁶: ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ دلار + ۴ امتیاز منفی

NT⁷: ۵۰۰ دلار + ۳ امتیاز منفی

تاسمانیا⁸: ۴۱۰ دلار + ۳ امتیاز منفی

برای تکرار تخلف، امکان برخوردهای شدیدتر مثل تعلیق گواهینامه هم مطرح است. همچنین در گزارش‌ها به ابزارهای شناسایی جدید مثل دوربین‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، خودروهای نامحسوس و اتصال اطلاعاتی برای کنترل دقیق‌تر اشاره شده که می‌تواند حتی «گوشی روی پا» را هم تشخیص دهد.

استثناهای قانونی: چه زمانی مجاز است؟

برای راننده‌های دارای گواهینامه کامل، چند گزینه محدودِ هندزفری معمولاً به‌عنوان استثنا مطرح می‌شود:

۱) گوشی در پایه ثابت (cradle) نصب شده باشد (طوری که دید راننده را به جاده نگیرد) و برای تماس صوتی، موسیقی یا مسیریابی استفاده شود.

۲) کنترل‌های صوتیِ فعال‌شونده با صدا، بدون لمس کردن گوشی.

۳) سپردن گوشی به سرنشین.

گذاشتن گوشی به‌صورت آزاد روی پا، صندلی یا داشبورد معمولاً جزو موارد مجاز محسوب نمی‌شود. همچنین در برخی توضیحات، به این اشاره شده که ساعت‌های هوشمند هم ممکن است ذیل مقررات حواس‌پرتی راننده قرار بگیرند.

روندهای اجرای قانون در ۲۰۲۶

در خبرها و منابع مرتبط، محور ۲۰۲۶ «سخت‌گیری بیشتر روی استفاده دستی» عنوان شده و گفته می‌شود دوربین‌های تشخیص موبایل می‌توانند فراتر از کنار جاده عمل کنند و زاویه‌هایی داشته باشند که موبایل روی پا را دقیق‌تر ثبت کنند. این سامانه‌ها معمولاً با هوش مصنوعی تصویر را غربال می‌کنند و سپس بررسی انسانی برای کاهش خطا انجام می‌شود. در صورت اعتراض، امکان مشاهده تصاویر ثبت‌شده هم مطرح شده است.

همچنین گزارش شده تعداد زیادی از راننده‌های نیو ساوت ولز² در سال گذشته برای فرار از جریمه، توضیحاتی مثل اشتباه گرفتن موبایل با ماشین‌حساب ارائه کرده‌اند، اما میزان موفقیت این اعتراض‌ها پایین بوده است.

پاورقی اسامی (اصل انگلیسی):

¹ Queensland

² New South Wales (NSW)

³ Victoria

⁴ Australian Capital Territory (ACT)

⁵ South Australia (SA)

⁶ Western Australia (WA)

⁷ Northern Territory (NT)

⁸ Tasmania