زمینلرزه شدید در جنوب فیلیپین و هشدار سونامی
صبح دوشنبه ۸ جون ۲۰۲۶ یک زمینلرزه بسیار قدرتمند با بزرگی گزارششده تا ۸.۲ در آبهای نزدیک جزیره میندانائو¹ در جنوب فیلیپین² رخ داد و هشدارهای فوری سونامی را در بخشهایی از اقیانوس آرام غربی³ فعال کرد. گزارشها از آسیبهای گسترده در بعضی مناطق و ادامه ارزیابیها پس از پسلرزهها خبر میدهند.
جزئیات زلزله و شدت لرزش
این زلزله حدود ساعت ۷:۳۷ صبح به وقت محلی رخ داد. برآورد بزرگی در گزارشهای اولیه متفاوت بود و نهادهایی مانند مرکز پژوهشی علوم زمین آلمان (GFZ)⁴ و سازمان زمینشناسی ایالات متحده (USGS)⁵ بزرگی را در بازه ۷.۸ تا ۸.۲ اعلام کردند. کانون زمینلرزه در فاصله حدود ۲۴ تا ۵۰ کیلومتری از ساحل استان سارانگانی⁶ و در عمقی بین ۳۳ تا ۵۵ کیلومتر گزارش شده است؛ در گزارش دیگری عمق حدود ۱۰ کیلومتر هم مطرح شده است.
شدت تکانها در مناطق مختلف احساس شد و در ژنرال سانتوس سیتی⁷ برخی ساکنان از بلند شدن گردوغبار و ریزش آوار از ساختمانهای آسیبدیده گفتند. چند دقیقه بعد، یک پسلرزه شدید با بزرگی ۶.۷ نیز ثبت شد. همچنین اعلام شد بیش از یک میلیون نفر در محدوده شدت لرزش «شدید» قرار داشتهاند.
هشدارهای سونامی و دستور تخلیه
در پی این رویداد، مرکز هشدار سونامی اقیانوس آرام⁸ و مؤسسه آتشفشانشناسی و زلزلهشناسی فیلیپین (PHIVOLCS)⁹ هشدار دادند که امکان دارد موجهایی بین ۱ تا ۳ متر بالاتر از سطح معمول مد رخ دهد.
دستور تخلیه: به ساکنان مناطق ساحلی در استانهایی از جمله سارانگانی⁶، داوائو اوکسیدنتال¹⁰، تاوی-تاوی¹¹، سولو¹²، باسیلان¹³، زامبوانگا دل سور¹⁴ و سلطان کودارات¹⁵ توصیه شد فوراً به نقاط مرتفعتر منتقل شوند.
هشدار منطقهای: هشدارها یا توصیههای سونامی به کشورها و مناطق دیگری از جمله ژاپن¹⁶، اندونزی¹⁷، تایوان¹⁸، پالائو¹⁹، مالزی²⁰ و پاپوآ گینه نو²¹ نیز گسترش یافت.
ایمنی دریایی: به مالکان قایقها گفته شد شناورها را در بندر ایمن کنند و افرادی که در دریا هستند تا عبور تهدید، در آبهای عمیق باقی بمانند.
گزارشهای اولیه از خسارت و امدادرسانی
برخی گزارشها از فروریختن ساختمانها و خسارت در منطقه میندانائو¹ حکایت دارد و تصاویر منتشرشده در شبکههای اجتماعی، سازههای آسیبدیده از جمله یک دبیرستان بهشدت خسارتدیده را نشان میدهد. در گزارشهای محلی همچنین از یک کشته و چهار مجروح در ساعات اولیه پس از زلزله نام برده شده و عملیات امداد و ارزیابی خسارت در جریان است.
در استرالیا²² نیز مرکز مشترک هشدار سونامی استرالیا²³ برای مدت کوتاهی درباره جزیره کریسمس²⁴ و بخشی از سواحل قلمرو شمالی²⁵ هشدار صادر کرد، اما بعد اعلام شد موج سونامی مشاهده نشده است.
گزارشها همچنین یادآوری میکنند که فیلیپین² به دلیل قرار گرفتن روی حلقه آتش اقیانوس آرام²⁶ از کشورهایی است که بهطور مکرر با زمینلرزه و فعالیتهای آتشفشانی روبهرو میشود.
پانوشت نامها (اصل انگلیسی):
¹ Mindanao
² Philippines
³ Western Pacific
⁴ German Research Centre for Geosciences (GFZ)
⁵ United States Geological Survey (USGS)
⁶ Sarangani
⁷ General Santos City
⁸ Pacific Tsunami Warning Center
⁹ Philippine Institute of Volcanology and Seismology (PHIVOLCS)
¹⁰ Davao Occidental
¹¹ Tawi-Tawi
¹² Sulu
¹³ Basilan
¹⁴ Zamboanga del Sur
¹⁵ Sultan Kudarat
¹⁶ Japan
¹⁷ Indonesia
¹⁸ Taiwan
¹⁹ Palau
²⁰ Malaysia
²¹ Papua New Guinea
²² Australia
²³ Joint Australian Tsunami Warning Centre
²⁴ Christmas Island
²⁵ Northern Territory
²⁶ Pacific Ring of Fire