کشف گونه ناشناخته و منقرض‌شده کوالا در استرالیای غربی

شناسایی یک گونه منقرض‌شده کوالا در غرب استرالیا

پالئونتولوژیست‌های Western Australian Museum¹ با بررسی فسیل‌هایی که طی حدود یک قرن از غارهای جنوب‌غرب Western Australia² جمع‌آوری شده بود، یک گونه ناشناخته و منقرض‌شده کوالا را معرفی کرده‌اند: Phascolarctos sulcomaxilliaris³. این یافته نشان می‌دهد زمانی که انسان‌ها نخستین‌بار وارد Australia⁴ شدند، دست‌کم دو گونه متفاوت کوالا هم‌زمان زندگی می‌کردند و گونه مربوط به غرب استرالیا حدود ۳۰ هزار سال پیش از بین رفته است.

جزئیات کشف و بررسی فسیل‌ها

پژوهشگران به رهبری Kenny Travouillon⁵ در Western Australian Museum¹ فسیل‌های کوالا را که قدمتشان بین ۱۳۷ هزار تا ۳۱ هزار سال برآورد شده، تحلیل کردند. نقطه عطف پژوهش، بررسی یک جمجمه بسیار سالم بود که خانواده غارنورد فقید Lindsay Hatcher⁶ اهدا کرده بودند؛ فردی که در جنوب‌غرب Western Australia² سفرهای گسترده اکتشافی به غارها انجام داده بود. با دقت در شکل و جزئیات جمجمه، دانشمندان تفاوت‌هایی ظریف اما مهم با کوالای امروزی (Phascolarctos cinereus⁷) دیدند که برای تعریف آن به‌عنوان یک گونه جداگانه کافی دانسته شد.

ویژگی‌های متمایز گونه تازه معرفی‌شده

هرچند این کوالا از نظر ظاهری شبیه کوالای امروزی به نظر می‌رسد، اما Phascolarctos sulcomaxilliaris³ چند ویژگی شاخص داشته است:

• سر کوتاه‌تر و عضلات جویدن کمتر رشدکرده

• دندان‌های بزرگ‌تر و فک‌های کوتاه‌تر، با سازوکاری متفاوت برای خرد کردن برگ‌ها

• شیار برجسته روی گونه که می‌تواند نشان‌دهنده اتصال یک عضله بزرگ‌تر باشد؛ احتمالا مرتبط با گرفتن بهتر برگ‌ها یا تقویت حس بویایی

• ساختار اسکلتی کم‌چابک‌تر که می‌تواند به زمان کمتر برای جابه‌جایی بین درخت‌ها نسبت به کوالاهای امروز اشاره کند

هم‌زمانی انقراض با تغییرات اقلیمی

گزارش شده که انقراض Phascolarctos sulcomaxilliaris³ با تغییرات قابل‌توجه اقلیم در Western Australia² هم‌زمان بوده است. حدود ۳۰ هزار سال پیش، با خشک‌تر شدن تدریجی بخش‌های غربی قاره و ناپدید شدن جنگل‌ها، این گونه همراه با شمار زیادی از مگافونا و گونه‌های تخصصی دیگر از بین رفت.

گونه‌های هم‌دوره در زیستگاه

طبق متن پژوهش، کوالای غرب استرالیا زیستگاهش را با جانوران متنوعی شریک بود که برخی از آن‌ها نیز در همان دوره منقرض شدند؛ از جمله:

• Tasmanian devils⁸ (با نام علمی Sarcophilus harrisii⁹)

• Thylacines¹⁰ (در متن به «marsupial lions» اشاره شده است)

• giant echidnas¹¹

• short-faced kangaroos¹²

• Zygomaturus¹³، یک کیسه‌دار بسیار بزرگ

اهمیت پژوهش و مسیرهای بعدی

این کشف نشان می‌دهد جمعیت‌های اولیه انسانی در Western Australia² هم‌زمان با دگرگونی شرایط محیطی، شاهد از میان رفتن گونه‌های متعددی بوده‌اند. Tim Flannery¹⁴ از Australian Museum¹⁵ در Sydney¹⁶ گفته است مطالعه «دلیل قانع‌کننده‌ای» برای متفاوت بودن کوالاهای غرب استرالیا به‌عنوان یک گونه یگانه ارائه می‌کند.

در ادامه، پژوهش‌های بعدی ممکن است شامل تلاش برای استخراج DNA¹⁷ از فسیل‌ها باشد؛ اقدامی که می‌تواند داده‌های بیشتری درباره رابطه تکاملی میان دو گونه کوالا و سازگاری آن‌ها با محیط‌های متفاوت ارائه کند.

وضعیت کوالای امروزی

امروز فقط Phascolarctos cinereus⁷ باقی مانده و عمدتاً به جنگل‌های اکالیپتوس در شرق Australia⁴ محدود است. این گونه با تهدیدهایی مانند از دست رفتن زیستگاه، بیماری، برخورد با خودروها و شکار توسط گونه‌های واردشده روبه‌رو است؛ موضوعی که باعث شده شناخت تاریخ تنوع کوالاها برای برنامه‌های حفاظتی اهمیت بیشتری پیدا کند.

تاریخ انتشار: ۶ می ۲۰۲۶

منابع: New Scientist¹⁸، Royal Society Open Science¹⁹ (DOI: 10.1098/rsos.251572²⁰)

پاورقی نام‌ها

¹ Western Australian Museum

² Western Australia

³ Phascolarctos sulcomaxilliaris

⁴ Australia

⁵ Kenny Travouillon

⁶ Lindsay Hatcher

⁷ Phascolarctos cinereus

⁸ Tasmanian devils

⁹ Sarcophilus harrisii

¹⁰ Thylacines

¹¹ giant echidnas

¹² short-faced kangaroos

¹³ Zygomaturus

¹⁴ Tim Flannery

¹⁵ Australian Museum

¹⁶ Sydney

¹⁷ DNA

¹⁸ New Scientist

¹⁹ Royal Society Open Science

²⁰ 10.1098/rsos.251572