کالدیها بیشتر در معرض آسیبهای دارویی هستند
یک گزارش تازه از انجمن داروسازی استرالیا¹ میگوید استرالیاییهایی با پیشینههای فرهنگی و زبانی متنوع (CALD)¹ بیشتر از دیگران در معرض «آسیبهای مرتبط با دارو» قرار دارند؛ موضوعی که به گفته کارشناسان، ترکیبی از تفاوتهای فرهنگی، سواد سلامت پایینتر و سدهای زبانی میتواند آن را تشدید کند.
این گزارش در حالی منتشر شده که به نوشته ایبیسی نیوز²، داروساز-مترجم اولین پی³ بارها با روایتهایی از مصرف نادرست دارو از سوی برخی افراد در جامعههای چندفرهنگی روبهرو شده است. او میگوید داروها فقط وقتی درست اثر میکنند که دقیقاً مطابق دستور مصرف شوند و استفاده نادرست میتواند به آسیب جدی یا حتی مرگ منجر شود.
نمونههایی از سوءبرداشتهای رایج درباره مصرف دارو
اولین پی³ از مواردی میگوید که در آنها افراد بهدلیل دریافت اطلاعات ناقص یا سوءبرداشت، دارو را نادرست مصرف کردهاند. یکی از نمونههای افراطی که او نقل میکند مربوط به زن جوانی در استرالیاست که به او گفته بودند سرطان ارثی است و به همین دلیل شروع کرده بود داروهای سرطانِ مادرِ فوتشدهاش را مصرف کند. او حتی درباره خرید دوباره همان داروها پرسوجو کرده بود و دچار ریزش شدید مو شده بود.
به گفته او، بعضی الگوهای اشتباه هم مدام تکرار میشود؛ مثلاً برخی افراد وقتی در روز دوم مصرف آنتیبیوتیک احساس بهبودی میکنند، دوره پنجروزه را کامل نمیکنند و دارو را برای «دفعه بعد» نگه میدارند یا با دیگران به اشتراک میگذارند.
او همچنین میگوید گاهی افراد اهمیت مصرف دارو در ساعت مشخص روز را نمیدانند، یا بهدلیل روزهداری یا پرهیزهای غذاییِ فرهنگی، شرایطی دارند که میتواند با اثر دارو تداخل ایجاد کند اما آن را مطرح نمیکنند. برخی هم از گفتوگو درباره مصرف داروهای سنتی احساس راحتی ندارند و این موضوع میتواند اطلاعات درمانی را ناقص کند.
اعداد و نکات گزارش: زبان محدود و مصرف چند دارو
در این گزارش آمده است که در سال ۲۰۲۲، حدود ۴.۶ میلیون نفر از دریافتکنندگان دارو از طریق طرح مزایای دارویی⁴ در استرالیا، خارج از کشور متولد شده بودند و حدود ۵۰۰ هزار نفر از آنها گفتهاند تسلط محدودی به زبان انگلیسی دارند. همچنین در میان دریافتکنندگان طرح مزایای دارویی⁴ با تسلط محدود به انگلیسی، ۴۵ درصد شش دارو یا بیشتر دریافت میکردند که مدیریت مصرف درستِ آنها را پیچیدهتر میکند.
مارک نانتون⁵ رئیس ملی انجمن داروسازی استرالیا¹ و استاد داروسازی در دانشگاه کانبرا⁶ میگوید این آمار نشان میدهد افراد از جامعههای چندفرهنگی به دارو دسترسی دارند، اما اگر اطلاعات شفاف و قابلفهم دریافت نکنند، سوءبرداشت بهسادگی رخ میدهد؛ بهویژه وقتی یک نفر انگلیسی را بهعنوان زبان دوم، سوم یا حتی بیشتر صحبت میکند.
او میگوید گزارشهای متعددی از مواردی وجود دارد که افراد به دلیل آسیبهای مرتبط با دارو بیمار شده و به بیمارستان رفتهاند، در حالی که بسیاری از این موارد قابل پیشگیری بوده است. بر اساس دادههای سال ۲۰۱۹، حدود ۲۵۰ هزار بستری در سال به دلیل مشکلات دارویی رخ داده و حدود ۴۰۰ هزار مراجعه به اورژانس نیز احتمالاً به دارو مربوط بوده است. طبق گفته انجمن داروسازی استرالیا¹، حدود نیمی از این آسیبها قابل پیشگیری است.
نکته درباره «مصرف همزمان چند دارو»
جرالدین موزس⁷ داروساز بالینی و متخصص اطلاعات دارویی که در تهیه گزارش مشارکت نداشته، میگوید تمرکز روی دشواریهای جامعههای CALD مفید است، اما باید با احتیاط درباره «مصرف چند دارو» صحبت کرد. او توضیح میدهد «پلیفارماسی» (مصرف پنج دارو یا بیشتر در روز) در میان بسیاری از استرالیاییها رایج است و لزوماً به معنی وضعیت بد نیست؛ گاهی این مصرف میتواند «پلیفارماسی منطقی» باشد، یعنی داروها مناسب، اثربخش و ایمن انتخاب شدهاند.
او میگوید بسیاری از کارکنان خط مقدم درمان از قبل میدانستند جامعههای چندفرهنگی بیشتر در معرض آسیبهای دارویی هستند و علاوه بر آن، سواد سلامت در میان بسیاری از استرالیاییها هم چالشبرانگیز است. به گفته او، وقتی پیچیدگیهای مهاجرت و تفاوتهای زبانی و فرهنگی اضافه میشود، فهم درست داروها میتواند برای برخی افراد به «کابوس» تبدیل شود.
پنج پیشنهاد کلیدی برای بهتر شدن ارتباط دارویی
گزارش انجمن داروسازی استرالیا¹ پنج پیشنهاد اصلی را برای بهتر شدن ارتباط و نتایج درمانی مطرح میکند:
۱) استفاده گستردهتر از خدمات مترجم
۲) افزایش «بازبینی دارو در خانه» برای جامعههای CALD
۳) بهبود جمعآوری دادهها
۴) گسترش دسترسی به اطلاعات داروییِ سازگار با فرهنگ افراد
۵) آموزش آگاهی فرهنگی برای داروسازان
جرالدین موزس⁷ میگوید از این پیشنهادها حمایت میکند و مشخصاً بر اهمیت بازبینی داروها (در خانه یا با پزشک عمومی) و بهرهگیری از خدمات ترجمه تأکید دارد. او همچنین هشدار میدهد وقتی اعضای خانواده نقش مترجم را بازی میکنند—بهخصوص کودکان—ممکن است پیامها درست منتقل نشود و سوءبرداشت ایجاد شود. به گفته او، مترجمانی که در سیستم حمایت میشوند باید آموزشدیده و مورد تأیید باشند.
او اضافه میکند برخی موضوعهای پزشکی ممکن است برای فرد خجالتآور باشد یا به بلوغ و حریم خصوصی نیاز داشته باشد، مثل بعضی مشکلات دستگاه ادراری-تناسلی؛ در چنین مواردی خطر «گم شدن پیام» در ترجمه بیشتر میشود.
حمایتهای دولتی و میزان آگاهی مردم از خدمات ترجمه
در این گزارش آمده است وزارت بهداشت، معلولیت و سالمندی⁸ در سطح فدرال میگوید هماکنون خدمات مترجم را تأمین مالی میکند؛ از جمله سرویس رایگان ترجمه تلفنی برای داروخانهها و پزشکان که برای «ارتباط واضح درباره داروها» طراحی شده و ریسک مصرف نادرست یا ناایمن را کاهش میدهد.
با این حال اولین پی³ میگوید افراد زیادی از جامعههای CALD از وجود این سرویس خبر ندارند و حتی نمیدانند میتوانند هنگام تحویل نسخه در داروخانه، به شکل معمول درخواست مترجم کنند.
یک سخنگو از وزارت بهداشت، معلولیت و سالمندی⁸ گفته است این وزارتخانه میپذیرد افراد با پیشینه CALD اغلب با «چالشهای اضافی» برای مصرف ایمن داروها روبهرو هستند و دولت بیش از ۶۰ میلیون دلار برای برنامهای در حوزه «کیفیت استفاده از تشخیصها، درمانها و پاتولوژی» اختصاص داده است. برخی پروژههای تأمین مالیشده شامل آموزش رایگانِ تخصصی درباره دارو برای جامعههای مهاجر، پناهنده و پناهجو و همچنین تولید اطلاعات چندزبانه و سادهفهم برای افرادی است که داروهای پوکی استخوان مصرف میکنند؛ مواردی که با پیشنهادهای گزارش همراستا توصیف شدهاند.
پیام عملی برای داروسازان: آهستهتر، دقیقتر، با سؤالهای بیشتر
مارک نانتون⁵ میگوید علاوه بر برنامههای موجود، به خدمات هدفمندتری برای جامعههای CALD نیاز است، چون افراد محروم معمولاً برای رسیدن به سطحی برابر، به حمایتهای اضافی احتیاج دارند.
جرالدین موزس⁷ هم میگوید با پیچیدهتر شدن داروهای مدرن، فهم آنها برای همه سختتر شده و این دشواری برای افراد با پیشینه CALD بیشتر میشود.
برای داروسازانی که مستقیماً با جامعههای چندفرهنگی کار میکنند، اولین پی³ توصیهای ساده دارد: سرعت را کم کنید، با مراجعهکننده حرف بزنید و سؤالهای بیشتری بپرسید—حتی اگر لازم باشد با مترجم تماس بگیرید—تا مطمئن شوید فرد واقعاً میفهمد چه کاری باید انجام دهد و چگونه و چه مقدار دارو را مصرف کند.
پاورقی نامها و اصطلاحات:
¹ Pharmaceutical Society of Australia (PSA) / Culturally and linguistically diverse (CALD)
² ABC News
³ Evelyn Pe
⁴ Pharmaceutical Benefits Scheme (PBS)
⁵ Mark Naunton
⁶ University of Canberra
⁷ Geraldine Moses
⁸ Department of Health, Disability and Ageing