کندشدن تورم در جولای، اما فشارهای پایه همچنان بالاست
نرخ تورم سالانه استرالیا¹ در ماه جولای کاهش پیدا کرد، اما این کاهش از چیزی که انتظار میرفت ضعیفتر بود و فشارهای قیمتیِ زیرپوستی همچنان بالا ماند؛ موضوعی که دوباره احتمال یک افزایش دیگرِ نرخ بهره از سوی رزرو بانک استرالیا² را پررنگ کرده است.
طبق دادههای اداره آمار استرالیا³، شاخص قیمت مصرفکننده (CPI)⁴ در ۱۲ ماه منتهی به جولای ۳.۵ درصد رشد کرد؛ رقمی که از ۳.۸ درصد در جون کمتر است. با این حال اقتصاددانها انتظار افت بیشتری داشتند و عددی در حدود ۳.۲ تا ۳.۳ درصد پیشبینی میشد. قیمتها در خودِ ماه هم ۱ درصد بالا رفتند که از پیشبینی افزایش ۰.۸ درصدی بیشتر بود.
این ارقام برای سیاستگذاران تصویر دوگانهای میسازد: تورم headline در مسیر کاهش است، اما سرعت کاهش آن به اندازهای نیست که رزرو بانک استرالیا² مطمئن شود تورم بهطور پایدار به محدوده هدف ۲ تا ۳ درصد برمیگردد.
سوخت، محرک اصلی رشد ماهانه
بزرگترین عامل افزایش ماهانه در جولای، سوخت بود. قیمت بنزین در طول ماه ۷.۵ درصد رشد کرد؛ آن هم بعد از اینکه سه ماهِ قبلتر کاهش داشت. همزمان، پایان برخی کاهشهای موقت در مالیات غیرمستقیم سوخت⁵ هم به بالا رفتن قیمتها در پمپبنزین کمک کرد.
قیمت کالاهای قابلمبادله (Tradeable) در جولای ۱.۵ درصد بالا رفت و افت ۰.۸ درصدی ماه جون را جبران کرد. این رشد بیشتر به افزایش هزینههای سوخت مربوط بود و در کنار آن، قیمت پوشاک و کفش هم برخلاف انتظار در همان ماه بالا رفت.
بخشی از این قدرتِ ماهانه میتواند موقتی باشد؛ چون قیمت سوخت معمولاً نوسانهای تند در CPI ایجاد میکند و تورم سالانه هم نسبت به جون پایینتر آمده است. با این حال، دادههای کلی نشان میدهد رشد قیمتها آنطور که بازارهای مالی انتظار داشتند سریع سرد نشده است.
تورم پایه، محور حساسیت بانک مرکزی
برای رزرو بانک استرالیا² مهمترین بخش، عملکرد تورم زیرین یا همان تورم پایه است. شاخص میانگین تعدیلشده (Trimmed Mean)⁶ در جولای ۰.۵ درصد رشد کرد؛ قویترین رشد ماهانه در یک سال گذشته. این شاخص در مقیاس سالانه هم روی ۳.۶ درصد ماند. این در حالی است که پیشبینیها افزایش ۰.۳ درصدی در ماه و ۳.۵ درصد در سال را نشان میداد.
شاخص Trimmed Mean⁶ نوسانهای غیرمعمول را حذف میکند و چون تصویری شفافتر از تورم ماندگار میدهد، از سوی بانک مرکزی با دقت دنبال میشود. ثابت ماندنِ نرخ سالانه آن در جولای این پیام را دارد که فشار تورمی فقط محدود به بنزین و چند قلم پرنوسان نیست.
مسکن، بزرگترین محرک تورم سالانه
بخش مسکن بزرگترین سهم را در تورم سالانه داشت و در یک سال ۵ درصد بالا رفت. قیمت خانههای نوساز ۵.۷ درصد رشد کرد؛ در وضعیتی که سازندهها هزینههای بالاترِ مصالح و نیروی کار را به مصرفکننده منتقل کردند. اجارهبها هم ۳.۶ درصد افزایش پیدا کرد.
قیمت مواد غذایی و نوشیدنیهای غیرالکلی در مقیاس سالانه ۳.۲ درصد بالا رفت و گروه تفریح و فرهنگ هم ۲.۶ درصد رشد کرد.
بازارها دوباره احتمال افزایش نرخ را بالا بردند
بعد از انتشار دادهها، بازارهای مالی احتمال یک افزایش دیگرِ نرخ بهره را دوباره بازتنظیم کردند. گزارشها میگوید احتمال افزایش نرخ در نشست سپتامبر به حدود ۳۶ درصد رسید؛ در حالی که قبل از انتشار آمار حدود ۱۷ درصد بود. برای یک افزایش تا فوریه، بازارها احتمال حدود ۹۴ درصد را قیمتگذاری کردند.
رزرو بانک استرالیا² در نشست آگوست، نرخ نقدی را روی ۴.۳۵ درصد ثابت نگه داشت؛ دومین مکثِ پشت سر هم بعد از سه افزایش نرخ در اوایل سال ۲۰۲۶. سیاستگذاران گفته بودند تنظیمات فعلی محدودکننده است و به آنها اجازه میدهد برای اطلاعات بیشتر درباره تورم، اشتغال و مسکن صبر کنند.
با این حال، صورتجلسههای همان نشست نشان داد اعضای هیئتمدیره درباره یک افزایش ۲۵ واحد پایه هم بحث کردهاند و برخی اعضا ریسکهای تورمیِ رو به بالا را مطرح کردهاند؛ ریسکهایی که ممکن است به سختگیری بیشتر سیاست پولی نیاز داشته باشد.
تصمیم سپتامبر به دادههای تازه گره خورده است
نشست بعدی بانک مرکزی برای ۲۸ تا ۲۹ سپتامبر برنامهریزی شده است. تا آن زمان، سیاستگذاران دادههای بیشتری از تورم آگوست، وضعیت اشتغال و بازار مسکن دریافت میکنند.
افزایش نرخ قطعی نیست. نتیجه جولای تحتتأثیر پررنگ قیمت بنزین بود و نرخ سالانه headline هم از جون پایینتر آمد. در عین حال بانک مرکزی ممکن است ترجیح دهد به افزایشهای قبلی زمان بیشتری بدهد تا اثرشان روی هزینهکرد خانوار و فعالیت کسبوکارها دیده شود.
اما ماندگاری تورم پایه باعث شده گزینه افزایش نرخ در سپتامبر جدی بماند. اقتصاددانهای دویچه بانک⁷ گفتهاند آمار جولای فضای کمی برای عقبنشینی بانک مرکزی از موضع سختگیرانه میگذارد و از افزایش یکچهارم درصدی در سپتامبر صحبت کردهاند.
طبق برآوردهای منتشرشده، رزرو بانک استرالیا² انتظار دارد تورم Trimmed Mean⁶ تا حوالی میانه ۲۰۲۷ بالای ۳ درصد بماند و بعدتر در همان سال به سمت حدود ۲.۵ درصد حرکت کند.
جمعبندی دادهها: کاهش دیده میشود، اما ناهموار
آمار جولای نشان میدهد کاهش تورم نسبت به اوجهای اخیر ادامه دارد، اما یکنواخت نیست. نوسانهای سوخت CPI ماهانه را بالا برد، در حالی که هزینههای مسکن و برخی هزینههای داخلی همچنان رشد داشتند. در مهمترین بخشِ مورد توجه بانک مرکزی، تورم پایه مثل انتظار کم نشد.
پاورقی نامها (اصل انگلیسی):
¹ Australia
² Reserve Bank of Australia (RBA)
³ Australian Bureau of Statistics (ABS)
⁴ Consumer Price Index (CPI)
⁵ fuel excise
⁶ trimmed mean
⁷ Deutsche Bank