عروسهای داعش از کمپهای سوریه خارج و در راه استرالیا هستند

تلاش برای بازگشت از سوریه به استرالیا

در خبری که توجه زیادی را در استرالیا جلب کرده، چند شهروند استرالیایی که طبق گزارش‌ها با نیروهای «دولت اسلامی» (داعش¹) ارتباط داشته‌اند، از یک کمپ پناهجویان در سوریه خارج شده‌اند و قصد دارند به استرالیا برگردند. این موضوع را ای‌بی‌سی نیوز² اواخر جمعه گزارش داد و دوباره بحث‌های مرتبط با بازگرداندن افراد مرتبط با جنگجویان خارجی و همراهان آن‌ها را، در شرایط امنیتی ناپایدار سوریه، مطرح کرد.

خروج از کمپ «الهول»

به گفته ای‌بی‌سی² این افراد از کمپ «الهول³» در شمال‌شرق سوریه خارج شده‌اند؛ مرکزی بزرگ که عمدتاً تحت مدیریت نیروهای «نیروهای دموکراتیک سوریه³» (SDF) اداره می‌شود و ده‌ها هزار نفر از وابستگان داعش—از جمله زنان و کودکان از کشورهای مختلف—در آن نگهداری می‌شوند. رسانه‌های استرالیایی گزارش داده‌اند این گروه به‌تازگی از کمپ خارج شده و همین موضوع باعث واکنش‌های فوری دیپلماتیک و امنیتی از سوی «کانبرا³» شده است.

یک ویدیوی ۵۱ ثانیه‌ای از ای‌بی‌سی نیوز² که ساعت ۱۰:۵۵ شب در تاریخ ۲۴ آپریل پخش شد، مضمون ماجرا را این‌طور بیان می‌کند: «استرالیایی‌هایی که با جنگجویان دولت اسلامی ارتباط دارند، یک کمپ پناهجویان در سوریه را ترک کرده‌اند تا تلاش کنند به استرالیا بازگردند.» در گزارش‌های رسانه‌ای آمده مسیر احتمالی آن‌ها می‌تواند از مناطق درگیر و مسیرهایی بگذرد که تحت کنترل گروه‌های مختلف، شبه‌نظامیان یا نیروهای دولتی است.

واکنش دولت و نگرانی‌های امنیتی

مقام‌های استرالیایی هنوز به‌طور عمومی تعداد دقیق افراد را تأیید نکرده‌اند، اما منابعی که در پوشش‌های مرتبط نقل شده‌اند، از «یک گروه کوچک» صحبت می‌کنند که ممکن است شامل اعضای خانواده جنگجویان کشته‌شده داعش باشد. دولت فدرال از طریق «وزارت امور خارجه و تجارت³» (DFAT) در بیانیه‌ای کوتاه اعلام کرد: «استرالیا بازگشت جنگجویان تروریست خارجی را تسهیل نمی‌کند» و در عین حال گفته شده وضعیت را از نزدیک زیر نظر دارد.

این رویداد با موارد قبلی بازگرداندن افراد از همان کمپ هم مقایسه شده است. در سال ۲۰۲۲، استرالیا تعدادی زن و کودک را با شرایط سخت به کشور بازگرداند؛ از جمله برنامه‌های مقابله با افراطی‌سازی و بررسی‌های حقوقی. در گزارش‌ها آمده است مردان بزرگسال با نقش‌های مستقیم در جنگ، همچنان یکی از حساس‌ترین بخش‌های این پرونده‌ها هستند و در صورت ورود، ممکن است با اتهام‌های مرتبط با قوانین ضدتروریسم روبه‌رو شوند.

در همین حال، برخی چهره‌های سیاسی خواستار شفافیت بیشتری شده‌اند. «جولیان لیسر³» دادستان کل سایه، به اسکای نیوز² گفت: «هر استرالیایی که در فعالیت‌های داعش دخیل بوده باید همین‌جا با عدالت روبه‌رو شود، نه این‌که از مسیرهای پنهانی برگردد.»

جزئیات تکمیلی از رسانه‌های استرالیایی

گزارش‌های رسانه‌های دیگر استرالیا نیز تصویر مشابهی ارائه می‌دهند:

سیدنی مورنینگ هرالد³ (SMH) نوشته است «نیروهای دموکراتیک سوریه³» به استرالیا درباره فرار از کمپ هشدار داده‌اند و اشاره کرده دست‌کم سه استرالیایی در میان افراد خارج‌شده از کمپ بوده‌اند. این گزارش همچنین به هشدارهای سفر «DFAT³» درباره سوریه اشاره کرده که سطح آن «سفر نکنید» اعلام شده است.

نشریه دِ آسترالین³ به نقل از منابع اطلاعاتی برآورد کرده ۵۰ تا ۶۰ استرالیایی هنوز در کمپ‌های سوریه حضور دارند و این گروه ممکن است از مسیر زمینی و از طریق «ترکیه³» تلاش کند عبور کند. گزارش همچنین به چالش‌های دولت «آنتونی آلبانیزی³» در ایجاد توازن میان ملاحظات انسانی و نگرانی‌های امنیتی اشاره می‌کند.

۹نیوز³ در به‌روزرسانی‌های خود اعلام کرده هنوز عبور موفقی از مرز ثبت نشده و مقام‌های «ترکیه³» در وضعیت آماده‌باش هستند. این رسانه همچنین موضوع را به افزایش موارد فرار از کمپ در سال ۲۰۲۵ مرتبط دانسته؛ دوره‌ای که درگیری‌های «SDF³» با نیروهای مورد حمایت «ترکیه³» گزارش شده بود.

ابعاد بحث در داخل استرالیا

این تلاش برای بازگشت، دوباره بحث‌های مربوط به شهروندان استرالیاییِ پیوسته به داعش را پررنگ کرده است؛ موضوعی که در گزارش‌ها آمده از سال ۲۰۱۴ تا کنون بیش از ۱۰۰ نفر را شامل می‌شود. طبق ارزیابی‌های «ایجِنسی امنیتی و اطلاعاتی استرالیا³» (ASIO)، بیش از ۴۰ نفر کشته شده‌اند و درباره بازمانده‌ها، موضوع بررسی امنیتی و حقوقی مطرح است. در مطالب رسانه‌ای به امکان پیگرد قضایی بر اساس «بخش ۱۱۹ قانون کیفری³» (جرایم مرتبط با خیانت و تروریسم) و نیز برنامه‌های نظارت و بازاجتماعی‌سازی اشاره شده است.

در این پرونده، گروه‌های حقوق بشری هم مواضع مشخصی داشته‌اند. «عفو بین‌الملل استرالیا³» خواستار برخورد انسانی با افراد غیررزمی، به‌ویژه کودکان، شده و در مقابل، کارشناسان امنیتی درباره خطرات افراطی‌سازی هشدار داده‌اند. «مایک برگس³» مدیرکل «ASIO³» نیز طبق گزارش‌ها در نشست‌های پارلمانی گفته بازگشت‌کنندگان همچنان در سطح «تهدید بالا» قرار می‌گیرند.

در حالی که محل دقیق این گروه مشخص نیست، گزارش‌ها می‌گویند کنترل‌های مرزی استرالیا در وضعیت حساس‌تری قرار گرفته است. این خبر در تاریخ ۲۵ آپریل ۲۰۲۶ و بر اساس منابع استرالیایی از جمله ای‌بی‌سی نیوز²، SMH³، دِ آسترالین³ و ۹نیوز³ منتشر شده است.

پانویس‌ها (نام‌های اصلی انگلیسی):
¹ Islamic State (ISIS)
² ABC News, Sky News
³ Al-Hol, Syrian Democratic Forces (SDF), Canberra, Department of Foreign Affairs and Trade (DFAT), The Sydney Morning Herald (SMH), The Australian, Turkey, 9News, Anthony Albanese, Australian Security Intelligence Organisation (ASIO), Division 119 of the Criminal Code, Amnesty International Australia, Mike Burgess