کمپین جذب داوطلب خارج از کشور؛ سفارت ایران در کانبرا زیر ذره‌بین پلیس فدرال استرالیا

کمپین «جان‌فدا» و تبلیغ آن در استرالیا

سفارت ایران¹ در کانبرا² کمپین داوطلبانه «جان‌فدا» را تبلیغ کرده است؛ کمپینی که عنوانش به معنای «فدا کردن جان» معرفی شده و امکان ثبت‌نام برای کودکان از ۱۲ سال به بالا را فراهم می‌کند. انتشار این محتوا با واکنش تند برخی ایرانیانِ ساکن استرالیا و درخواست برای بررسی موضوع همراه شده است.

جزئیات کمپین و پیام‌های منتشرشده

طبق گزارش، این کمپین ماه گذشته در ایران¹ و هم‌زمان با تشدید تنش‌های منطقه‌ای، پس از حملات آمریکا³ و اسرائیل⁴ در فوریه راه‌اندازی شد. هدف اعلام‌شده در پیام‌های این کارزار، تشویق ایرانیانِ خارج از کشور برای اعلام آمادگی جهت «ایفای نقش مؤثر در مقابله» با این کشورها عنوان شده است.

مواد تبلیغاتی که سفارت ایران¹ روز دوشنبه به اشتراک گذاشته، شامل شعار «فدا کردن جان، برای ایران» است و ثبت‌نام را برای افراد ۱۲ ساله و بالاتر باز می‌گذارد. در این گزارش آمده است مقام‌های ایرانی ادعا کرده‌اند تا ۳۰ میلیون نفر در داخل کشور ثبت‌نام کرده‌اند و مسعود پزشکیان⁵، رئیس‌جمهور ایران¹، گفته است داوطلبان ممکن است به جای حضور در خطوط مقدم، در بخش‌های مرتبط با پشتیبانی اجتماعی نقش داشته باشند. همچنین رسانه‌های ایرانی گزارش داده‌اند «دختران جان‌فدا» در تجمعات طرفدار حکومت حضور داشته‌اند.

در متن معرفی این کمپین در ایران¹، آن را پاسخی به «تهدیدهای دشمن آمریکایی-صهیونیستی علیه جزایر و مرزها» توصیف کرده‌اند، اما نوع دقیق نقش‌ها و وظایف داوطلبان به‌روشنی مشخص نشده است.

این موضوع در ادامه انتقادهای پیشین درباره کارزارهای مشابه در داخل ایران¹ مطرح شده است؛ در گزارش آمده که دیدبان حقوق بشر⁶ پیش‌تر از هدف‌گیری کودکان در چنین برنامه‌هایی انتقاد کرده و گفته است برای به‌کارگیری یا جذب کودکان در فعالیت‌های نظامی توجیهی وجود ندارد.

واکنش‌های جامعه ایرانی-استرالیایی

برخی ایرانیانِ ساکن استرالیا واکنش‌هایی همراه با نگرانی و خشم نشان داده‌اند. رانا دادپور⁷ از گروه «Australian United Solidarity for Iran»⁸ این اقدام را «بسیار خطرناک» توصیف کرده و گفته است می‌تواند به‌عنوان تهدیدی برای امنیت ملی تلقی شود. او گفته است اعضای جامعه «عصبانی» هستند، احساس ترس دارند و به دنبال اقدام و پیگیری‌اند. دادپور همچنین مطرح کرده که چنین ثبت‌نامی با هم‌پیمانی استرالیا⁹ با آمریکا³ در تضاد است و ممکن است برای جامعه ایرانی-استرالیایی تبعاتی ایجاد کند. او پرسیده است که این اقدام از نظر قانونی در استرالیا⁹ چه وضعیتی دارد.

کایلی مور-گیلبرت¹⁰، پژوهشگر دانشگاه مک‌کواری¹¹ که پیش‌تر در ایران¹ زندانی بوده، این اقدام را بخشی از «کارزار پیچیده اطلاع‌رسانیِ گمراه‌کننده» ایران¹ توصیف کرده است؛ از جمله استفاده از محتواهای کوتاه، میم‌ها و فعالیت‌های ترول‌گونه برای ایجاد حمایت «پشت خطوط دشمن». او خواستار بررسی فعالیت‌های تبلیغاتی سفارت ایران¹ و همچنین کاهش بیشتر تعداد دیپلمات‌ها شده و به تنزل سطح نمایندگی پس از اخراج سفیر در آگوست اشاره کرده است.

موضع نهادهای استرالیایی

پلیس فدرال استرالیا (AFP)¹² اعلام کرده از پست‌های سفارت ایران¹ آگاه است و «در زمان مناسب» به‌روزرسانی ارائه خواهد کرد.

در ادامه گزارش آمده که دولت استرالیا⁹، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC)¹³ را به‌عنوان سازمان تروریستی فهرست کرده، هرگونه حمایت را ممنوع کرده و جذب نیرو برای فعالیت‌های خصمانه خارجی را جرم‌انگاری کرده است. با وجود این، سفارت ایران¹ همچنان برای خدمات کنسولی باز است، در حالی که اخراج سفیر به موضوع «حملات یهودستیزانه هدایت‌شده» نسبت داده شده است.

SBS News¹⁴ اعلام کرده است برای دریافت نظر، از وزارت امور داخلی استرالیا¹⁵ و همچنین سفارت ایران¹ درخواست پاسخ کرده است.

پاورقی نام‌ها (اصل انگلیسی):
¹ Iran
² Canberra
³ United States / US
⁴ Israel
⁵ Masoud Pezeshkian
⁶ Human Rights Watch
⁷ Rana Dadpour
⁸ Australian United Solidarity for Iran
⁹ Australia
¹⁰ Kylie Moore-Gilbert
¹¹ Macquarie University
¹² Australian Federal Police (AFP)
¹³ Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC)
¹⁴ SBS News
¹⁵ Department of Home Affairs