پرندهای که قرار بود کمک کند، اما خودش دردسر شد
پرندهٔ ماینای هندی¹ در دههٔ ۱۸۶۰ به استرالیا² وارد شد تا به کنترل آفتهای حشرهای کمک کند، اما حالا از آن بهعنوان یکی از مزاحمترین مهاجمان شهری یاد میشود. این پرنده که زمانی در برخی مناطق کشاورزی «مفید» تلقی میشد، امروز بهطور گسترده بهعنوان آفتی شناخته میشود که با پرندگان بومی برای غذا و محل لانهسازی رقابت تهاجمی دارد.
در کانبرا³ این گونه به دغدغهٔ جدی گروههای محلی حفاظت از طبیعت تبدیل شده است. بیل هندکه⁴، رئیس گروه اقدام ماینای هندی کانبرا⁵ میگوید این پرندگان فقط پرندگان بومی را کنار نمیزنند، بلکه هنگام تصاحب حفرههای لانهسازی میتوانند تخمها را نابود کنند و جوجهها را بکشند. این تهدید برای پرندگان حفرهلانهساز مانند کریمزن روزلا⁶ و ایسترن روزلا⁷ و همچنین پرندگان کوچکِ باغی جدیتر است.
موفقیت ماینای هندی به سازگاری بالای آن با شهرهای استرالیا گره خورده است: سریع تولیدمثل میکند، بهراحتی گسترش مییابد و در محیطهای شهری خوب دوام میآورد؛ موضوعی که به توسعهٔ پراکنش آن در امتداد ساحل شرقی کمک کرده است. همین ویژگیها کنترل این پرنده را دشوار کرده، حتی در جاهایی که سالهاست جامعهٔ محلی به شکل فعال در حال تلهگذاری هستند.
یکی از فعالترین تلاشهای محلی، برنامهٔ امانت تله از سوی گروه اقدام ماینای هندی کانبرا و منطقه⁸ است که از سال ۲۰۰۶ با خانوارها کار میکند تا تعداد این پرنده کاهش پیدا کند. بر اساس گزارش، بیش از ۳٬۰۰۰ خانوار در کانبرا³، کوئینبیان⁹ و مورامباتمن¹⁰ در این طرح مشارکت داشتهاند و بیش از ۸۰٬۰۰۰ ماینا جمعآوری شده است. با این حال، بررسیهای تازه نشان میدهد جمعیت این پرنده دوباره در حال افزایش است و دوباره به یکی از گونههای رایج منطقه تبدیل شده است.
گزارش به اختلاف میان نگرانی عمومی و اقدام دولتی هم اشاره میکند. دولت قلمرو پایتختی استرالیا (ACT)¹¹ این پرنده را در سال ۲۰۲۱ بهعنوان «آفت» طبقهبندی کرده، اما آن را در مدیریت فضاهای عمومی در اولویت بالا قرار نداده است. به این ترتیب، بخش زیادی از کار عملاً بر دوش گروههای محلی میماند؛ در حالی که آنها خواستار ایجاد خدمات رسمیِ امحا و اقدامات کنترلی گستردهتر هستند.
بخش دیگری از پیچیدگی، به روشهای انسانیِ بهدامانداختن و امحای پرندگان مربوط میشود. پروتکل گروه محلی از گاز مونوکسید کربن از موتور بنزینیِ سرد استفاده میکرد؛ روشی که به گفتهٔ بیل هندکه⁴ سریع و کماسترس توصیف شده بود. در عین حال، دیاکسید کربن اکنون روش ترجیحی برای امحا معرفی میشود. میشل رابرتسون¹²، مدیرعامل آراِسپیسیای ACT¹³ میگوید اگر قرار باشد کنترل جمعیت انجام شود، باید چارچوب روشن و مدیریتشدهای وجود داشته باشد تا امحا به شکل انسانی و توسط افراد واجد صلاحیت انجام شود. مقامهای دولتی هم رویکردی مشابه را مطرح میکنند و میگویند تشویق عمومی به تلهگذاری و کشتن این پرنده نباید ترویج شود.
در گزارش همچنین آمده است که برخی شوراها در مناطق دیگر برای مدیریت این پرنده، خدمات امحا را در مراکز محلی ارائه میدهند. گروه محلی در کانبرا میگوید از دولت خواسته چنین خدمتی را ارائه کند تا در صورت نگرانی دربارهٔ روشهای امحا، مسیر مشخصتری برای جامعه وجود داشته باشد.
پاورقی نامها (English):
¹ Indian myna (common myna)
² Australia
³ Canberra
⁴ Bill Handke
⁵ Canberra Indian Myna Action Group (CIMAG)
⁶ crimson rosella
⁷ eastern rosella
⁸ Canberra and Region Indian Myna Action Group
⁹ Queanbeyan
¹⁰ Murrumbateman
¹¹ Australian Capital Territory (ACT)
¹² Michelle Robertson
¹³ RSPCA ACT
