سرشماری ۵۰ساله نشان میدهد زادآوری نهنگها تغییر کرده
یک سرشماری هوایی ۵۰ساله از نهنگهای راستِ جنوبی¹ در محدوده گِرِیت استرالین بایت² نشان میدهد این گونه در مناطق کلیدی زادآوری در سواحل جنوبی استرالیا همچنان حضور پررنگی دارد، اما الگوی زادآوری آن در حال تغییر است. طبق گزارش ایبیسی نیوز³، دادههای امسال کاهش مشاهدهها را نشان میدهد و به طولانیتر شدن فاصله زایمانها اشاره میکند؛ الگویی که در دادههای بلندمدت به چشم آمده است.
هر زمستان، نهنگهای راستِ جنوبی از آنتارکتیکا⁴ به سمت سواحل جنوبی استرالیا میآیند تا در آبهای گرمتر جفتگیری و زادآوری کنند. پژوهشگران طی ۵۰ سال، مسیرهای مهاجرت و حضور آنها را از فریمنتل⁵ در وسترن استرالیا⁶ تا سیدونا⁷ در ساوت استرالیا⁸ رصد کردهاند و میگویند دادهها نشانههای مهمی از تغییر در چرخههای زادآوری را نشان میدهد.
جاشوا اسمیت⁹، پژوهشگر ارشد دانشگاه مُرداک¹⁰ که سرشماری امسال را هدایت کرده، میگوید در این فصل ۵۲۰ نهنگ در جنوبغرب ثبت شده که شامل ۲۳۵ جفت «مادر و بچه» بوده است. این اعداد نسبت به سال گذشته کمتر است؛ سالی که ۶۴۶ نهنگ و ۳۰۴ بچهنهنگ ثبت شده بود. همچنین گزارش میگوید تعداد مشاهدههای فردی، در مقایسه با حدود یک دهه قبل، نزدیک به ۲۰ درصد کاهش داشته است.
کلر چارلتون¹¹، دانشمند ارشد برنامه پژوهش نهنگ راستِ استرالیا¹²، پایش زمینی را در بخش «سرِ بایت» از پناهگاه دریایی مشترکالمنافع گِرِیت استرالین بایت¹³ و در محدوده منطقه حفاظتشده بومی یالاتا¹⁴ انجام داده است. او میگوید با وجود کاهش مجموع مشاهدهها در سال جاری، در محدوده بایت تجمع ۶۱ جفت مادر-بچه ثبت شده؛ رقمی که بیش از ۳۰ درصدِ مجموعِ جفتهای ثبتشده در جنوبغرب را تشکیل میدهد.
این سرشماری علاوه بر جفتهای زادآور، حدود ۵۰ نهنگِ بدون بچه را هم ثبت کرده است. به گفته دکتر اسمیت، در حالی که پناهگاههای سنتی زادآوری مانند «سرِ بایت» و اسرائیلایت بِی¹⁵ همچنان فعال بودهاند، میزان کلی فعالیت در برخی نقاط «غیرمعمول آرام» توصیف شده است.
فاصله زایمانها در دادههای بلندمدت
به گفته دکتر اسمیت، دادههای بلندمدت نشان میدهد رشد جمعیت نهنگهای راستِ جنوبی در این محدوده «متوقف» شده و نشانههایی از افت نرخ زادآوری دیده میشود. او میگوید در گذشته تصور میشد چرخههای زادآوری هر سه تا چهار سال تکرار میشود، اما در یافتههای جدید، این فاصله به سمت هر پنج سال پیش میرود. در گزارش همچنین آمده است که نوسانهای شدیدِ سالبهسال (اوجها و افتها) در ثبت دادهها دیده میشود و برای فهم روندها، به چرخههای چندگانه و دادههای طولانیمدت نیاز است.
دلایل مطرحشده برای تغییر رفتار
دکتر چارلتون میگوید تغییرات دمای آب میتواند روی زنجیره غذایی در دریا و در نتیجه روی الگوهای زادآوری اثر بگذارد. او توضیح میدهد چرخه زادآوری به وضعیت بدنی نهنگها وابسته است و وضعیت بدنی هم به موفقیت آنها در تغذیه مربوط میشود. در گزارش اشاره شده با گرمتر شدن اقیانوس، تغییراتی در اکوسیستم رخ میدهد و فشارهایی مانند کاهش دسترسی به طعمههایی مثل کریل¹⁶ مطرح شده است. همچنین گفته میشود شیلاتِ کریل هم میتواند فشار بیشتری بر دسترسی نهنگها به غذا وارد کند.
این گزارش تأکید میکند موضوع فقط به محدوده بایت محدود نیست. دکتر چارلتون میگوید باید به جمعیتهای جنوبشرقی، از جمله در ویکتوریا¹⁷ و نیو ساوت ولز¹⁸ هم توجه شود؛ جایی که طبق گفته او، مشاهدهها پایین بوده و جفتهای ماده-بچه گزارش نشده است.
نقاط پرتکرار مشاهده در جنوب استرالیا
دکتر اسمیت میگوید نقاط پرتکرار حضور نهنگهای راستِ جنوبی در امتداد ساحل جنوبی وسترن استرالیا شامل اسرائیلایت بِی¹⁵، پوینت اَن¹⁹ و پوینت چارلز²⁰ است و در ساوت استرالیا هم «سرِ بایت» بهعنوان یکی از نقاط مهم مطرح میشود. در گزارش یادآوری شده نهنگهای راستِ جنوبی در استرالیا در فهرست گونههای در معرض خطر قرار دارند و با تهدیدهایی از جمله تغییرات اقلیمی روبهرو هستند.
در بخش پیشینه آمده است که شکار نهنگ در قرن بیستم جمعیت را بهشدت کاهش داد، اما افزایش مشاهدهها در وسترن استرالیا در دهه ۱۹۷۰ باعث شد دانشمند جان بَنیستر²¹ در سال ۱۹۷۶ یک پایش هوایی را برای بررسی روند بازیابی آغاز کند. این سرشماری سالانه توسط موزه وسترن استرالیا²² ادامه پیدا کرده و همچنان تصویری از تغییرات رفتاری این نهنگها در سواحل جنوبی قاره ارائه میدهد.
پانویس نامهای اصلی (English)
¹ Southern right whale
² Great Australian Bight
³ ABC News
⁴ Antarctica
⁵ Fremantle
⁶ Western Australia
⁷ Ceduna
⁸ South Australia
⁹ Joshua Smith
¹⁰ Murdoch University
¹¹ Claire Charlton
¹² Australian Right Whale Research Program
¹³ Great Australian Bight Commonwealth Marine Park
¹⁴ Yalata Indigenous Protected Area
¹⁵ Israelite Bay
¹⁶ krill
¹⁷ Victoria
¹⁸ New South Wales
¹⁹ Point Ann
²⁰ Point Charles
²¹ John Bannister
²² Western Australian Museum