حاشیه تازه جام جهانی؛ حرکت دست جنجالی داور استرالیایی

درخواست حذف فوری از جام جهانی پس از یک حرکت دست

نهاد «فِیر»¹، که به‌عنوان شریک «فیفا»² در پایش موارد نژادپرستی و تبعیض در تورنمنت‌های بین‌المللی فعالیت می‌کند، خواستار کنار گذاشتن فوری داور استرالیایی «شان ایوانز»³ از «جام جهانی ۲۰۲۶»⁴ شد؛ آن هم پس از دیده‌شدن یک حرکت دست بحث‌برانگیز در جریان پخش زنده تلویزیونی.

این اتفاق هنگام معرفی تصویری تیم داوری در بازی گروه E میان «آلمان»⁵ و «کوراسائو»⁶ رخ داد. وقتی دوربین به «هاب VAR» در «دالاس»⁷ رفت، ایوانز دیده شد که علامت «OK» را به‌شکل وارونه (تماس انگشت شست و اشاره و باز بودن بقیه انگشت‌ها) جلوی پای خود نشان می‌دهد.

ادعای نهاد فِیر درباره معنی این ژست

«فِیر»¹ در بیانیه‌ای رسمی این حرکت را «نئونازی» توصیف کرد و گفت بر اساس نظر کارشناسانش، این ژست «به‌طور واضح شبیه علامت OK وارونه» است که در برخی گروه‌های راست افراطی جهان به‌عنوان نشانه «برتری‌طلبی سفیدپوستان» شناخته می‌شود. این نهاد تأکید کرد که ایوانز باید «هیچ نقش دیگری در این جام جهانی» نداشته باشد و مخاطبان جهانی نباید در پوشش مسابقات با نمادهای افراطی مواجه شوند.

پاسخ شان ایوانز و نتیجه بررسی فیفا

پس از بالا گرفتن واکنش‌ها، «شان ایوانز»³ با انتشار بیانیه‌ای هرگونه نیت سوء را رد کرد و گفت: «می‌خواهم خیلی روشن و قاطع بگویم که آگاهانه یا عمدی، نمادی را که مطرح شده انجام نداده‌ام.» او این حرکت را یک «تیک غیرارادی و ناخودآگاه» توصیف کرد و گفت همان لحظه هم متوجه انجام آن نبوده است. طبق گزارش‌ها، تصاویر دیگری از جریان مسابقه نیز نشان می‌دهد او این حرکت را چند بار دیگر هم تکرار کرده؛ زمانی که خودکار بین انگشتانش بوده است.

«فیفا»² پس از بررسی موضوع اعلام کرد اقدام انضباطی انجام نمی‌دهد. سخنگوی این نهاد گفت کمیته انضباطی مستقل «هیچ نشانه‌ای از نقض آیین‌نامه انضباطی» پیدا نکرده و توضیح ایوانز را پذیرفته که این حرکت قصدی برای انتقال پیام، وابستگی یا باور خاصی نبوده است.

چرا این علامت بحث‌برانگیز شد؟

در گزارش‌ها آمده این ژست هم می‌تواند یک حرکت بی‌خطر باشد و هم در برخی زمینه‌ها تعبیر دیگری پیدا کند. از یک سو، به‌عنوان بخشی از یک شوخی معروف به «circle game» (یا «gotcha») شناخته می‌شود؛ بازی‌ای که فرد علامت OK وارونه را پایین کمر نشان می‌دهد و هر کس نگاه کند، با ضربه‌ای دوستانه به بازو یا شانه غافلگیر می‌شود. گفته می‌شود این شوخی بعد از استفاده در سریال «Malcolm in the Middle»⁸ در سال ۲۰۰۰ معروف شد. از سوی دیگر، گزارش‌ها یادآوری می‌کنند که این علامت در سال ۲۰۱۹ از سوی «Anti-Defamation League (ADL)»⁹ در «نیویورک»¹⁰ به‌عنوان نماد نفرت دسته‌بندی شد و در همان زمان تأکید شد که «زمینه و موقعیت» در تفسیر آن مهم است.

همچنین اشاره شده این علامت در مارچ ۲۰۱۹ در «نیوزیلند»¹¹ پس از رخداد «کرایست‌چرچ»¹² توجه جهانی گرفت؛ زمانی که در جریان اولین حضور در دادگاهِ عامل حمله به دو مسجد، این حرکت دیده شد.

تبعات رسانه‌ای و تغییر در پخش تلویزیونی

با وجود تصمیم «فیفا»² برای عدم برخورد انضباطی، ماجرا در شبکه‌های اجتماعی بحث گسترده‌ای به راه انداخت. همچنین گزارش شده که در مسابقات بعدی، برخی کارگردان‌های تلویزیونی معرفی تصویری پنل VAR به مخاطبان را متوقف کرده‌اند.

پاورقی
¹ Fare network
² FIFA
³ Shaun Evans
⁴ 2026 World Cup
⁵ Germany
⁶ Curaçao
⁷ Dallas
⁸ Malcolm in the Middle
⁹ Anti-Defamation League (ADL)
¹⁰ New York
¹¹ New Zealand
¹² Christchurch