هشدار درباره «خطر جاسوسی» در خودروهای برقی چینی
یک مشاور ارشد سابق امنیت ملی در دولت جو بایدن¹ از استرالیا² خواسته واردات خودروهای برقی ساخت چین³ را ممنوع کند و گفته است پکن⁴ میتواند از قابلیتهای متصل به اینترنت این خودروها برای جاسوسی و نفوذ به زیرساختهای حیاتی استفاده کند.
توماس رایت⁵ که از سال ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ «مدیر ارشد برنامهریزی راهبردی» در شورای امنیت ملی آمریکا⁶ بوده، هشدار داده این خودروها یک مسیر تازه برای عملیات اطلاعاتی چین ایجاد میکنند. او به Australian Financial Review⁷ گفته است: «خودروهای متصل به اینترنت از چین میتوانند برای جاسوسی از رانندگان استرالیایی و نفوذ به زیرساختهای حیاتی استفاده شوند» و تأکید کرده ریسک اصلی از نرمافزارهای تعبیهشده و حسگرهای موجود در خودروهای برقی مدرن میآید.
رایت در گفتوگو با Australian Financial Review⁷ به نقش سیستمهای پیشرفته تلماتیکس در محصولات سازندگان چینی اشاره کرده و گفته شرکتهایی مثل BYD⁸ که حضورش در بازار خودروهای برقی استرالیا سریعاً رشد کرده، سامانههایی را به کار میگیرد که امکان جمعآوری داده از راه دور را فراهم میکند؛ از جمله اطلاعات مربوط به موقعیت مکانی، عادتهای رانندگی و حتی صدای داخل کابین. به گفته او، چنین دادههایی میتواند به سازوکار نظارتی پکن⁴ وصل شود. رایت اضافه کرده: «این فقط موضوع حریم خصوصی نیست؛ یک تهدید امنیت ملی است.»
همراستایی روبهافزایش آمریکا و استرالیا درباره ریسکهای فناوری چین
این موضعگیری در شرایطی مطرح شده که تنشها بر سر فناوریهای چینی در بازارهای غربی بالا گرفته است. ایالات متحده⁹ پیشتر ورود خودروهای برقی چینی را محدود کرده و دولت بایدن در سال ۲۰۲۴ تعرفه ۱۰۰ درصدی بر واردات اعمال کرده است؛ با استناد به یارانههای ناعادلانه و آسیبپذیریهای امنیتی. در اتحادیه اروپا¹⁰ هم اقدامهای مشابهی در جریان است و گزارش شده تعرفههایی تا سقف ۴۵ درصد برای مهار سلطه خودروهای برقی چینی در حال اعمال است.
در استرالیا² هم بحثها جدیتر شده است. تونی برک¹¹ وزیر Home Affairs¹² با فشار روبهافزایشی برای پیروی از این مسیر روبهرو است؛ بهخصوص بعد از گزارش سال گذشته Lowy Institute¹³ که خودروهای برقی را یک «اسب تروا» بالقوه برای خروج دادهها توصیف کرده بود. تا تاریخ ۷ می ۲۰۲۶، رسانههای بزرگ دیگر در استرالیا بهطور مستقیم گزارش ندادهاند که رایت دقیقاً چه گفته است؛ اما پوششهای مرتبط، حساسیت موضوع را نشان میدهد:
Sky News Australia¹⁴ (آپریل ۲۰۲۶) درباره هشدارهای آمریکا در مورد «کلیدهای کُشنده» و درهای پشتی داده در خودروهای برقی چینی گزارش داده و تحلیلگران در آن از کانبرا¹⁵ خواستهاند اقدام کند.
ABC News¹⁶ (مارچ ۲۰۲۶) درباره ارائه توضیحات مایک برگس¹⁷ مدیرکل ASIO¹⁸ به پارلمان در مورد دخالت خارجی از طریق فناوری مصرفی، از جمله خودروها، گزارش داده است.
The Sydney Morning Herald¹⁹ (فوریه ۲۰۲۶) رشد سهم بازار BYD⁸ تا ۱۵ درصد از فروش خودروهای برقی در استرالیا را بررسی کرده و همزمان به درخواستها برای ممیزیهای امنیت سایبری اشاره کرده است.
در این گزارشها همچنین گفته شده با وجود آنکه تا امروز «مورد قطعیِ جاسوسی» از طریق خودروهای برقی در استرالیا تأیید نشده، سابقه ممنوعیت هواوی²⁰ در پروژه 5G²¹ در سال ۲۰۱۸ برای اقدامهای پیشدستانه بهعنوان یک نمونه مطرح میشود.
دوراهی بازار خودروهای برقی در استرالیا
همزمان با سرعتگرفتن پذیرش خودروهای برقی در استرالیا، فروش آنها طبق گزارشها نسبت به سال قبل ۱۵۰ درصد افزایش داشته است. برندهای چینی بیش از ۶۰ درصد سهم بازار را در اختیار دارند؛ موضوعی که به قیمتهای رقابتی و مشوقهای دولتی نسبت داده میشود. در مقابل، منتقدان میگویند هزینههای امنیتی این مسیر باید جدی گرفته شود.
رایت که اکنون عضو Brookings Institution²² است، به همکاریهای AUKUS²³ و Quad²⁴ اشاره کرده؛ چارچوبهایی که استرالیا² و ایالات متحده⁹ در آنها درباره مقابله با نفوذ چین هماهنگ میشوند. او گفته است ممنوعکردن خودروهای برقی چینی میتواند «یک پیام روشن» ارسال کند و همچنین ممکن است به تولید داخلی یا به سود متحدان و برندهایی مثل Tesla²⁵ یا Hyundai²⁶ تمام شود.
دولت فدرال هنوز واکنش رسمی نداده است، اما چهرههای مخالف دولت به این اظهارات پرداختهاند. جیمز پترسون²⁷ وزیر سایه Home Affairs¹² خواستار ممنوعیت فوری شده و در شبکههای اجتماعی نوشته است: «رایت درست میگوید—خودروهای برقی چینی یک ریسک جاسوسی هستند که نمیشود نادیده گرفت.»
پانویس نامها
¹ Joe Biden
² Australia
³ China
⁴ Beijing
⁵ Thomas Wright
⁶ US National Security Council
⁷ Australian Financial Review
⁸ BYD
⁹ United States
¹⁰ European Union
¹¹ Tony Burke
¹² Home Affairs
¹³ Lowy Institute
¹⁴ Sky News Australia
¹⁵ Canberra
¹⁶ ABC News
¹⁷ Mike Burgess
¹⁸ ASIO
¹⁹ The Sydney Morning Herald
²⁰ Huawei
²¹ 5G
²² Brookings Institution
²³ AUKUS
²⁴ Quad
²⁵ Tesla
²⁶ Hyundai
²⁷ James Paterson
Source: afr.com, skynews.com.au, abc.net.au, smh.com.au, lowyinstitute.org, brookings.edu