افزایش قیمت بنزین و فشار تورمی
رانندگان در استرالیا¹ با موج تازه‌ای از گرانی در پمپ‌بنزین روبه‌رو شده‌اند. میانگین ملی قیمت بنزین در اواسط اکتبر از ۲.۴۰ دلار برای هر لیتر عبور کرد و قیمت دیزل هم نزدیک ۲.۸۳ دلار ماند؛ رقمی که هزینه‌های خانوار و کسب‌وکارها را بالا می‌برد.
این افزایش قیمت سوخت در تورم هم دیده می‌شود. تورم سالانه شاخص قیمت مصرف‌کننده در استرالیا¹ در آگوست به ۴٪ رسید و قیمت‌های حمل‌ونقل طی یک سال ۵.۶٪ رشد کرد؛ بخشی از این رشد به گران‌تر شدن سوخت نسبت داده می‌شود. هزینه سوخت فقط رفت‌وآمد روزانه را تحت‌تأثیر نمی‌گذارد؛ بالاتر رفتن هزینه حمل بار می‌تواند در ادامه به قیمت‌های خرده‌فروشی منتقل شود، هرچند فقط یکی از عوامل تعیین‌کننده قیمت کالاهاست.
چرخش بازار خودرو به سمت برقی‌ها
این فشارها الگوی خرید را تغییر داده است. خودروهای تمام‌برقیِ باتری‌دار سهم ۲۴.۱٪ از فروش خودروهای نو در سپتامبر را به خود اختصاص دادند و برای دومین ماه پیاپی از خودروهای بنزینی جلو زدند. فروش خودروهای بنزینی در مقایسه با سپتامبر ۲۰۲۵ بیش از ۳۶٪ کاهش یافت.
در گزارش گاردین² آمده است فروش خودروهای برقی در استرالیا¹ با سرعت بالا رشد کرده و این جابه‌جایی، فراتر از صرفه‌جویی در سوخت، به‌عنوان یک عامل غیرمنتظره برای کاهش فشار تورمی هم مطرح شده است. این تغییر ناگهانی از خودروهای بنزینی و دیزلی، با افزایش هزینه سوخت پس از تنش‌های مرتبط با ایران³ شتاب گرفته و هم‌زمان ورود مدل‌های ارزان‌ترِ برقی باعث کاهش برخی هزینه‌های جانبی مثل بیمه شده است.
«اثر BYD» و نقش برندهای چینی
کریس دیکمن⁴، مدیر ارشد سبد سرمایه‌گذاری در شرکت مدیریت سرمایه Australian Ethical⁵، این روند را «اثر بی‌وای‌دی⁶» توصیف می‌کند؛ اشاره به خودروهای ارزان‌قیمت چینی که به گفته او می‌توانند نیرویی کاهنده برای تورم باشند. او می‌گوید افزایش استفاده از خودروهای برقی با کم کردن مصرف بنزین و پایین آوردن هزینه خودروهای نو و دست‌دوم، اثر قیمت‌های بالای نفت را در سطح اقتصاد کمتر می‌کند. به گفته او، شمار بیشتری از مصرف‌کنندگان تلاش می‌کنند خودشان را از «شوک نفتی» جدا کنند.
بر اساس گزارشی از NRMA⁷ درباره هزینه مالکیت خودرو، اکنون دست‌کم پنج خودروی برقی با قیمت حدود ۳۰ هزار دلار یا کمتر در بازار وجود دارد که همگی از برندهای چینی هستند. در همین مسیر، برندهای چینیِ متمرکز بر خودرو برقی مثل بی‌وای‌دی⁶، GWM⁸، Chery⁹، Geely¹⁰ و MG¹¹ در فهرست ۱۰ خودروساز پرفروش استرالیا¹ در سپتامبر قرار گرفتند؛ سه سال پیش فقط MG¹¹ در این فهرست دیده می‌شد.
طبق گزارش‌های بازار، در ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۶ بیش از ۱۸۰ هزار خودروی تمام‌برقی در استرالیا¹ فروخته شد که رشد ۱۳۶ درصدی نسبت به سال قبل را نشان می‌دهد. این جهش به ترکیبی از قیمت بالای سوخت، مشوق‌های مالیاتی و گسترده‌تر شدن انتخاب مدل‌های ارزان‌تر نسبت داده شده است.
زیرساخت شارژ و گام بعدی در حمل‌ونقل
گسترش ناوگان برقی به زیرساخت شارژ بیشتری هم نیاز دارد. تا پایان ژوئن، بیش از ۶۰۰ هزار خودروی تمام‌برقی در جاده‌های استرالیا¹ تردد می‌کردند و یک پروژه ملی تازه قرار است مشخص کند با بزرگ‌تر شدن این ناوگان، در کجاها به ظرفیت شارژ بیشتری نیاز خواهد بود.
آدام تریگز¹²، هم‌بنیان‌گذار گروه مشاوره اقتصادی Mandala Partners¹³، می‌گوید گام بعدی برای محافظت از استرالیا¹ در برابر شوک‌های نفتی، برقی‌سازی شبکه‌های حمل بارِ وابسته به دیزل است. او به رقابت‌پذیر شدن «هزینه کل مالکیت» برخی خودروهای تجاری سبک در برابر گزینه‌های فسیلی اشاره می‌کند.
تصویر کلی اقتصاد و هزینه‌های حمل‌ونقل
با وجود اینکه خودروهای برقی می‌توانند وابستگی رانندگان به نوسان قیمت بنزین را کمتر کنند، هزینه‌های بالای سوخت و حمل‌ونقل همچنان به فشار تورمی دامن می‌زند. در گزارش گاردین² همچنین آمده است بانک مرکزی استرالیا¹⁴ نرخ بهره کلیدی را به ۴.۶٪ رسانده و درباره تداوم فشار قیمتی در صورت ادامه تنش‌های منطقه‌ای هشدار داده است. هم‌زمان، سرعت رشد تقاضا برای خودروهای برقی پرسش‌های عملی مثل توان خرید خودرو، دسترسی به شارژ و همگام شدن زیرساخت با تقاضا را پررنگ‌تر کرده است.
پانویس منابع نام‌ها
¹ Australia
² The Guardian
³ Iran
⁴ Chris Dickman
⁵ Australian Ethical
⁶ BYD
⁷ NRMA
⁸ GWM
⁹ Chery
¹⁰ Geely
¹¹ MG
¹² Adam Triggs
¹³ Mandala Partners
¹⁴ Reserve Bank of Australia