ردپای شیطان‌ تاسمانی پس از ده‌ها هزار سال در اردوگاه انسان‌های باستانی

ردپای یک همزیستی ۴۵هزار ساله

پژوهش تازه‌ای دیدگاه رایج درباره ناپدید شدن دیول تاسمانی از سرزمین اصلی استرالیا¹ را به چالش می‌کشد و می‌گوید نقش دینگو² احتمالاً پیچیده‌تر از «رقابت ساده بر سر غذا» بوده است.

بر اساس این تحقیق، دیول‌های تاسمانی زمانی در بخش‌هایی از استرالیا، از جمله منطقه پیل‌بارا³ در استرالیای غربی⁴ زندگی می‌کردند. پژوهشگران با بررسی بقایای جانوری به‌دست‌آمده از تنگه جوکان⁵ شواهدی یافته‌اند که نشان می‌دهد این کیسه‌داران برای حدود ۴۵ هزار سال در کنار انسان‌ها در این منطقه حضور داشته‌اند.

دیول‌ها به‌عنوان «گروه نظافت طبیعی»

یافته‌ها نشان می‌دهد دیول‌ها ممکن است در اطراف اردوگاه‌های انسانی نقش یک «گروه پاکسازی» طبیعی را داشته باشند؛ یعنی از دورریز غذایی و بقایای حیواناتی که اطراف محل سکونت انسان‌ها باقی می‌ماند تغذیه می‌کردند. در این تصویر، انسان‌ها تکه‌های ناخواسته را دور می‌ریختند و دیول‌ها با خوردن بقایای آلی، بخشی از مواد دورریز را از محیط اطراف جمع می‌کردند.

شراکتی که ممکن است به‌هم خورده باشد

پژوهشگران می‌گویند ورود دینگوها می‌توانسته این رابطه طولانی را تغییر دهد. دینگوها ممکن است دیول‌ها را شکار کرده باشند، با آن‌ها بر سر غذا رقابت کرده باشند یا نقش بوم‌شناختی دیول‌ها را در لاشه‌خواری و جمع‌کردن بقایا به‌تدریج در اختیار گرفته باشند.

این احتمال، روایت دیگری از ناپدید شدن دیول‌ها از سرزمین اصلی ارائه می‌دهد: به‌جای یک علت واحد، کاهش جمعیت می‌توانسته در پی مجموعه‌ای از تغییرات بوم‌شناختی رخ داده باشد؛ تغییراتی که دسترسی به منابع غذایی را عوض کرده و رقابت را بیشتر کرده است.

در خلاصه‌ای که از این پژوهش از طریق دانشگاه نیو ساوت ولز⁶ منتشر شده، آمده است که «دینگوها ممکن است پیوند» میان دیول‌ها و انسان‌ها را بر هم زده باشند. اگر دینگوها در اطراف سکونتگاه‌های انسانی رقیب مؤثرتری بوده یا دیول‌ها را از نزدیکی به منابع غذایی و محل‌های انسانی کنار زده باشند، دیول‌ها ممکن است بخش مهمی از جایگاه خود را از دست داده باشند.

دیول‌ها فقط رهگذرِ فرصت‌طلب نبودند

این پژوهش همچنین به نقش گسترده‌تر دیول‌های تاسمانی در اکوسیستم‌های باستانی استرالیا اشاره می‌کند. حضور آن‌ها نزدیک سکونتگاه‌های انسانی می‌تواند نشان دهد این جانوران صرفاً به‌صورت اتفاقی از یک منطقه عبور نمی‌کردند؛ بلکه احتمالاً بخشی تکرارشونده از زندگی پیرامون جوامع بومی در پیل‌بارا بوده‌اند.

پیدا شدن بقایای دیول در تنگه جوکان اهمیت ویژه‌ای دارد، چون شواهد باستان‌شناختی از همزیستی پایدار انسان‌ها و دیول‌ها ارائه می‌دهد و به پژوهشگران کمک می‌کند بفهمند جانوران بومی طی هزاران سال، در برابر تغییرات محیطی و بوم‌شناختی چگونه واکنش نشان داده‌اند.

بازنگری در ناپدید شدن دیول‌ها از سرزمین اصلی

دیول‌های تاسمانی مدت‌ها پیش از آن‌که آخرین دیول شناخته‌شده در اسارت در تاسمانیا⁷ در سال ۱۹۳۶ از بین برود، از سرزمین اصلی استرالیا ناپدید شده بودند. پیش‌تر، دینگوها یکی از عوامل احتمالی مطرح می‌شدند؛ چون با دیول‌ها بر سر شکار و لاشه رقابت می‌کردند. تفسیر تازه یک احتمال دیگر را هم مطرح می‌کند: اینکه دینگوها می‌توانسته‌اند رابطه‌ای را بر هم بزنند که برای هزاران سال به دیول‌ها اجازه داده بود در کنار انسان‌ها زندگی کنند.

پژوهشگران تأکید می‌کنند شواهد موجود لزوماً ثابت نمی‌کند دینگوها تنها عامل بوده‌اند. در کنار این موضوع، تغییرات زیستگاه، دسترسی به طعمه، اقلیم و فعالیت انسانی هم می‌تواند در ناپدید شدن دیول‌ها نقش داشته باشد. در عین حال، یافته‌ها نشان می‌دهد تعامل میان گونه‌ها—نه فقط شکار مستقیم یا رقابت آشکار—می‌تواند پیامدهای مهمی برای حیات‌وحش بومی داشته باشد.

پاورقی منابع نام‌ها:

¹ Australia

² Dingo

³ Pilbara

⁴ Western Australia

⁵ Juukan Gorge

⁶ University of New South Wales

⁷ Tasmania