هشدار یک مقام ارشد دفاعی درباره پیامد خروج از آکوس
یک مقام ارشد دفاعی استرالیا هشدار داده است که اگر کشور از پیمان آکوس¹ با آمریکا² و بریتانیا³ کنار بکشد، عملاً «بدون هیچ زیردریایی» میماند؛ چون در شرایط فعلی و با وجود تأخیرها در مسیر دریافت زیردریاییهای هستهای، «گزینه جایگزین قابل اتکا» وجود ندارد.
پرسشهای تند در نشست حاکمیت و امنیت
در نشستی در نشنال پرس کلاب⁴ در کانبرا⁵، معاون دبیر وزارت دفاع، هیو جفری⁶، از ورود به بحث «برنامه جایگزین» خودداری کرد. او در واکنش به سوالهای مالکوم ترنبول⁷، نخستوزیر پیشین، درباره احتمال کمبود تحویل زیردریاییهای ویرجینیا-کلاس⁸ از سوی آمریکا یا تأخیر در طرحهای آکوس-کلاس⁹ از سوی بریتانیا گفت: «به دفاع دستور داده شده آکوس را دنبال کند و ما هم آکوس را دنبال میکنیم و این برنامه ماست. وارد فضای برنامه B یا برنامه C نمیشوم.»
ترنبول ریسکهایی را مطرح کرد؛ از جمله محدودیتهای تولید در آمریکا و قوانین احتمالی که صادرات را در صورتی منع میکند که باعث «کاهش توان زیرسطحی» آمریکا شود. او همچنین گفت در چنین وضعی استرالیا ممکن است مجبور شود بیش از پیش به زیردریاییهای سالخورده کالینز-کلاس¹⁰ تکیه کند؛ زیردریاییهایی که عمر عملیاتیشان فراتر از برآوردهای اولیه تمدید شده است.
در ادامه، دریادار بازنشسته پیتر بریگز¹¹ نیز خواستار کنار گذاشتن کامل آکوس شد و ادعا کرد آمریکا و بریتانیا نمیتوانند در زمانبندی لازم تحویل بدهند.
جفری در پاسخ گفت آکوس چهارمین تلاش از دهه ۱۹۸۰ تاکنون برای جایگزینی ناوگان کالینز است و هر تلاش قبلی با سیاست داخلی به بنبست خورده است. او تأکید کرد باید از «سیاسیسازی بیوقفه توانمندیهای دفاعی» جلوگیری شود تا روند تحویل و اجرا مختل نشود.
جزئیات توافق و پیشرفتهای اعلامشده
توافق ۳۶۸ میلیارد دلاری آکوس، استرالیا را متعهد میکند که در نهایت هشت زیردریایی تهاجمی هستهای دریافت کند. گزارشها میگویند بیش از ۲ میلیارد دلار از تعهد ۹ میلیارد دلاری استرالیا برای تقویت ظرفیت صنعتی آمریکا و بریتانیا هزینه شده، هرچند تضمین قطعی درباره زمان تحویلها اعلام نشده است.
همزمان، چند تحول تازه بهعنوان نشانههایی از پیشرفت برنامه مطرح شده است:
• وزارت خارجه آمریکا¹² تأیید کرده زیردریاییهای SSN-AUKUS¹³ به قابلیت سامانه پرتاب عمودی (VLS)¹⁴ مجهز میشوند؛ قابلیتی که امکان استفاده از سامانههای رزمی پیشرفته و گزینههای محمولهای فراتر از محدودیتهای شلیک از لوله اژدر را فراهم میکند.
• بریتانیا یک بسته حمایتی ۱ میلیارد دلاری از آمریکا برای معماری رزمی زیردریایی دریافت کرده که شامل اجزایی مانند لولههای VLS، پرتابگرهای سلاح، محفظههای ماژولار، نرمافزار، آموزش، و استقرار نیروهای متخصص (embedding) است.
• بهروزرسانیها درباره زیرساخت نگهداشت پیشرو نیز مطرح شده؛ از جمله انجام کارهای تعمیر و پشتیبانی زیردریایی آمریکایی USS Vermont¹⁵ در HMAS Stirling¹⁶ که بهعنوان بخشی از توسعه ظرفیت پشتیبانی در استرالیا توصیف شده است.
این موارد در کنار بحثهایی درباره یکپارچگی صنعتی، اصلاحات صادراتی و عملیات سهجانبه، نشان میدهد دامنه آکوس صرفاً به «خرید زیردریایی» محدود نمانده و به حوزههای گستردهتری گسترش پیدا کرده است.
بحثهای عمومی درباره زمانبندی و هزینه
منتقدانی مانند ترنبول—که قرارداد زیردریایی با فرانسه¹⁷ در دوران او کنار گذاشته شد و آکوس جای آن را گرفت—روی تأخیرهای ساخت کشتی در کشورهای شریک تمرکز دارند. در فضای عمومی نیز نگاهها یکدست نیست: در نظرسنجیهای سال ۲۰۲۵، ۴۹٪ گفتهاند آکوس امنیت را بیشتر میکند و حدود دو سوم نیز از «بازنگری» حمایت کردهاند. همچنین برآوردهای تعدیلشده با تورم، هزینهها را در حد تقریبی ۲۰ هزار تا ۳۷ هزار و ۵۰۰ دلار برای هر خانوار در طول عمر پروژه توصیف کردهاند.
در مقابل، مدیران دفاعی آکوس را بزرگترین تلاش صنعتی استرالیا میدانند و از وعدههایی مانند ایجاد ۲۰ هزار شغل و بزرگترین جهش توان نظامی در بیش از یک قرن سخن گفتهاند.
پاورقی نامها
¹ AUKUS | ² United States | ³ United Kingdom | ⁴ National Press Club | ⁵ Canberra | ⁶ Hugh Jeffrey | ⁷ Malcolm Turnbull | ⁸ Virginia-class | ⁹ Aukus-class | ¹⁰ Collins-class | ¹¹ Peter Briggs | ¹² US State Department | ¹³ SSN-AUKUS | ¹⁴ Vertical Launch System (VLS) | ¹⁵ USS Vermont | ¹⁶ HMAS Stirling | ¹⁷ France
Source: theguardian.com, defenceconnect.com.au, naval-technology.com, navalofficer.com.au, philosophybear.substack.com, minister.defence.gov.au, armyrecognition.com, casservices.com.au, baesystems.com, goodshepherd-asiapacific.org.au, shipuniverse.com, middletowncafe.com.au