افزایش نگرانیها درباره «اسپایک» کردن نوشیدنیها در داروین
حداقل هر دو هفته یک نفر با نگرانی از دستکاری شدن نوشیدنیاش وارد مرکز ارجاع تجاوز جنسی (SARC) داروین¹ میشود. کارشناسان میگویند بهدلیل انگ اجتماعیِ قویِ مرتبط با «اسپایک» کردن نوشیدنی، این جرم اغلب کمتر از واقعیت گزارش میشود؛ با این حال، پلیس قلمرو شمالی² اوایل این ماه تأیید کرد در حال بررسی «چندین» گزارش درباره اسپایک شدن نوشیدنی در مرکز تجاری داروین (CBD)³ است.
در همان زمان، پیتر کازینز⁴، سرگروهبان ارشد موقت⁵، دستکاری نوشیدنی را «جرمی جدی» خواند و به جامعه اطمینان داد که «هر گزارش بهطور کامل بررسی میشود».
او گفت: «میخواهیم تأکید کنیم مسئولیت این رفتار فقط و فقط با مرتکب است و هر قربانی را تشویق میکنیم جلو بیاید و گزارش بدهد. مردم قلمرو شمالی⁶ باید بتوانند با دوستان یا خانواده بیرون بروند و بدون اینکه امنیتشان با این رفتار زننده به خطر بیفتد، شبشان را بگذرانند.»
به گفته پلیس قلمرو شمالی، بین نوامبر ۲۰۲۵ تا اکتبر ۲۰۲۶ چهار مورد «اسپایک کردن نوشیدنی یا غذا» ثبت شده است. هنوز هیچ اتهامی مطرح نشده و پلیس میگوید این پروندهها هنوز تأیید نهایی نشدهاند.
«قطع حافظه» از نشانههاست؛ بعضیها مطمئن نیستند به آنها تعرض شده یا نه
آنی وایبورن⁷، هماهنگکننده پزشکی SARC، میگوید چون «قطع حافظه» یکی از نشانههای اصلی دستکاری نوشیدنی است، برای خیلیها میتواند «بهشدت ترسناک» و «گیجکننده» باشد که بفهمند مدتی خارج از کنترل بودهاند.
او گفت: «گاهی آگاهیِ روشنی از اینکه به آنها تعرض جنسی شده وجود ندارد، اما نگرانی واقعی هست. مردم نباید از حرف زدن درباره این موضوع بترسند چون برای پلیس موضوعی آشناست. کسی آنها را رد نمیکند؛ کسی حرفشان را باور نکردنی نمیداند.»
آزمایش ظرف ۲۴ ساعت «حیاتی» است
در حالی که نوشیدنیهای بهظاهر «بیضرر» میتوانند به روشهای مختلف آلوده شوند، همچنان الکل رایجترین مادهای است که برای تغییر وضعیت فرد در نوشیدنی استفاده میشود؛ معمولاً با اضافه کردن شاتهای بیشتر، بدون رضایت فرد.
بسیاری از قربانیان متوجه دستکاری نمیشوند، چون برخی مواد رایج مثل جیاچبی (GHB)⁸، روهیپنول⁹ و کتامین¹⁰ ممکن است رنگ یا مزه نوشیدنی را تغییر ندهند.
دکتر وایبورن گفت: «آدمها معمولاً میفهمند با تعداد نوشیدنیای که خوردهاند باید چه حسی داشته باشند، اما میگویند: “نمیفهمم؛ نباید اینقدر مست میشدم، نباید اینقدر حالم بد میشد.”»
بسته به ماده مصرفشده، علائم معمولاً بین ۶ تا ۸ ساعت بعد از مصرف از بین میرود و میتواند از سرگیجه، تهوع یا استفراغ تا از دست دادن هوشیاری در موارد شدید متغیر باشد. چون بیشتر «داروهای موسوم به داروی تجاوز» ظرف چند ساعت از بدن خارج میشوند، دکتر وایبورن تأکید کرد آزمایش در کمتر از ۲۴ ساعت حیاتی است.
او گفت برخلاف برخی مناطق دیگر، SARC تنها مجموعهای در قلمرو شمالی است که میتواند نمونههای پزشکی-قضایی را جمعآوری کند و بیمارستانها و پلیس امکان انجام این کار را ندارند.
هشدار درباره جرم بودن «ریختن چیزی در نوشیدنی» و ارتباط با سرقت یا تعرض
الینور کاستلو¹¹، مدیر شواهد در بنیاد الکل و مواد مخدر¹²، هشدار داد اضافه کردن مادهای به نوشیدنی یک نفر، یک جرم است. او گفت بعضیها ممکن است این کار را «شوخی» با دوستانشان بدانند، اما این اقدام میتواند برای بیهوش یا ناتوان کردن فرد و سپس سرقت از او هم استفاده شود.
او گفت: «آنچه همچنین خیلی رایج است این است که یکسوم [از موارد]—طبق دادههایی که داریم—به احتمال زیاد با حمله یا تعرض جنسی مرتبط است و این واقعاً نگرانکننده است.» او افزود در بسیاری از موارد، اسپایک کردن توسط فردی انجام میشود که قربانی او را میشناسد و این هم «هشداردهنده» است.
دادههای ملی قدیمی است؛ پیشگیری با همکاری افراد و محلها
تنها داده سراسری درباره اسپایک کردن در استرالیا مربوط به بیش از دو دهه قبل است؛ مؤسسه جرمشناسی¹³ برآورد کرده بود بین سالهای ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۳ تا ۴۰۰۰ مورد ثبت شده است. کاستلو گفت تهیه آمار بهروز دشوار است و به یک تلاش ملی هماهنگ برای آزمایش و همچنین تشویق قربانیان به گزارش کردن نیاز دارد.
او گفت در بسیاری از موقعیتها به دلیل اینکه فرد ظاهراً «زیادی نوشیده»، موضوع گزارش نمیشود یا با این جمله کنار زده میشود که «فقط زیاد الکل خورده» و همین، انگ و کمگزارش شدن را تشدید میکند.
کاستلو تأکید کرد که هیچوقت تقصیر قربانی نیست، اما هم افراد و هم محلهای سرو نوشیدنی میتوانند برای شناسایی و پیشگیری اقدام کنند. او از کسانی که احتمال میدهند نوشیدنیشان دستکاری شده خواست فوراً برای آزمایش اقدام کنند، در صورت امکان نوشیدنی را نگه دارند و به محل اطلاع بدهند تا تصاویر CCTV¹⁴ حفظ شود و پروندههای احتمالی تقویت شوند.
او همچنین توصیه کرد: «از شریک شدن [در نوشیدنی] خودداری کنید، از “رَوند” گرفتن و نوبتی خریدن پرهیز کنید و وقتی میخواهید نوشیدنی بگیرید، بروید پای بار و ببینید چطور ریخته میشود.» همچنین گفته شد افراد نوشیدنی را بدون مراقبت رها نکنند و کارکنان بار میتوانند اگر نوشیدنیها بدون صاحب ماندهاند، بهصورت پیشگیرانه آنها را جمع کنند.
راههای کمک و تماس
اگر شما یا کسی که میشناسید نیاز به کمک دارید: 1800RESPECT¹⁵ (۱۸۰۰ ۷۳۷ ۷۳۲)، Sexual Assault Counselling Australia¹⁶ (۱۸۰۰ ۲۱۱ ۰۲۸)، Bravehearts¹⁷ (۱۸۰۰ ۲۷۲ ۸۳۱)، Blue Knot Foundation¹⁸ (۱۳۰۰ ۶۵۷ ۳۸۰) و Lifeline¹⁹ (۱۳۱ ۱۱۴).
پاورقی منابع نامها
¹ Darwin's Sexual Assault Referral Centre (SARC)
² Northern Territory Police
³ Darwin CBD
⁴ Peter Cousins
⁵ Acting Senior Sergeant
⁶ Northern Territory
⁷ Annie Whybourne
⁸ GHB
⁹ Rohypnol
¹⁰ ketamine
¹¹ Eleanor Costello
¹² Alcohol and Drug Foundation
¹³ Institute of Criminology
¹⁴ CCTV
¹⁵ 1800RESPECT
¹⁶ Sexual Assault Counselling Australia
¹⁷ Bravehearts
¹⁸ Blue Knot Foundation
¹⁹ Lifeline
Source: abc.net.au, newsdive.net, au.headtopics.com, briev.ai, clockwire.news