النینو رسماً فعال شد؛ احتمال قویترین رخداد در تاریخ ثبتشده
اداره هواشناسی استرالیا (BOM)¹ رسماً اعلام کرد که النینو (El Niño)² در حال حاضر فعال است و هشدار داد این رویداد میتواند به یکی از شدیدترین نمونههای ثبتشده تبدیل شود. النینو به دورهای طولانی از گرمتر شدن غیرعادی آبها در بخش مرکزی اقیانوس آرامِ حارهای گفته میشود؛ وضعیتی که ممکن است تا حدود ۱۲ ماه ادامه پیدا کند و الگوهای آبوهوایی را در نقاط مختلف جهان بههم بزند.
چه شاخصهایی باعث اعلام رسمی شد؟
طبق گزارشها، اعلام رسمی پس از دورهای از گرمشدن سریع در اقیانوس آرامِ حارهای انجام شد. دادههای کلیدی که برای تأیید رخداد مطرح شدهاند شامل این موارد است:
دمای سطح دریا: اندازهگیریهای هفتگی در ناحیه «نینو۳.۴ (Niño3.4)³» برای نخستینبار از اوایل ۲۰۲۴ از آستانه ۰.۸ درجه سانتیگراد عبور کرده است.
پاسخ جوّی: «شاخص نوسان جنوبی (SOI)⁴» به منفی ۲۳.۳ رسیده که بهطور محسوسی پایینتر از آستانه منفی ۷ (برای نشان دادن وضعیت النینو) است.
گرمایش سریع: نرخ فعلیِ گرمشدن در بخش استوایی اقیانوس آرام، سریعترین نرخ ثبتشده از سال ۱۹۴۳ عنوان شده است.
همزمان، برخی نهادهای دیگر مانند NOAA⁵ زودتر در ماه، هشدارهایی صادر کرده بودند؛ اما BOM¹ برای اعلام رسمی، معیارهای مشخصی دارد و «همپیوندی» (coupling) همزمانِ شاخصهای اقیانوسی و جوّی را لازم میداند.
پیشبینیها: احتمال یک رخداد رکوردشکن
نگرانی اصلی، به قدرت احتمالی این النینو برمیگردد. بیشتر مدلهای اقلیمی، از جمله مدل فصلی ACCESS-S⁶ متعلق به BOM¹، نشان میدهند که دما در ماههای آینده میتواند با سرعت بالا به افزایش ادامه دهد.
در برخی پیشبینیها آمده است که اوج رویداد ممکن است با دمایی بیش از ۳ درجه سانتیگراد بالاتر از حد نرمال همراه باشد؛ عددی که رکورد قبلی ۲.۶۵ درجه (ثبتشده در نوامبر ۱۹۰۲) را پشت سر میگذارد. همچنین با توجه به اینکه النینو معمولاً بین نوامبر تا ژانویه به اوج میرسد، آغاز زودهنگام در جون به این معناست که زمان بیشتری برای تقویت شدن وجود دارد.
چرا با وجود النینو، بعضی مناطق فعلاً بارانیاند؟
در توضیح همزمانی اعلام النینو با شرایط بارشی در بخشهایی از استرالیا، گفته میشود که النینو «یک مشاهده» از وضعیت اقیانوس و جو در اقیانوس آرامِ حارهای است و «پیشبینی مستقیمِ بارش محلی» محسوب نمیشود. وضعیت فعلی بارش در استرالیا، معیار تشخیص حضور النینو نیست.
برای استرالیا که تحت تأثیر چند پهنه آبی قرار دارد، فقط النینو تعیینکننده نیست؛ اقیانوس هند و اقیانوس جنوبی، بههمراه دمای آبهای محلی، میتوانند الگوهای آبوهوا را تغییر دهند. با این حال، در چشماندازهای منتشرشده، برای بخش زیادی از جنوب و شرق استرالیا از جولای تا سپتامبر، «بارش کمتر از میانه» مطرح شده است.
اثرهای مورد انتظار در استرالیا
گزارشها از حرکت الگو به سمت شرایط خشکتر و گرمتر در بخش بزرگی از کشور، بهویژه مناطق شرقی و جنوبی خبر میدهند. مواردی که بهعنوان اثرهای محتمل مطرح شدهاند عبارتاند از:
کشاورزی: انتظار میرود در کمربند گندمِ شرق استرالیا بارشِ بهاری کمتر از میانگین باشد و مناطق تولید برنج نیز خود را برای اثرپذیری آماده میکنند.
رکوردهای دما: گفته شده سیدنی⁷ گرمترین دوره روزهای جون خود را در بیش از یک قرن ثبت کرده و مناطق داخلی مانند واگا واگا⁸ هم رکوردهایی در حداقل دمای جون داشتهاند.
زمستان و برف: برای فصل برف، از بارش کمتر از میانگین در آلپس⁹ و احتمال بیشترِ دماهای بیشینه بالاتر از میانه صحبت شده است.
همچنین در پوششهای دیگر به مواردی مانند افزایش احتمال گرمتر شدن روزها در زمستان و بهار، تغییر در ریسک یخبندان شبانه، کوتاهتر شدن فصل برف، طولانیتر شدن فصل آتشسوزی، تأخیر در شروع موسمیِ مناطق گرمسیری و کاهش تعداد سیکلونهای حارهای (بهویژه برای QLD¹⁰) اشاره شده است.
پانوشت نامها
¹ Bureau of Meteorology (BOM)
² El Niño
³ Niño3.4
⁴ Southern Oscillation Index (SOI)
⁵ NOAA
⁶ ACCESS-S
⁷ Sydney
⁸ Wagga Wagga
⁹ Alps
¹⁰ QLD
Source: abc.net.au, straitstimes.com, easternherald.com, theguardian.com, youtube.com, mountainwatch.com, weatherzone.com.au, climateandeconomy.com, cpc.ncep.noaa.gov, bom.gov.au, instagram.com, video.kompas.com, facebook.com, bbc.com