برگزاری مراسم یادبود در چند شهر و واکنشها
در چند مسجد شیعه و مراکز اسلامی در سیدنی¹، ملبورن² و بریزبن³ مراسم یادبود و نشستهای دعا برای رهبر جمهوری اسلامی ایران، آیتالله علی خامنهای⁴ برگزار شد. این برنامهها واکنش منفی و انتقادهای تندِ کریس مینز⁵ نخستوزیر ایالت نیو ساوت ولز⁶، گروههایی از ایرانیان استرالیا، فعالان ضدحکومتی و برخی سازمانهای یهودی را به دنبال داشت.
جزئیات برنامهها و مکانهای برگزاری
در گزارشها آمده است آیتالله علی خامنهای⁴ که از سال ۱۹۸۹ در ایران حاکم بود، در حملات هوایی ایالات متحده⁷ و اسرائیل⁸ کشته شده و در برخی از این مراسم از این رخداد با عنوان «شهادت» یاد شده است.
در سیدنی¹، مکانهایی مانند مسجد الرحمن⁹ در کینگزگروو به رهبری شیخ یوسف نبها¹⁰، حسینیه سیده زینب¹¹ در بنکسیا، مسجد الزهرا¹² در آرنکلیف، مرکز اسلامی امام حسین¹³ در ارلوود، مرکز امام علی¹⁴ در گیلدفورد و بنیاد پرچمدار¹⁵ برنامههای دعا و مجالس عزاداری برگزار کردند. همچنین در ملبورن²، مرکز اجتماعی اسلامی الزهرا¹⁶ در هاپرز کراسینگ یک برنامه شبِ یکشنبه برگزار کرد و در بریزبن³ نیز مرکز اسلامی زینبیه¹⁷ در اسلکس کریک به سوگواری پرداخت.
به نوشته گزارشها، در برخی لایوها و پستهای شبکههای اجتماعیِ مرتبط با این برنامهها، از شرکتکنندگان بهعنوان «تسلیتگو» برای «روح پاک» خامنهای و «شهدا» در نتیجه «تهاجم آمریکایی-اسرائیلی» یاد شده و در بعضی موارد او «امام زمانه ما» یا «نایب برحق امام عصر» خوانده شده است.
موضعگیری مقامها و واکنش گروهها
کریس مینز⁵ نخستوزیر نیو ساوت ولز⁶ این سوگواری را «هولناک» توصیف کرده و خامنهای را «شرور» و «ستمگر» دانسته است. او گفته خامنهای مسئول سرکوب مخالفان و اعدام غیرنظامیان بوده و به موضوع اعدام همجنسگرایان نیز اشاره کرده است.
نوس حسینی¹⁸ از انجمن زنان ایرانی¹⁹ این مراسم را «عمیقاً توهینآمیز» خوانده و گفته است خامنهای در جنایت علیه ایرانیان نقش داشته است. همچنین یک فعال با نام آروین²⁰ حمایت از خامنهای را با عزاداری برای هیتلر²¹ مقایسه کرده و درباره احساس امنیت در استرالیا پرسش مطرح کرده است.
انجمن یهودیان استرالیا²² نیز از این برنامهها انتقاد کرده و گفته است چنین رویدادهایی «یک مشکل بزرگ» را وارد کشور میکند و خواستار اقدام دولت شده است؛ با اشاره به ارتباط ایران با گروههایی مانند حماس²³ و حزبالله²⁴. در بخشی از گزارشها همچنین آمده یک گروه یهودی خواستار اخراج افرادی شده که در این برنامهها نقش داشتهاند.
گمانهزنی درباره فشار بیرونی و نبود واکنش فدرال
برخی کارشناسان در گزارشها گفتهاند ممکن است سپاه پاسداران انقلاب اسلامی²⁵ از طریق کارکنان سفارت، برای مشارکت برخی مساجد شیعه فشار وارد کرده باشد و بخشی از ایرانیانِ خارج از کشور هم از ترسِ پیامدهای احتمالی برای خانوادههایشان در ایران، همراهی کرده باشند. همچنین گزارش شده مسجد الرحمن⁹ پس از اعلام برگزاری سه شب عزاداری، از اظهار نظر خودداری کرده است.
این رویدادها در شرایطی رخ داده که تنشهای خاورمیانه افزایش یافته و در گزارشها به ادامه فضای ناشی از حملات ایالات متحده⁷ و اسرائیل⁸ به ایران و نیز اشارههایی به اعتراضات در هند²⁶ و برخی نقاط خاورمیانه پس از مرگ خامنهای شده است. همچنین گفته شده در گزارشها واکنش مشخصی از سوی دولت فدرال ذکر نشده است.
پاورقی نامها (اصل انگلیسی)
¹ Sydney
² Melbourne
³ Brisbane
⁴ Ayatollah Ali Khamenei
⁵ Chris Minns
⁶ New South Wales (NSW)
⁷ United States (US)
⁸ Israel
⁹ Masjid Arrahman
¹⁰ Sheikh Youssef Nabha
¹¹ Husaineyat Sayeda Zaynab
¹² Al Zahra Mosque
¹³ Imam Husain Islamic Centre
¹⁴ Imam Ali Centre
¹⁵ Flagbearer Foundation
¹⁶ El Zahra Islamic Community Centre
¹⁷ Zainabia Islamic Centre
¹⁸ Nos Hosseini
¹⁹ Iranian Women's Association
²⁰ Arvin
²¹ Hitler
²² Australian Jewish Association
²³ Hamas
²⁴ Hezbollah
²⁵ Islamic Revolutionary Guards Corps (IRGC)
²⁶ India