فشار مالی روی وامگیرندگان مسکن بالا میرود
صاحبان خانه در استرالیا¹ با فشار مالی روبهافزایش مواجهاند؛ همزمان اعتمادبهنفس وامگیرندگان افت کرده و بسیاری خود را برای احتمال افزایش دوباره نرخ بهره آماده میکنند.
طبق تازهترین نظرسنجی مصرفکنندگان وستپک² و موسسه ملبورن³، شاخص اعتماد میان دارندگان وام مسکن در نوامبر ۱۱.۶ درصد کاهش یافت و به ۶۸.۱ رسید؛ کمترین عدد از زمان شروع این سری آماری در سال ۱۹۹۴. امتیاز کمتر از ۱۰۰ یعنی بدبینها از خوشبینها بیشترند.
خانوارها از همین حالا برنامههای خود را تغییر دادهاند: ۹۲ درصد از دارندگان وام مسکن گفتهاند برای هدیههای کریسمس امسال، به اندازه پارسال یا کمتر هزینه میکنند. در میان پاسخدهندگانی که بعد از آخرین تصمیم بانک مرکزی استرالیا⁴ (RBA) مورد پرسش قرار گرفتند، ۷۲ درصد انتظار دارند نرخهای وام مسکن در ۱۲ ماه آینده دوباره بالا برود. این نتایج از یک فصل تعطیلات محتاطانه برای وامگیرندگان خبر میدهد، هرچند صرفاً «حس و حال» نشان نمیدهد که خانوارها الزاماً قسطها را نمیپردازند.
عقبافتادگی در قسطها هست، اما «بحران فراگیر» دیده نمیشود
نشانههایی از فشار دیده میشود، اما تصویر کلی از «گستردگی شدید مشکل» حکایت ندارد. اپرا⁵ (نهاد نظارتی احتیاطی استرالیا¹) میگوید میزان معوقات بالا رفته اما هنوز پایین است و بسیاری از وامگیرندگان ضربهگیرهایی مثل امکان تأخیر در بازپرداخت یا حاشیه امنِ سرمایه (equity buffers) دارند. همچنین گزارش میدهد برآورد بانک مرکزی استرالیا⁴ این است که کمتر از ۲ درصد از وامگیرندگان صاحبخانه با نرخ متغیر، در حال حاضر با کمبود نقدینگی در جریان پرداختهای ماهانه مواجهاند.
با این حال، فشار میتواند با تأخیر خود را نشان دهد. گزارشهای اخیر از نتایج بانکها میگوید سهم وامگیرندگانی که بیش از ۹۰ روز از بازپرداخت عقب افتادهاند، تا پایان سپتامبر در چند بانک بزرگ افزایش یافته است. همچنین اشاره میشود که تغییرات نرخ بهره ممکن است زمان ببرد تا در مبلغ پرداخت واقعی اقساط منعکس شود؛ یعنی بعضی خانوارها ممکن است اثر اصلی را دیرتر احساس کنند.
هشدار درباره اعتماد و هزینهکرد، نه مدرک موج نکول
در حال حاضر، پیام اصلی نظرسنجی یک هشدار درباره اعتماد خانوار و الگوی هزینهکرد است؛ نه اثبات شروع موجی از پرداختنشدن اقساط. اینکه شرایط در ماههای آینده چگونه پیش برود، به عواملی مثل مسیر نرخ بهره، وضعیت اشتغال و میزان ضربهگیرهای مالی وامگیرندگان بستگی دارد.
جزئیات مقاله منتشرشده در «Domain»
در گزارش منتشرشده در دومین⁶ تأکید شده است که اثر افزایش اخیر نرخ بهره ممکن است با تأخیر وارد پرداختهای بانکی شود و برای بسیاری از وامگیرندگان، برداشتهای مستقیم (direct debits) تا اوایل سال ۲۰۲۷ بالا نرود؛ موضوعی که میتواند با قبضهای کریسمس و هزینههای بازگشت به مدرسه همزمان شود.
این گزارش میگوید بانک مرکزی استرالیا⁴ در ماه جاری پنجمین افزایش نرخ در سال را اعمال کرد و نرخ رسمی نقدی را به ۴.۸۵ درصد رساند؛ بالاترین سطح در ۱۸ سال. با وجود اجرای این افزایش در نوامبر، بسیاری از وامگیرندگان معمولاً دو تا سه ماه بعد اثرش را در مبلغ پرداختی میبینند.
طبق محاسبات گزارش، استرالیاییهایی که وام مسکن «متوسط» ۷۳۰٬۷۱۹ دلاری دارند، اکنون نسبت به ابتدای سال باید ماهانه ۵۳۸ دلار بیشتر (۶۴۶۰ دلار در سال) قسط بدهند. برای وام یکمیلیوندلاری، افزایش پرداخت ماهانه ۷۳۷ دلار (۸۸۴۰ دلار در سال) عنوان شده است.
همچنین آمده است چهار بانک بزرگ کامانولث بانک⁷ (CBA)، وستپک²، ایانزد⁸ (ANZ) و انایبی⁹ (NAB) بههمراه برخی وامدهندگان کوچکتر، افزایش ۲۵ واحد پایه را از ۱۳ نوامبر در وامهای مسکن متغیر اعمال کردهاند. نام ایامپی¹⁰ (AMP)، امای بانک¹¹ (ME Bank) و بندیگو بانک¹² (Bendigo Bank) نیز بهعنوان مجموعههایی که افزایش نوامبر را منتقل کردهاند، ذکر شده است.
در بخش دیگری از گزارش، به افت شدید اعتماد مصرفکننده اشاره میشود و همچنین نقلقولهایی از گلن پرایس¹³، بنیانگذار Price Buyers Agents¹⁴ آمده که میگوید «دردِ آخرین افزایش نرخ هنوز حتی نرسیده» و اثر پرداختهای بالاتر، اوایل سال آینده خودش را نشان میدهد. گزارش همچنین به گفتههای تیم لاسلس¹⁵، مدیر پژوهش Cotality¹⁶ درباره افت نرخ تسویه (clearance rate) حراجیهای ملکی در پایتختهای ترکیبی اشاره میکند.
در ادامه، نقلقولی از ترنت ساندرز¹⁷ اقتصاددان ارشد کامانولث بانک⁷ آمده است که از کاهش احتمالی حدود ۱۴ درصدی ارزش مسکن در سطح ملی از اوج تا کف صحبت میکند.
پاورقی منابع نامهای خاص
¹ Australia
² Westpac
³ Melbourne Institute
⁴ Reserve Bank of Australia (RBA)
⁵ APRA
⁶ Domain
⁷ Commonwealth Bank (CBA)
⁸ ANZ
⁹ NAB
¹⁰ AMP
¹¹ ME Bank
¹² Bendigo Bank
¹³ Glenn Price
¹⁴ Price Buyers Agents
¹⁵ Tim Lawless
¹⁶ Cotality
¹⁷ Trent Saunders
Source: domain.com.au, westpac.com.au, apra.gov.au, theage.com.au, latitudeaccountants.com.au, newslocker.com, thescottishsun.co.uk, trari.com, theaustraliatoday.com.au