افزایش فشار برای ممنوعیت واردات «عینکهای هوشمند»
در استرالیا¹ درخواستها برای ممنوعیت موقت واردات عینکهای هوشمند مجهز به دوربین (Camera-enabled smart glasses) بیشتر شده است؛ فعالان حریم خصوصی و برخی سیاستمداران میگویند این دستگاهها ضبط مخفیانه را سادهتر و تشخیص آن را سختتر میکنند.
حزب Greens² با حمایت چند نماینده مستقل، در حال آمادهسازی طرحی است که واردات عینکهای هوشمند و سایر ابزارهای پوشیدنیِ ضبط تصویر و صدا را دستکم به مدت ۱۲ ماه متوقف میکند؛ این توقف قرار است تا زمانی ادامه داشته باشد که پارلمان درباره تقویت حفاظتهای حریم خصوصی تصمیم بگیرد.
عینکهایی شبیه عینک معمولی، با قابلیت ضبط
این عینکها از نظر ظاهری شبیه عینکهای معمولی هستند، اما میتوانند از زاویه دید فردِ استفادهکننده عکس، ویدئو و صدا ضبط کنند؛ گاهی فقط با فشار دادن یک دکمه. منتقدان، برخی مدلها را به دلیل نگرانی از امکان ضبط بدون اطلاع افراد، «عینکهای هرزگی» نامیدهاند.
دو کارزار آنلاین در استرالیا¹ که خواستار محدودیت در فروش یا واردات این عینکها هستند، دهها هزار امضا جمع کردهاند. این موضوع بعد از عرضه مدلهای ارزانتر، از جمله مدل ۸۹ دلاری Anko³ از Kmart⁴ که بهسرعت ناموجود شد، جدیتر شده است.
طرح توقف ۱۲ ماهه واردات و اصلاحات پیشنهادی
سناتور David Shoebridge⁵ از حزب Greens² گفته است این طرح عینکها و سایر تجهیزات پوشیدنی با دوربین یکپارچه را هدف میگیرد که میتوانند برای نظارت پنهانی استفاده شوند. در عین حال، برای کاربردهای مشروع استثناهایی در نظر گرفته میشود؛ از جمله دستگاههایی که برای کمک به افراد دارای اختلال بینایی استفاده میشوند.
Greens² همچنین میخواهند قانون Privacy Act⁶ اصلاح شود تا فیلمبرداری، ذخیرهسازی یا اشتراکگذاری محتوای ثبتشده با یک «دستگاه پوشیدنی ضبطکننده» بدون رضایت صریح فردِ حاضر در تصویر، بهطور روشن غیرقانونی اعلام شود. طبق این پیشنهاد، دامنه حفاظتها فراتر از سازمانهای بزرگ میرود و به نهادهای ناظر حریم خصوصی، اختیار و بودجه بیشتری برای بررسی موارد سوءاستفاده داده میشود.
نمایندگان مستقل، از جمله David Pocock⁷ و Kate Chaney⁸، از ایده توقف موقت حمایت کردهاند و آن را اقدامی میانمدت دانستهاند تا برای تدوین قواعد بلندمدت فرصت ایجاد شود. به گفته Shoebridge⁵، قوانین فعلی حریم خصوصی در استرالیا¹ زمانی نوشته شدهاند که دوربینهای پوشیدنی فراگیر نبودند و برای ریسکهای این فناوری کافی نیستند.
نگرانیها درباره زنان و کودکان و فضاهای نیمهخصوصی
محور اصلی نگرانیها این است که افراد در مکانهایی که «بهطور منطقی انتظار دارند فیلمبرداری نشوند» ضبط شوند؛ مثل اتاقهای پرو، باشگاهها، محل کار و استخرها.
دادستان کل فدرال، Michelle Rowland⁹، از کمیسر حریم خصوصی خواسته بررسی عینکهای دوربیندار پوشیدنی را در اولویت بگذارد. او هشدار داده این فناوری ممکن است به شکل نامتناسبی زنان و کودکان را در معرض ضبط نامناسب، آزار و نظارت قرار دهد.
Brisbane City Council¹⁰ هم در واکنش، قوانین ورود به ۲۱ استخر عمومی خود را سختتر کرده است. شرایط جدید، موبایل، دوربینهای اکشن، عینکهای هوشمند و هر دستگاه دیگری را که توانایی عکسبرداری یا ضبط ویدئو دارد پوشش میدهد و به کارکنان استخر اختیار روشنتری برای مداخله هنگام فیلمبرداری بدون اجازه میدهد.
یکی از دلایل این تصمیم، دشوار بودن تشخیص عینکهای هوشمند از عینک معمولی عنوان شده است؛ موضوعی که باعث میشود افراد کمتر بفهمند ممکن است در حال ضبط شدن باشند.
ابهام در قوانین موجود و سرنوشت فایلهای ضبطشده
قواعد فعلی در استرالیا¹ بین ایالتها و قلمروها متفاوت است. کمیسر حریم خصوصی، Carly Kind¹¹، گفته ضبط اتفاقاتی که در فضای عمومی رخ میدهد معمولاً غیرقانونی نیست، اما فیلمبرداری در اماکن خصوصی یا فضاهای نیمهخصوصی—مثل خانه، باشگاه یا محل کار—ممکن است قانون ابزارهای نظارتی را نقض کند.
این پراکندگی قوانین، نگرانیهایی درباره این ایجاد کرده که بعد از ضبط، با فایلها چه میشود. عینکهای دوربیندار میتوانند فایلها را به یک گوشی هوشمند متصل منتقل کنند و از آنجا امکان کپی، آپلود روی سرویسهای ابری، انتشار در شبکههای اجتماعی یا ارسال برای اشخاص ثالث وجود دارد.
اصلاحات پیشنهادی دنبال این است که انتظار ملی روشنتری درباره «رضایت» و «نحوه استفاده از محتوا» ایجاد شود. این تغییرات همچنین به شکاف موجود در Privacy Act⁶ اشاره دارد؛ قانونی که معمولاً برای سازمانها تعهد ایجاد میکند، نه برای افراد وقتی صرفاً در ظرفیت شخصی عمل میکنند.
گام بعدی دولت و بحثهای پیرامون کاربردهای مشروع
دولت فدرال هنوز تأیید نکرده که خودش ممنوعیت واردات اعمال خواهد کرد یا نه. سخنگوی دادستان کل گفته پیامدهای حریم خصوصیِ عینکهای هوشمند در چارچوب مرحله دوم اصلاحات حریم خصوصی در حال بررسی است.
کمیسر حریم خصوصی¹¹ همچنین گفته شرکتهای فناوری و فروشندگان ممکن است نیاز داشته باشند «مجوز اجتماعی» (social licence) برای فروش عینکهای هوشمند و پوشیدنیهای نظارتی در استرالیا¹ نشان دهند و هشدار داده قوانین موجود ممکن است رشد پیشِروی این فناوری را بهخوبی پوشش ندهد.
حامیان توقف واردات میگویند این وقفه زمانی فرصت میدهد تا قبل از فراگیر شدن عینکهای دوربیندار، قواعد روشنتری تدوین شود. در مقابل، برخی کاربران صنعتی یا کسبوکارها ممکن است بر کاربردهای مشروعی مثل کمک به افراد دارای معلولیت، فعالیتهای ساختمانی و کارهای بدون نیاز به دست تأکید کنند.
پاورقی نامها و منابع انگلیسی
¹ Australia
² Greens
³ Anko
⁴ Kmart
⁵ David Shoebridge
⁶ Privacy Act
⁷ David Pocock
⁸ Kate Chaney
⁹ Michelle Rowland
¹⁰ Brisbane City Council
¹¹ Carly Kind
Source: abc.net.au, pinsentmasons.com, hcamag.com, 7news.com.au, miragenews.com, codea.com.au, podcasts.apple.com, ua.news, chosun.com, rtrfm.com.au, futurecampus.com.au, cbsnews.com, securityboulevard.com