توافق تجارت آزاد استرالیا و اتحادیه اروپا
استرالیا¹ و اتحادیه اروپا² پس از هشت سال مذاکره، در تاریخ 24 مارچ 2026 یک توافق تجارت آزاد «تاریخی» را نهایی کردند؛ توافقی که تعرفههای بیشتر کالاها را کاهش میدهد و باعث میشود واردات اروپایی مثل شراب، شکلات، خودرو، پاستا و محصولات مد برای مصرفکنندگان در استرالیا ارزانتر شود.
مزیتهای اصلی برای مصرفکنندگان در استرالیا
طبق این توافق، تعرفه 5 درصدی استرالیا روی واردات از اتحادیه اروپا از همان روز اول حذف میشود و این موضوع میتواند قیمت کالاهای گرانتر را پایین بیاورد.
شراب و نوشیدنیهای الکلی: تعرفه شرابهای اروپایی به صفر میرسد، از جمله انواع گازدار مثل پروسکو³ برای فروش داخلی؛ اما برای صادرات، مرحله حذف نامگذاری و شرایط مرتبط با آن طی یک دوره 10 ساله اجرا میشود.
شکلات و شیرینیجات: ورود شکلاتهای سوئیسی⁴ و دیگر محصولات اتحادیه اروپا مثل بیسکویت و پاستا بدون پرداخت عوارض انجام میشود.
خودرو: حذف تعرفه 5 درصدی واردات خودرو برای برندهایی مثل بیامو⁵، مرسدس⁶، آئودی⁷ و رولزرویس⁸ اثر مستقیم دارد. همچنین یک معافیت جدید در «مالیات خودروهای لوکس» برای خودروهای برقیِ بدون آلایندگی با قیمت زیر 120 هزار دلار اعمال میشود؛ در حالیکه آستانه قبلی 91 هزار دلار بود.
سایر کالاها: محصولات مد، ماشینآلات و مواد شیمیایی هم از کاهش فوری تعرفهها بهره میبرند.
آنتونی آلبانیزی⁹، نخستوزیر استرالیا، این توافق را «برد-برد» توصیف کرد و گفت دسترسی به اقتصاد 30 تریلیون دلاری اتحادیه اروپا فراهم میشود و همزمان هزینهها برای مردم استرالیا پایین میآید. اورسولا فون در لاین¹⁰، رئیس کمیسیون اروپا¹¹، هم روی ثبات و همکاری متقابل در شرایط تنشهای جهانی تجارت تأکید کرد.
سهم صادرکنندگان استرالیایی
براساس جزئیات اعلامشده، 98 درصد صادرات استرالیا شامل مواد معدنی حیاتی (آلومینیوم، لیتیوم و منگنز)، کالاهای تولیدی، لبنیات و هیدروژن، با تعرفه صفر وارد اتحادیه اروپا میشود.
در گزارشها آمده است که صادراتکنندگان اتحادیه اروپا بهطور سالانه حدود یک میلیارد یورو صرفهجویی خواهند داشت و در مقابل، استرالیا به بازاری متنوعتر برای حدود 450 میلیون مصرفکننده دسترسی پیدا میکند.
در بخش شراب، صادرات استرالیا به اتحادیه اروپا نیز بدون تعرفه میشود و برآورد شده این موضوع سالانه 14.5 میلیون دلار صرفهجویی ایجاد کند؛ هرچند درباره نام «پروسکو» برای صادرات، دوره گذار 10 ساله در نظر گرفته شده است.
توافقهای مربوط به نامگذاری محصولات
تولیدکنندگان استرالیایی حق استفاده داخلی از نامهایی مثل «پارمزان» و «کرانسکی» را حفظ میکنند. همچنین تولیدکنندگان فعلی میتوانند نامهایی مانند «فتا»، «رومانو» و «گروییر» را ادامه دهند، اما برای تولیدکنندگان جدید، این نامها بهمرور کنار گذاشته میشود. نام «پروسکو» برای فروش داخلی باقی میماند، ولی برای صادرات پس از 10 سال متوقف میشود.
انتقادهایی از سوی بخش کشاورزی
برخی رهبران صنعت گوشت قرمز نسبت به سهمیههای صادراتی ابراز نارضایتی کردند. در چارچوب سهمیهها، سقف صادرات گوشت گاو تا 35 هزار تُن در سال (از 4 هزار تُن) افزایش مییابد و برای گوشت گوسفند 30,851 تُن تعیین شده؛ میزانی که به گفته منتقدان کمتر از خواستههای این بخش و همچنین پایینتر از برخی رقبا مانند نیوزیلند¹² است.
اندرو مکدونالد¹³، رئیس کارگروه گوشت قرمز، گفته است این بخش «بهشدت ناامید شده». همچنین «شیپ پرودیوسرز استرالیا»¹⁴ اعلام کرده این نتیجه «خیلی کمتر از انتظار» است.
ابعاد راهبردی فراتر از تجارت
این توافق فقط به تجارت محدود نیست و یک «مشارکت امنیت و دفاع» را هم در بر میگیرد؛ از جمله همکاری در امنیت سایبری، مقابله با تروریسم، پژوهش، و امنیت زنجیره تأمین برای فناوریهای انرژی پاک.
طبق دادههای منتشرشده، تجارت اتحادیه اروپا و استرالیا در حال حاضر سالانه از 89.2 میلیارد یورو عبور کرده و از 460 هزار شغل در اتحادیه اروپا پشتیبانی میکند. همچنین پیشبینیهایی درباره رشد 33 درصدی صادرات و افزایش 4 میلیارد یورویی تولید ناخالص داخلی اتحادیه اروپا تا سال 2030 مطرح شده است.
این توافق در کانبرا¹⁵ توسط آلبانیزی و فون در لاین اعلام شد و برای اجرا نیاز به تصویب نهایی دارد؛ فرآیندی که ممکن است تا 12 ماه زمان ببرد. گروههای تجاری هم از این توافق بهدلیل موضوعاتی مثل بهرسمیت شناختن مهارتها و بهبود جریان سرمایهگذاری استقبال کردهاند؛ از جمله با اشاره به اینکه موجودی سرمایه اتحادیه اروپا در استرالیا در سال 2024 حدود 869.3 میلیارد دلار بوده است.
پاورقی نامها (اصل انگلیسی)
¹ Australia | ² European Union (EU) | ³ Prosecco | ⁴ Switzerland | ⁵ BMW | ⁶ Mercedes | ⁷ Audi | ⁸ Rolls-Royce | ⁹ Anthony Albanese | ¹⁰ Ursula von der Leyen | ¹¹ European Commission | ¹² New Zealand | ¹³ Andrew McDonald | ¹⁴ Sheep Producers Australia | ¹⁵ Canberra
Source: theguardian.com, commission.europa.eu, bosshunting.com.au, pm.gov.au, thenightly.com.au, ec.europa.eu