استفاده موقت از خانه‌های خالی؛ تجربه‌ای جدید برای حل مشکل مسکن سیدنی

خانه‌های خالی و «مین‌وایل یوز»؛ راهی برای اسکان موقت در سیدنی

در بحبوحه بحران مسکن در سیدنی¹، استفاده از ساختمان‌های خالیِ در انتظار بازسازی، تخریب یا توسعه، با عنوان «مین‌وایل یوز»² به‌عنوان راهی برای فراهم‌کردن اقامتگاه موقت برای افراد نیازمند مطرح شده است؛ از جمله هتل‌هایی که تا زمان شروع پروژه‌های ساخت‌وساز، بلااستفاده مانده‌اند.

این گزارش با روایت تجربه جین-ویدا داگلاس³ آغاز می‌شود؛ فردی با دو مدرک دانشگاهی و سابقه کاری موفق که پس از شکست ازدواجش در ۱۵ سال پیش، به‌دلیل نداشتن «سابقه اجاره‌نشینی»، برای پیدا کردن خانه اجاره‌ای به مشکل خورد. او می‌گوید زمانی حتی به این فکر افتاد که نزدیک یک پارک محلی چادر بزند تا بچه‌ها از مدرسه دور نشوند. در نهایت، یک مشاور املاک خانه‌ای خالی را به یاد آورد که در بازار نبود و قرار بود بازسازی شود، اما به‌خاطر تأخیرِ سازنده، خالی مانده بود؛ همین خانه، برای مدتی به سرپناه داگلاس تبدیل شد.

داگلاس بعدها فهمید این مدل استفاده از ملک خالی تا پیش از شروع پروژه‌های عمرانی، «مین‌وایل یوز» نام دارد و در استرالیا⁴ و کشورهای دیگر برای اسکان افرادی که به سرپناه نیاز دارند، رو به گسترش است. او می‌گوید همین اسکان موقت مسیر زندگی‌اش را تغییر داد و حالا می‌خواهد به دیگران کمک کند.

برای وصل‌کردن سازمان‌های غیرانتفاعی به مالکان یا توسعه‌دهندگانی که ملک خالی دارند، داگلاس که مدیر نوآوری در بنیاد صنعت املاک⁵ است، ماه گذشته یک پایگاه داده جدید «مین‌وایل یوز» را با همکاری توسعه‌دهنده توگا استرالیا⁶ راه‌اندازی کرد.

طبق یافته‌های مؤسسه استرالیایی سلامت و رفاه⁷، «قدرت خرید و توان پرداخت مسکن» در استرالیا به یکی از دلایل رایج بی‌خانمانی تبدیل شده و حدود یک‌سوم کسانی که در سال‌های ۲۰۲۳-۲۰۲۴ به‌دنبال اسکان کوتاه‌مدت یا اضطراری بودند، نتوانستند جایی پیدا کنند.

توگا⁶ که از نخستین توسعه‌دهندگان فعال در نیو ساوت ولز⁸ برای اجرای «مین‌وایل یوز» معرفی شده، تاکنون شش ملک خالیِ در انتظار توسعه را اجاره داده است. میشل فیشل⁹، رئیس مسئولیت شرکتی توگا، که این شرکت خانوادگی را برادرش آلن ویدور¹⁰ مدیریت می‌کند، می‌گوید: «در بحران مسکن، خانه خالی مثل هدر دادن آب در خشکسالی یا غذا در قحطی است.»

به گفته فیشل، هزینه‌ای که سازمان غیرانتفاعی برای اجاره یک ملک خالی پرداخت می‌کند، یک دلار است. او می‌گوید سه پروژه مسکونی توگا، از ژانویه ۲۰۱۷ تا ۳۰ جون ۲۰۲۶ در مجموع ۱۸۱ هزار شبِ اقامت برای افرادی فراهم کرده که در غیر این صورت در معرض بی‌خانمانی بودند.

این پروژه‌ها شامل دو هتل سابق است: ادیسن در کنزینگتون¹¹ و آدینا در سنترال استیشن¹². همچنین از «بزرگ‌ترین پروژه مین‌وایل یوز در نیمکره جنوبی» نام برده می‌شود: زمینی ۸۰۰۰ متری در اشفیلد¹³ که در آن یک بیمارستان سابق، پنج خانه و یک بلوک واحدهای مسکونی، در اختیار مجموعه‌ای از گروه‌های غیرانتفاعی قرار گرفته تا برای اسکان اضطراری و انتقالی استفاده شود.

فیشل می‌گوید توگا مالیات زمین را پرداخت می‌کند و از این کار «مزیت مالی» به‌دست نمی‌آورد: «این بخشی از دی‌ان‌ای ماست. برای ما به‌عنوان یک کسب‌وکار و یک خانواده مهم است که پس بدهیم، دنیا را ترمیم کنیم و کار درست را انجام بدهیم.» او اضافه می‌کند گاهی «مین‌وایل» بیشتر از انتظار طول می‌کشد و همه درخواست‌های تأیید توسعه (DA) با تأخیر مواجه شده‌اند. در طول ۴.۵ سال فعالیت پروژه ادیسن، ۸۷۳ نفر اسکان موقت گرفته‌اند و ۱۱۷ نفر وارد اسکان انتقالی شده‌اند.

در بخش دیگری از گزارش، به تحلیل داگلاس اشاره می‌شود که نشان می‌دهد بسیاری از افرادی که از خدمات بی‌خانمانی استفاده می‌کنند، در مناطقی زندگی می‌کنند که تعداد قابل‌توجهی خانه خالی دارد. برای مثال در پاراماتا¹⁴ طبق داده‌های ۲۰۲۴، ۷۶۹ نفر از خدمات بی‌خانمانی استفاده می‌کردند، در حالی‌که اداره آمار استرالیا (ABS)¹⁵ ۲۰۱۶ واحد مسکونی را شناسایی کرده که نشانه‌ای از مصرف برق نداشتند. داگلاس برآورد می‌کند برای پاسخ به نیاز فوری، به ۵۷۹ واحد «غیرفعال» نیاز است.

همچنین به پژوهش پارلمان نیو ساوت ولز¹⁶ در جولای سال گذشته (با استفاده از داده‌های سرشماری) اشاره می‌شود که تخمین زده ۹ درصد از ۳.۳۵ میلیون خانه این ایالت بدون سکنه‌اند: ۴۴۹۳ واحد در انتظار تخریب، ۱۳,۴۷۹ واحد خالی در انتظار تغییرات و اضافه‌سازی، ۱۴,۹۷۶ واحد برای فروش، و همچنین ۲۰ هزار واحد خالی با علت نامشخص.

ربکا مولینز¹⁷ مدیرعامل مای فاندیشنز یوت هاوسینگ¹⁸ که پروژه ادیسن را مدیریت کرده و اکنون پروژه آدینا را پیش می‌برد، می‌گوید جوانان در آمارهای بی‌خانمانی کمتر دیده می‌شوند. او می‌گوید وقتی توگا پیشنهاد داد از آپارتمان‌های خدماتی ادیسن استفاده شود، فوراً استقبال کرد؛ اما چون «مین‌وایل یوز» مفهوم تازه‌ای بود، برخی درباره مدت‌زمان آن نگران بودند و می‌پرسیدند: «بعدش کجا می‌روند؟» مولینز می‌گوید: «با خودم فکر کردم چرا الان آدم‌ها بی‌خانمان بمانند وقتی اصلاً معلوم نیست بعداً چه می‌شود؟»

به گفته مولینز، از ابتدا به ساکنان گفته شده بود وقتی زمان پایان پروژه نزدیک شود، چند ماه زودتر اطلاع داده می‌شود. او می‌گوید از میان ۱۱۷ نفری که در ادیسن از اسکان انتقالی استفاده کردند، هیچ‌کس پس از خروج به بی‌خانمانی ختم نشد.

برای «باز کردن گره» استفاده از املاک خالی برای افراد نیازمند، ائتلاف جدیدی از مالکان املاک و سازمان‌های غیرانتفاعی در اواخر جولای راه‌اندازی شد. رز جکسون¹⁹ وزیر بی‌خانمانی، گفته این پروژه‌ها نشان می‌دهند در بحران مسکن می‌توان متفاوت فکر کرد: «به‌جای اینکه ملک‌ها خالی بمانند، می‌توانیم اسکان انتقالی فراهم کنیم که در زمان تلاش افراد برای پیدا کردن مسکن بلندمدت، ثبات، کرامت و حمایت ایجاد کند.»

این ائتلاف شامل این مجموعه‌هاست: هبیتات فور هیومَنیتی استرالیا²⁰، بنیاد صنعت املاک⁵، کرونیشن²¹، فِیث هاوسینگ استرالیا²²، جوییش هاوس²³، شِلتر نیو ساوت ولز²⁴، هوملسنس نیو ساوت ولز²⁵، اتحاد استرالیایی برای پایان دادن به بی‌خانمانی²⁶، مای فاندیشنز یوت هاوسینگ لیمیتد¹⁸، توگا⁶، لِندلیز²⁷، لینک وِنت‌وُرث²⁸، سوشال وِنچرز استرالیا²⁹ و وومنز کامیونیتی شِلترز³⁰.

پانویس نام‌های انگلیسی

¹ Sydney

² Meanwhile Use

³ Jeanne-Vida Douglas

⁴ Australia

⁵ Property Industry Foundation

⁶ Toga Australia / TOGA

⁷ Australian Institute of Health and Welfare

⁸ NSW (New South Wales)

⁹ Michelle Fischl

¹⁰ Allan Vidor

¹¹ The Addison, Kensington

¹² Adina, Central Station

¹³ Ashfield

¹⁴ Parramatta

¹⁵ ABS (Australian Bureau of Statistics)

¹⁶ NSW Parliament

¹⁷ Rebecca Mullins

¹⁸ My Foundations Youth Housing Ltd

¹⁹ Rose Jackson

²⁰ Habitat for Humanity Australia

²¹ Coronation

²² Faith Housing Australia

²³ Jewish House

²⁴ Shelter NSW

²⁵ Homelessness NSW

²⁶ Australian Alliance to End Homelessness

²⁷ Lendlease

²⁸ Link Wentworth

²⁹ Social Ventures Australia

³⁰ Women’s Community Shelters