سرنگونی پهپاد نزدیک ناو هواپیمابر
ارتش ایالات متحده¹ اعلام کرد روز سهشنبه یک پهپاد شاهد-۱۳۹² جمهوری اسلامی را که بهصورت تهاجمی به ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن⁴ در دریای عرب⁵ نزدیک میشد، در اقدامی «دفاع از خود» سرنگون کرده است. به گفته کاپیتان تیم هاوکینز⁶، سخنگوی سنتکام⁷، در این حادثه هیچیک از نیروهای آمریکایی آسیب ندیدند و به تجهیزات هم خسارتی وارد نشد.
جزئیات حادثه
بر اساس توضیحات ارائهشده، یک جنگنده اف-۳۵سی⁸ از گروه رزمی ناو آبراهام لینکلن⁴ برای رهگیری پهپاد وارد عمل شد. گفته شده پهپاد به سمت ناو پرواز میکرد و «هدف یا نیت» آن مشخص نبود. این رخداد در آبهای بینالمللی گزارش شده و در ادامه تنشهای بالا در منطقه، بهعنوان یک رویارویی مستقیم میان نیروهای آمریکایی و داراییهای ایرانی مطرح شده است.
چند ساعت بعد، طبق گزارشها، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی⁹ یک کشتی تجاری با پرچم آمریکا به نام ام/وی استنا ایمپریتیو¹⁰ را در تنگه هرمز¹¹ هدف مزاحمت قرار داد؛ در این ماجرا دو قایق سپاه⁹ و یک پهپاد مهاجر¹² با سرعت بالا نزدیک شدند و تهدید به سوار شدن روی کشتی مطرح شد.
زمینه گستردهتر
این سرنگونی در شرایطی رخ داده که از افزایش حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه¹³ صحبت میشود؛ حضوری که در گزارشها با تحولات داخلی ایران و سرکوب اعتراضات ضدحکومتی گره خورده است. همچنین گفته شده دونالد ترامپ¹⁴، رئیسجمهور آمریکا، دستور اعزام ناوهای جنگی به سمت ایران را داده و در صورت شکست گفتوگوهای هستهای، نسبت به «اتفاقات بد» هشدار داده و همزمان خواستار امتیازاتی درباره برنامه هستهای ایران شده است.
در بخش دیپلماتیک، گزارشها از در جریان بودن تدارک مذاکرات هستهای خبر میدهند؛ مقام امنیتی ارشد ایران علی لاریجانی¹⁵ گفته است هماهنگیها در حال انجام است، اما تهران بر «حقوق» خود تأکید دارد.
مقامهای آمریکایی نیز درباره تهدیدهای منطقهای صحبت کردهاند؛ مارکو روبیو¹⁶، وزیر خارجه آمریکا، گفته ۳۰ تا ۴۰ هزار نیروی آمریکایی در پایگاههای منطقه در برد پهپادها و موشکهای بالستیک کوتاهبرد ایران قرار دارند. در سوی مقابل، فرماندهان نظامی ایران از جمله رئیس ستاد کل، سرلشکر عبدالرحیم موسوی¹⁷، از «پاسخ قاطع» به هر اقدام آمریکا سخن گفته و به تغییر رویکرد به یک دکترین دفاعی-تهاجمی اشاره کردهاند.
بازتابها و پیامدهای منطقهای
از نگاه آمریکا، سنتکام⁷ اقدام انجامشده علیه پهپاد را دفاعی توصیف کرده و به برگزاری تمرینهایی برای شبیهسازی استقرار سریع در برابر تهدیدهای جمهوری اسلامی اشاره شده است. در ایران نیز گزارش شده که ویدئوها/انیمیشنهایی درباره هدف قرار دادن داراییهای آمریکا مانند بمبافکنهای بی-۲¹⁸ منتشر شده و آیتالله خامنهای¹⁹ در برابر فشار آمریکا موضع مخالفتآمیز گرفته است. همچنین ژنرال بازنشسته جک کین²⁰ گفته ترامپ با توجه به کارزار «فشار حداکثری» در گذشته، موقعیت ویژهای برای مقابله با حکومت جمهوری اسلامی دارد.
رسانههای استرالیا²¹ از جمله ۹نیوز²² این خبر را به نقل از رویترز²³ پوشش دادند و بر همزمانی آن با شرایط حساس گفتوگوهای هستهای تأکید کردند. در گزارشها آمده که تا زمان انتشار، جز همین پوشش اولیه، گزارش استرالیایی دیگری فراتر از خبرگزاریها شناسایی نشده و به تازگی رویداد در ۴ فوریه ۲۰۲۶²⁴ (به وقت AEDT²⁵) اشاره شده است. تنشها در حالی ادامه دارد که نیروهای آمریکا حضور خود را برای بازدارندگی در آبراههای کلیدی حفظ کردهاند.
پانوشتها (نامهای اصلی انگلیسی):
¹ United States
² Shahed-139
³ Iran
⁴ USS Abraham Lincoln
⁵ Arabian Sea
⁶ Tim Hawkins
⁷ US Central Command (CENTCOM)
⁸ F-35C
⁹ Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC)
¹⁰ M/V Stena Imperative
¹¹ Strait of Hormuz
¹² Mohajer
¹³ Middle East
¹⁴ Donald Trump
¹⁵ Ali Larijani
¹⁶ Marco Rubio
¹⁷ Abdul Rahim Mousavi
¹⁸ B-2
¹⁹ Khamenei
²⁰ Jack Keane
²¹ Australia
²² 9News
²³ Reuters
²⁴ February 4, 2026
²⁵ AEDT