افزایش بیماریهای مزمن مرتبط با کنه
هزاران استرالیایی پس از گزش کنه با خستگی مزمن، درد مفاصل، مشکلات عصبی و اختلالات شناختی دست به گریبان هستند. این علائم اغلب تحت عنوان DSCATT (مجموعه علائم ناتوانکننده نسبت دادهشده به کنهها) به رسمیت شناخته میشوند که توسط وزارت بهداشت استرالیا³ در سال ۲۰۱۸ معرفی شد، اما جامعه پزشکی بر سر علت اصلی و درمان مناسب این بیماریها اختلاف نظر دارد.
دکتر ریچارد شلوفل¹، پزشک عمومی سابق و پژوهشگر دانشگاه مککواری²، مدتهاست خواستار شناخت و حمایت بهتر از بیماران مبتلا به بیماریهای مرتبط با گزش کنه است. وی میگوید: «من معتقدم بیماریهای منتقلشده توسط کنه قابل درمانند؛ فقط ابتدا باید باور کرد بیمار واقعاً بیمار است.» با وجود افزایش آگاهی، بسیاری از بیماران برای دسترسی به مراقبت مجبور به پرداخت هزینههای گزاف برای آزمایشها و درمانهای اثباتنشده میشوند و اغلب با بیتوجهی پزشکان مواجه میگردند.
نقش کنهها در استرالیا
در استرالیا حدود ۷۰ گونه کنه وجود دارد که ۱۷ گونه از آنها قادر به گزش انسان هستند. از نظر پزشکی مهمترین آنها کنه فلجی استرالیا (Ixodes holocyclus) و کنه کانگورو (Amblyomma triguttatum) هستند. در حالی که اغلب گزشها بیضرر است، بعضی میتوانند به واکنشهای آلرژیک، عفونتهای باکتریایی یا در موارد نادر فلج موقت منجر شوند.
شایعترین واکنش نامطلوب پس از گزش کنه، واکنشهای آلرژیک است که از علائم خفیف تا آنافیلاکسی تهدیدکننده زندگی متغیر است. در برخی موارد، افراد پس از گزش کنه دچار حساسیت به گوشت نشخوارکنندگان یا سندرم آلفا-گال⁹ میشوند که آنها را از مصرف گوشت قرمز و محصولات حیوانی نشخوارکنندگان محروم میکند.
سندرم آلفا-گال: نگرانی رو به رشد
سندرم آلفا-گال⁹ معمولاً پس از گزش کنههایی مانند lone star tick ایجاد میشود اما گونههای دیگری نیز میتوانند عامل آن باشند. در این حالت مولکولهای آلفا-گال به بدن انسان منتقل شده و سیستم ایمنی آن را به عنوان تهدید شناسایی میکند. قرارگیری بعدی در معرض گوشت قرمز یا محصولات حیوانی میتواند علائمی نظیر کهیر، تورم، مشکلات تنفسی، گوارشی و در موارد شدید آنافیلاکسی ایجاد کند.
بر خلاف بسیاری از آلرژیهای غذایی که به سرعت پس از مصرف بروز میکنند، علائم این سندرم معمولاً دو تا شش ساعت پس از خوردن گوشت یا لبنیات ظاهر میشوند. در حال حاضر درمان قطعی برای آن وجود ندارد و مدیریت بیماری با اجتناب دقیق از مصرف گوشت قرمز و محصولات نشخوارکنندگان صورت میگیرد.
بحث بر سر بیماری لایم در استرالیا
در سالهای اخیر افرادی گزارش علائمی مشابه بیماری لایم، عفونت منتقلشده توسط کنه که در آمریکا، اروپا و آسیا شایع است، کردهاند. با این حال، مقامات بهداشتی استرالیا تأکید دارند بیماری لایم در این کشور وجود ندارد، زیرا هیچ گونه کنه محلی عامل باکتری Borrelia burgdorferi را حمل نکرده است.
هرچند گونههای دیگری از بورلیا در استرالیا شناسایی شدهاند، اما مشخص نیست که آیا اینها میتوانند توسط کنه به انسان منتقل شوند یا خیر. بدون شواهد محلی برای بورلیا بورگدورفری، تشخیص لایم اکتسابشده در داخل کشور توسط مراجع بهداشتی استرالیا تأیید نمیشود.
تحقیقات جاری و جهتگیریهای آینده
محققان در دانشگاه مردوخ⁵ در حال پیگیری افرادی هستند که گزش کنه داشتهاند تا پاتوژنهای احتمالی را شناسایی کرده و سازوکارهای بروز علائم مزمن را بررسی کنند. یافتههای اولیه نشان میدهد که تعداد کمی از شرکتکنندگان علائمی مشابه بیماران DSCATT دارند؛ از جمله میگرن، سردرد و سرگیجه.
پژوهشگران همچنین بررسی میکنند که آیا باکتریها، ویروسها یا انگلهای شناختهشده میتوانند باعث بروز بیماریهای بلندمدت شوند. نتایج این مطالعه که به دلیل پاندمی کووید-۱۹ به تأخیر افتاده بود، قرار است در ماههای آینده منتشر شود.
بهبود تشخیص و درمان
عدم قطعیت و کمبود شواهد علمی باعث ایجاد جنجال درباره تشخیص و درمان بیماریهای مزمن منتقلشده توسط کنه شده است. مراکز کنترل و پیشگیری بیماریهای ایالات متحده⁴ از اصطلاح «سندرم پس از درمان بیماری لایم» برای توصیف افرادی استفاده میکنند که علائم طولانیمدت دارند و تأکید میکنند که علت آن هنوز شناختهشده نیست.
در استرالیا، بیماران با علائم مزمن مرتبط با گزش کنه معمولاً شواهدی از عفونت یا ناهنجاری در آزمایشهای خون استاندارد ندارند. دکتر شلوفل¹ معتقد است عدم شواهد پاتولوژیک، بهدلیل ناکافی بودن آزمایشهای تشخیصی فعلی است تا عدم وجود بیماری. او در یک کارآزمایی بالینی با تأمین مالی خصوصی در بیمارستان رویال نورث شور⁶ سیدنی در حال توسعه نشانگرها و آزمایشهای جدید تشخیصی است.
مداخلات روانشناختی و کیفیت زندگی
دانشگاه ملبورن⁷ همچنین با دریافت بودجه دولتی، در حال بررسی این موضوع است که آیا مداخلات مبتنی بر رویکرد پذیرش و تعهد میتواند به بیماران DSCATT کمک کند تا با وضعیت خود بهتر کنار بیایند. این درمان نهماهه با هدف بهبود کیفیت زندگی و کاهش آثار منفی طولانیمدت طراحی شده است.
در حالی که برخی بیماران نگران هستند که درمان روانشناختی به معنای «تماماً ذهنی» بودن بیماری باشد، پژوهشگران تأکید میکنند که بررسی مشکلات پیچیده نیازمند رویکردی جامع است. هدف این نیست که بیماری را صرفاً روانی نشان دهند، بلکه حمایت بیشتر و ارتقای کیفیت زندگی افراد مبتلا را دنبال میکنند.
نتیجهگیری
بیماریهای منتقلشده توسط کنه در استرالیا همچنان مسئلهای پیچیده و تا حدی ناشناخته باقی ماندهاند. باوجود پیشرفت در شناخت و پژوهش این شرایط، سوالات بسیاری بدون پاسخ ماندهاند. تحقیقات علمی ادامه دارد و بهبود روشهای تشخیص و درمان و رویکردهای جامع برای بیماران کلید درک بهتر و حمایت از مبتلایان است.
Source: abc.net.au, healthandme.com, bohemian.com, wvutoday.wvu.edu, gastroendonews.com