گسترش فروشگاه‌های دست‌دوم آمریکایی در استرالیا؛ افتتاح نوزدهمین شعبه

گسترش «سیورز» و فشار روی اپ‌شاپ‌های خیریه استرالیا

زنجیره فروشگاه‌های دست‌دوم سیورز¹ با تبدیل لباس‌ها و کالاهای خانگیِ اهدایی به یک کسب‌وکار سودآور، حضورش را در استرالیا بزرگ کرده است. اما هم‌زمان با توسعه این شرکت، مدل تجاری آن درباره رقابت با اپ‌شاپ‌های خیریه، شیوه کمک‌رسانی و این‌که در نهایت چه کسی از موج رو‌به‌رشد خرید دست‌دوم در استرالیا نفع می‌برد، بحث‌برانگیز شده است.

این شرکت به‌تازگی نوزدهمین شعبه‌اش را در استرالیا افتتاح کرد؛ مسیری که از سال ۱۹۹۷ با فروشگاهی در سیدنی رود² در برانزویک³ِ ملبورن⁴ آغاز شده بود. سیورز اکنون در نیو ساوت ولز⁵، ویکتوریا⁶ و استرالیای جنوبی⁷ فعالیت دارد و حدود ۱,۲۵۰ نفر را به کار گرفته است.

برخلاف وینیز⁸، سالووز⁹ و بسیاری از اپ‌شاپ‌های کوچک‌تر، سیورز یک خیریه نیست. این شرکت بازوی استرالیاییِ Savers Value Village¹⁰ محسوب می‌شود؛ خرده‌فروشی بزرگِ دست‌دوم در آمریکای شمالی که بخشی از مالکیت آن در اختیار شرکت سرمایه‌گذاری خصوصیِ آمریکاییِ Ares Management¹¹ است. به گفته گزارش، شرکت مادر حدود ۲.۲ میلیارد دلار ارزش‌گذاری شده و سهامش در بورس نیویورک¹² معامله می‌شود.

Savers Value Village در ایالات متحده¹³ و کانادا¹⁴ صدها فروشگاه دارد. طبق اطلاعاتی که ABC News¹⁵ به آن استناد کرده، حاشیه سود ناخالص گزارش‌شده این شرکت حدود ۵۰ درصد است و درآمدش سال گذشته از ۳۰۰ میلیون دلار عبور کرده است.

این مقیاس، سیورز را به بازیگری مهم در «اقتصاد چرخشی» تبدیل کرده، اما هم‌زمان نگرانی‌های خرده‌فروشان غیرانتفاعی را هم پررنگ‌تر کرده است. اپ‌شاپ‌های خیریه به کالاهای اهدایی تکیه دارند و درآمد حاصل از فروش را برای برنامه‌های رفاهی، خدمات اجتماعی و ابتکارهای اجتماعی دیگر هزینه می‌کنند. آن‌ها نگران‌اند که یک زنجیره بزرگِ سودمحور بتواند توجه مردم به اهدای کالا، مشتریان و تمرکز بازار خرده‌فروشی را از سازمان‌هایی دور کند که هدف اصلی‌شان حمایت خیریه است.

محور بحث، ارزش کالاهای اهدایی است. وقتی مردم لباس یا لوازم خانه را تحویل می‌دهند، ممکن است تصور کنند درآمد فروش آن مستقیماً به یک خیریه می‌رسد. اما در سیورز، کالاها از مسیر «همکاری با سازمان‌های غیرانتفاعی» جمع‌آوری می‌شود؛ سازمان‌هایی که در ازای کالایی که فراهم می‌کنند، پول دریافت می‌کنند.

سیورز به ABC News گفته سال گذشته ۵.۶ میلیون دلار به شرکای غیرانتفاعیِ استرالیایی خود پرداخته است؛ یعنی به طور میانگین حدود ۳۱۰ هزار دلار برای هر فروشگاه. شرکت می‌گوید این سازمان‌ها از عموم مردم کمک جمع می‌کنند، کالاها را به فروشگاه‌های سیورز می‌رسانند و در ازای آن پول دریافت می‌کنند.

مایکل فیشر¹⁶، مدیر محلی سیورز، از نقش شرکت دفاع کرده و گفته کسب‌وکار متعهد به رشد اقتصاد چرخشی و همکاری با سازمان‌های غیرانتفاعی، هم در استرالیا و هم در سطح بین‌المللی است.

این مدل نشان می‌دهد بخش دست‌دوم چگونه می‌تواند به شکل‌های متفاوت «ارزش» ایجاد کند. برای خیریه‌ها، کالاهای اهدایی منبع تأمین مالی برنامه‌های اجتماعی است. برای سیورز، همان کالاها ماده اولیه یک کسب‌وکار خرده‌فروشی هم هست که اشتغال ایجاد می‌کند، خریدار جذب می‌کند و کالاهای بلااستفاده را در چرخه مصرف نگه می‌دارد.

مایکل لَسِر¹⁷، تحلیل‌گر خرده‌فروشی در UBS¹⁸، گفته هزینه‌های اصلی شرکت احتمالاً شامل دستمزدها، هزینه‌های فروشگاه و همچنین هزینه‌های کمتر دیده‌شده برای به‌دست آوردن کالاهای دست‌دوم است. این گفته‌ها نشان می‌دهد سوددهی در خرده‌فروشیِ دست‌دوم فقط به معنی فروش کالای «رایگان» نیست؛ جداسازی، حمل‌ونقل، انبارداری و چیدمان کالاهای اهدایی به زیرساخت قابل‌توجهی نیاز دارد.

این جنجال به تغییر گسترده‌تر در نگرش مصرف‌کنندگان هم گره خورده است. خرید کالاهای دست‌دوم از چیزی که بیشتر با «ضرورت» یا «شکارِ قیمت پایین» شناخته می‌شد، به بخشی از فرهنگ عمومیِ مد و پایداری محیط‌زیستی نزدیک شده است. این تغییر فرصت‌های تجاری تازه‌ای ساخته، اما مرز میان فروشگاه‌های خیریه و خرده‌فروشان حرفه‌ایِ دست‌دوم را هم کم‌رنگ‌تر کرده است.

برای مصرف‌کننده، تفاوت همیشه واضح نیست. یک اپ‌شاپ بزرگ و یک فروشگاه خیریه ممکن است قفسه‌ها و رگال‌های مشابهی از لباس، مبلمان و وسایل خانه داشته باشند، اما ساختار مالکیت و تعهدات مالی‌شان کاملاً متفاوت باشد.

به این ترتیب، گسترش سیورز برای خرده‌فروشان غیرانتفاعی استرالیا یک چالش رقابتی ایجاد کرده است؛ آن‌ها باید در بازاری که کالاهای دست‌دوم محبوب‌تر شده‌اند برای جذب کالاهای اهدایی و خریدار رقابت کنند و هم‌زمان روشن‌تر توضیح دهند که خرید از فروشگاهشان چگونه به حمایت از جامعه تبدیل می‌شود.

پانویس نام‌های انگلیسی

¹ Savers

² Sydney Road

³ Brunswick

⁴ Melbourne

⁵ New South Wales

⁶ Victoria

⁷ South Australia

⁸ Vinnies

⁹ Salvos

¹⁰ Savers Value Village

¹¹ Ares Management

¹² New York Stock Exchange

¹³ United States

¹⁴ Canada

¹⁵ ABC News

¹⁶ Michael Fisher

¹⁷ Michael Lasser

¹⁸ UBS