افزایش دوباره نرخ بهره استرالیا؛ رسیدن به ۴/۳۵ درصد

افزایش نرخ بهره توسط RBA به ۴.۳۵ درصد

بانک مرکزی استرالیا (RBA)¹ نرخ نقدی رسمی را ۰.۲۵ واحد درصد افزایش داد و به ۴.۳۵ درصد رساند؛ سومین افزایش پیاپی در سال ۲۰۲۶ که طبق اعلام در ۵ می ۲۰۲۶ منتشر شد.

این تصمیم که ساعت ۲:۳۰ بعدازظهر به وقت AEST² اعلام شد، در چارچوب تلاش RBA¹ برای مهار تورم ماندگار مطرح شده؛ تورمی که با تنش‌های خاورمیانه³ تشدید شده و شامل افزایش قیمت جهانی نفت و اختلال‌هایی مانند بسته‌شدن تنگه هرمز⁴ است. بر اساس گزارش، ۸ نفر از ۹ عضو هیئت‌مدیره از افزایش نرخ حمایت کردند و تنها یک رأی مخالف خواستار ثابت ماندن نرخ در ۴.۱۰ درصد بود. قرار است میشل بولاک⁵، رئیس RBA¹ پس از اعلام تصمیم با رسانه‌ها صحبت کند.

اثر افزایش نرخ بر خانوارها و وام‌گیرندگان

این افزایش نرخ، فشار مالی بیشتری به دارندگان وام مسکن در استرالیا اضافه می‌کند:

- برای یک وام مسکن متوسط ۵۰۰ هزار دلاری با دوره ۲۵ ساله، قسط ماهانه با همین افزایش، حدود ۷۶ دلار بالا می‌رود و مجموع اثر سه افزایش ۲۰۲۶ به ۲۲۷ دلار می‌رسد؛ موضوعی که به گفته گزارش، حاشیه اطمینانی را که در جریان کاهش‌های ۲۰۲۵ ساخته شده بود، کم‌رنگ می‌کند. ۹نیوز⁶

- سالی تیندال⁷، مدیر بخش تحلیل داده در کن‌استار (Canstar)⁸ گفته میلیون‌ها وام‌گیرنده «به نقطه اول برگشته‌اند» و حاشیه امن زیادی برای افزایش‌های بعدی ندارند. ۹نیوز⁶

- نظرسنجی فایندر (Finder)⁹ نشان می‌دهد حدود ۱۰۰ هزار نفر از دارندگان وام مسکن در معرض خطر نکول قرار دارند. ۹نیوز⁶

- مای بویی¹⁰، اقتصاددان اِی‌اِم‌پی (AMP)¹¹ برآورد کرده هر افزایش ۰.۲۵ درصدی می‌تواند حدود ۱۲۰ دلار به پرداخت ماهانه متوسط اضافه کند. ۹نیوز⁶

در بخش بانکی هم گزارش می‌گوید بانک‌ها افزایش را منتقل می‌کنند: مک‌کواری بنک (Macquarie Bank)¹² اعلام کرده این افزایش را برای وام‌های مسکن با نرخ متغیر و همچنین برخی حساب‌های روزمره از ۲۲ می اعمال می‌کند و اجرای آن را برای فرصت تطبیق، با کمی تأخیر انجام می‌دهد. ۹نیوز⁶

فضای اقتصادی و هشدارها

طبق داده‌های تازه اداره آمار استرالیا (ABS)¹³، هزینه‌کرد خانوارها در مارچ حدود ۱.۶ درصد افزایش داشته است. این رشد تا حد زیادی تحت تأثیر جهش ۵.۱ درصدی در هزینه‌های حمل‌ونقل بوده؛ که در گزارش به افزایش هزینه سوخت و خرید خودرو در فضای تنش‌های خاورمیانه اشاره شده است. هم‌زمان، در برخی حوزه‌های اختیاری مانند هتل‌ها و پوشاک کاهش هزینه دیده شده است. ۹نیوز⁶

در میان اقتصاددان‌ها اختلاف نظر دیده می‌شود:

- بن یودی¹⁴ از آکسفورد اکنامیکس (Oxford Economics)¹⁵ به ضعیف بودن هزینه‌کرد خانوار اشاره کرده، اما هشدار داده شوک‌های نفتی می‌تواند به هزینه‌های غذا، ساخت‌وساز و تولید منتقل شود. ۹نیوز⁶

- روی مورگان (Roy Morgan)¹⁶ این افزایش را «اشتباهی تاریخی» توصیف کرده و از احتمال رکود، افزایش فشار وام مسکن، بیکاری و کم‌کاری (under-employment) گفته است. ۹نیوز⁶

برخی تحلیل‌گران هم دلیل پیشنهاد برای ثابت نگه داشتن نرخ را ریسک رکود، فشار بر خانوارها و اثرگذاری با تأخیر افزایش‌های قبلی (تا ۲۴ ماه) عنوان کرده‌اند. ۹نیوز⁶

پیامدهای گسترده‌تر تصمیم

در گزارش آمده این اقدام با هدف خنک کردن تورم بدون متوقف کردن رشد انجام شده، اما گروهی از تحلیل‌گران از جمله روی مورگان¹⁶ درباره عمیق‌تر شدن آسیب‌های اقتصادی هشدار داده‌اند. همچنین اشاره شده این تصمیم با پیش‌بینی‌های پیش از جلسه از سوی بانک‌های بزرگ هم‌راستا بوده، هرچند اقلیتی انتظار ثابت ماندن نرخ را داشتند. در داده‌های در دسترس، پوشش فوری مرتبط از سوی رسانه‌های بزرگ دیگر مانند ABC News¹⁷، The Australian Financial Review¹⁸ یا SBS¹⁹ شناسایی نشده و خبر به‌عنوان یک رویداد مهم مالی ملی با پیوند به تحولات ژئوپولیتیک مطرح شده است.

پانویس‌ها (اصل انگلیسی نام‌ها):
¹ Reserve Bank of Australia (RBA)
² AEST (Australian Eastern Standard Time)
³ Middle East
⁴ Strait of Hormuz
⁵ Michele Bullock
⁶ 9news
⁷ Sally Tindall
⁸ Canstar
⁹ Finder
¹⁰ My Bui
¹¹ AMP
¹² Macquarie Bank
¹³ Australian Bureau of Statistics (ABS)
¹⁴ Ben Udy
¹⁵ Oxford Economics
¹⁶ Roy Morgan
¹⁷ ABC News
¹⁸ The Australian Financial Review
¹⁹ SBS