طراحی حومه‌های کوئینزلند برای آینده‌ای گرم‌تر
گرما موجی معمولاً مثل سیل یا سیکلون‌ها دیده نمی‌شود، اما می‌تواند به همان اندازه خطرناک باشد. با رشد شهرهای کوئینزلند¹ و بالا رفتن دما، برنامه‌ریزان و ساکنان با یک سؤال جدی روبه‌رو شده‌اند: آیا حومه‌ها برای گرمایی طراحی می‌شوند که مردم در دهه‌های آینده تجربه خواهند کرد؟
گرما همین حالا هم یک خطر بزرگ است
بر اساس گزارش ای‌بی‌سی² که در ۱۰ اکتبر منتشر شده، ارزیابی ریسک گرما در کوئینزلند¹ نشان می‌دهد گرما باعث مرگ‌ومیر بیشتری نسبت به مجموع همه مخاطرات طبیعی دیگر می‌شود. همان گزارش اشاره می‌کند میانگین دمای سالانه کوئینزلند¹ از سال ۱۹۱۰ تا امروز ۱.۵ درجه سانتی‌گراد افزایش یافته و ارزیابی ملی ریسک اقلیم هشدار می‌دهد با ادامه افزایش دما، مرگ‌های مرتبط با گرما می‌تواند به‌طور قابل‌توجهی بالا برود.
چرا محله‌های ساخته‌شده داغ‌تر حس می‌شوند
ساختمان‌ها، جاده‌ها و دیگر سطوح سخت، گرما را جذب و نگه می‌دارند. در محله‌های متراکم، همین گرمای ذخیره‌شده باعث می‌شود محیط شب‌ها سخت‌تر خنک شود. خانه‌هایی که مسیر باد و «نسیم‌های خنک‌کننده» را می‌بندند، می‌توانند اثر «جزیره گرمایی شهری» را بیشتر کنند؛ یعنی شرایط، گرم‌تر از چیزی حس شود که فقط دمای هوا نشان می‌دهد.
موضوع فقط ناراحتی و کلافگی نیست. در روزهای بسیار داغ، سیستم‌های سرمایشی ممکن است به سختی جواب بدهند، مصرف برق بالا برود و اگر قطعی برق رخ دهد، افراد راه مطمئنی برای خنک‌کردن خانه نداشته باشند. گزارش ای‌بی‌سی² همچنین به چالش گرما در مناطق مرطوب اشاره می‌کند؛ جایی که ترکیب گرما و رطوبت می‌تواند خطر را شدیدتر کند.
برنامه‌ریزی برای گرما، قبل از رسیدن آن
به گزارش ای‌بی‌سی²، پیش‌نویس «سیاست برنامه‌ریزی ایالتی» در کوئینزلند¹، کاهش جزایر گرمایی شهری را پیشنهاد کرده و برای مشورت عمومی باز است. نیکول بنتس³، مسئول سیاست‌گذاری در مؤسسه برنامه‌ریزی استرالیا⁴ می‌گوید گرما برخلاف مخاطراتی مثل آتش‌سوزی بوته‌زار یا سیل، به‌راحتی نقشه‌برداری نمی‌شود؛ با این حال تأکید دارد قواعد توسعه شهری باید شرایطی را در نظر بگیرند که شهرها در دهه‌های آینده با آن روبه‌رو می‌شوند، نه فقط آب‌وهوایی که شهرها بر اساس آن در گذشته ساخته شده‌اند.
در گزارش ای‌بی‌سی² نمونه‌ای هم از تجربه ساکنان آمده است: کریس کالر⁵، گیاه‌شناس ساکن تاونزویل⁶، می‌گوید برای خنک‌تر شدن خانه‌اش تغییراتی مثل بزرگ‌تر کردن پنجره‌ها، حذف برخی دیوارها برای ایجاد جریان باد، کاشت گیاهان در حیاط و رنگ‌کردن سقف به سفید انجام داده تا گرما کمتر جذب شود؛ تغییراتی که به گفته او امکان زندگی با اتکای کمتر به کولر را فراهم کرده است، حتی با وجود رطوبت سنگین شمال کوئینزلند¹.
نقش طراحی و مصالح در خنک‌کردن شهر
جیمز دیویدسن⁷، معمارِ متخصص در طراحی تاب‌آور در برابر اقلیم، به راهکارهای «سرمایش غیرفعال» اشاره می‌کند؛ رویکردهایی که به برق وابسته نیستند. در کنار آن، درخت‌ها و پوشش گیاهی می‌توانند سایه ایجاد کنند و به خنک شدن هوای اطراف کمک کنند. مسئله‌ای که در گزارش مطرح می‌شود این است که خنک‌سازی باید از ابتدا جزئی از روند طراحی و ساخت حومه‌ها باشد، نه چیزی که بعداً و به‌عنوان اصلاحیه به آن فکر شود.
هشدار درباره جزایر گرمایی و اهمیت سایه و باد
این نگاه در اظهارات سیلویا تاوارس⁸، کارشناس طراحی شهری در دانشگاه سانشاین کوست⁹ هم دیده می‌شود. در بیانیه‌ای از سوی دانشگاه که ۶ اکتبر منتشر و ۹ اکتبر به‌روزرسانی شده، او می‌گوید جزایر گرمایی شهری در دوره‌های گرمای شدید می‌توانند تشدید شوند و برنامه‌ریزی شهری باید بین ایجاد سایه و حفظ «نسیم‌های خنک‌کننده» توازن برقرار کند. او همچنین به نقش پوشش گیاهی و جنس مصالح در فضاهای عمومی برای نگه داشتن دما در محدوده قابل‌تحمل اشاره می‌کند.
موضوعی مرتبط با سلامت و تاب‌آوری
طراحی «ایمن از نظر گرما» فقط دغدغه شهرسازی نیست؛ به سلامت و تاب‌آوری هم گره خورده است. سایه، فضاهای عمومی خنک‌تر و خانه‌هایی که بدون اتکای کامل به سرمایش برقی بتوانند راحت‌تر بمانند، می‌تواند میزان مواجهه با گرما را در روزهایی که دما بالا می‌رود یا برق دچار اختلال می‌شود کمتر کند. گزارش ای‌بی‌سی² یادآوری می‌کند گرما ممکن است آرام و نامحسوس بالا برود، اما پیامدهایش می‌تواند جدی و خطرناک باشد.
پاورقی منابع نام‌ها
¹ Queensland
² ABC
³ Nicole Bennetts
⁴ Planning Institute of Australia
⁵ Chris Kahler
⁶ Townsville
⁷ James Davidson
⁸ Silvia Tavares
⁹ University of the Sunshine Coast
Source: abc.net.au, unisc.edu.au, ground.news, wmo.int, newindianexpress.com