سطحهای نگرانکننده «مواد شیمیایی همیشگی» کنار یک مرکز سوخترسانی
یک گزارش اجراییِ دولتی از شناسایی غلظتهای بالای PFAS (مواد پرفلوئورو و پلیفلوئوروآلکیل)، معروف به «مواد شیمیایی همیشگی»، در پایانه سوخترسانی شورون¹ در محدوده صنعتی ایگل فارم² در بریزبن³ خبر داده است. این سایت در نشانی ۲۳ تئودور استریت⁴ قرار دارد و به گفته گزارش، حدود ۷۰۰ متر با رودخانه بریزبن⁵ فاصله دارد؛ موضوعی که نگرانی درباره نفوذ آلودگیِ آبهای زیرزمینی به این آبراه را افزایش داده است.
اداره محیطزیست، گردشگری، علوم و نوآوری کوئینزلند⁶ در مارچ ۲۰۲۶ یک «دستور حفاظت از محیطزیست» برای شورون صادر کرد. این اقدام پس از تحقیقی انجام شد که خودِ شرکت آن را سفارش داده بود. طبق نتایج آزمایشها، سطحهای بالا از PFOS⁷، PFHxS⁸ و PFOA⁹ (که در گزارشها بهعنوان مادهای با ارتباط سرطانزایی مطرح میشود) در خاک، آب زیرزمینی و بخشهای شستوشوی محوطه ثبت شده است.
در نمونههای آب زیرزمینی، مجموع PFAS به ۹۳.۹ میکروگرم در لیتر رسیده؛ رقمی که به گفته دکتر ایان رایت¹⁰، دانشمند حوزه آب از دانشگاه وسترن سیدنی¹¹، ۱۰ هزار برابر بالاتر از راهنماهای اکولوژیک است. او در گفتوگو با سیدنی مورنینگ هرالد¹² این سطح را «واقعاً خطرناک» توصیف کرد و گفت جدیترین ریسک مربوط به آب زیرزمینی است، چون کنترلپذیر نیست و میتواند به سمت پاییندست حرکت کند و وارد محیطهای مختلف شود.
آنچه در گزارش دولتی آمده است
طبق محورهای مطرحشده در گزارش اجرایی:
• PFOS در آب زیرزمینی در موارد متعدد از راهنماهای حفاظت از گونهها در سطحهای ۹۹٪ و ۹۵٪ عبور کرده است.
• مسیرهای احتمالی انتشار شامل تخلیه یا انتقال مواد به محیط اطراف، از جمله رودخانه بریزبن⁵ ذکر شده است.
• اقدامات الزامی شامل نمونهبرداری گستردهتر و ارائه گزارش نهایی تا سال ۲۰۲۷ است.
شورون¹ در واکنش اعلام کرده است: «ما تعهدات محیطزیستی خود را جدی میگیریم... ما اقدامات و فرایندهای محکمی داریم تا مطمئن شویم ایمن و قابلاتکا فعالیت میکنیم؛ مطابق انتظار جامعه و مقررات مرتبط محیطزیستی.»
ارتباط با نگرانیهای گستردهتر درباره PFAS در جنوبشرق کوئینزلند
این موضوع در ادامه نگرانیهای گستردهتر درباره PFAS در جنوبشرق کوئینزلند¹³ مطرح شده است. در گزارشهای اواخر ۲۰۲۴ِ سیدنی مورنینگ هرالد¹² اعلام شد PFOA⁹ در آب آشامیدنی بریزبن در سطحی ثبت شده که هفت برابر آستانه «امن» آژانس حفاظت محیطزیست آمریکا¹⁴ بوده است؛ هرچند در همان گزارش اشاره شده که این عدد پایینتر از راهنماهای استرالیا در سال ۲۰۲۵ بوده است. همچنین گفته شده سیکواتر¹⁵ (نهاد تصفیه و مدیریت آب) تلاش کرده دادهها منتشر نشود و این موضوع از مسیر درخواستهای «حق دسترسی به اطلاعات» روشن شده است.
همزمان، دادههای دولتیِ کوئینزلند⁶ که از ۲۰۲۴ عمومی شده، نشان میدهد پایش PFAS افزایش پیدا کرده است. طبق توضیحات مطرحشده، دهها سایت صنعتی در امتداد رودخانه بریزبن ممکن است در آموزش یا رخدادهای عملیاتی از فومهای آتشنشانیِ دارای PFAS استفاده کرده باشند؛ موضوعی که بهعنوان یکی از منابع احتمالی در نزدیکی پایانه شورون اشاره شده است. دکتر رایت¹⁰ نیز گفته حتی مقدار اندکی از ماده خام میتواند برای مدت طولانی محدوده بزرگی را آلوده کند.
منابع و گزارشهای تکمیلی در استرالیا
در متن خبر به چند منبع دیگر نیز اشاره شده است:
• پرتال PFAS دولت کوئینزلند¹⁶ که درباره دستور اجرایی مارچ ۲۰۲۶ و الزامات نمونهبرداری و ریسکهای اکولوژیک توضیح میدهد.
• ایبیسی نیوز¹⁷ که در گزارشی در ۲۵ آپریل ۲۰۲۶ به همان سند دولتی استناد کرده و نقلقولهایی از فعالان محیطزیست درباره اثرات بر زیستبوم رودخانه آورده است.
• بریزبن تایمز¹⁸ که در گزارش ۲۶ آپریل ۲۰۲۶ به تحلیلهای رایت¹⁰ اشاره کرده و این موضوع را در کنار بحثهای پیشین مربوط به سیکواتر¹⁵ مطرح کرده است.
• ردیاب ملی آلودگی PFAS¹⁹ (منتشرشده توسط انجمن عدالت محیطزیستی استرالیا²⁰) که سایت ایگل فارم² را در فهرست نقاط پرریسک آورده و دادههای آب زیرزمینی را همراستا با ارقام بالای ۹۰ میکروگرم در لیتر نشان میدهد.
• گزارشهای کیفیت آب سیکواتر¹⁵ که در بهروزرسانیهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶ از سطحهای بالاتر PFAS در پاییندست ایگل فارم یاد کردهاند، بدون اینکه منبع را بهطور مشخص به شورون نسبت دهند.
در گزارش همچنین آمده که هنوز منبع قطعی PFAS در آب آشامیدنی بریزبن مشخص نشده و در عین حال به برآوردهای فدرال درباره وجود بیش از هزار سایت آلوده در سراسر استرالیا اشاره شده است.
پاورقی نامهای اصلی
¹ Chevron
² Eagle Farm
³ Brisbane
⁴ Theodore Street
⁵ Brisbane River
⁶ Queensland Department of Environment, Tourism, Science and Innovation
⁷ PFOS
⁸ PFHxS
⁹ PFOA
¹⁰ Dr. Ian Wright
¹¹ Western Sydney University
¹² The Sydney Morning Herald
¹³ Southeast Queensland
¹⁴ US EPA (United States Environmental Protection Agency)
¹⁵ Seqwater
¹⁶ Queensland Government PFAS Portal (environment.des.qld.gov.au)
¹⁷ ABC News (Australian Broadcasting Corporation)
¹⁸ Brisbane Times
¹⁹ National PFAS Contamination Tracker
²⁰ Environmental Justice Australia