بیوایدی در فهرست «شرکت نظامی چین» آمریکا
وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا¹ در تازهترین بهروزرسانی سالانه فهرست سکشن 1260H²، بزرگترین تولیدکننده خودروهای برقی جهان یعنی بیوایدی³ را بهعنوان «شرکت نظامی چین» معرفی کرد. در همین فهرست، نام شرکتهایی مانند علیبابا⁴، بایدو⁵ و خودروساز نیو⁶ هم دیده میشود.
ادعاهای پنتاگون درباره ارتباطات و نقش بیوایدی
پنتاگون میگوید این نامگذاری بر اساس این ادعا انجام شده که بیوایدی³ به راهبرد «ادغام نظامی-غیرنظامی» چین کمک میکند؛ برنامهای دولتی که هدفش استفاده از پژوهشهای غیرنظامی و نوآوریهای تجاری برای پیشبرد فناوریهای نظامی است. طبق ادعای مطرحشده، بیوایدی³:
• ارتباطات مستقیم و غیرمستقیم با SASAC⁷ (نهاد ناظر بر داراییهای دولتی چین) دارد.
• به MIIT⁸ (وزارت صنعت و فناوری اطلاعات چین) مرتبط دانسته شده؛ نهادی که بر سیاستهای صنعتی و فناوری چین نظارت دارد.
• در «زونهای سازمانی ادغام نظامی-غیرنظامی» فعالیت دارد؛ مناطقی که آمریکا آنها را مراکز توسعه فناوریهای مرتبط با دفاع معرفی میکند.
این فهرست چه محدودیتهایی ایجاد میکند؟
گزارشها میگویند قرار گرفتن در فهرست سکشن 1260H² بهخودیِ خود به معنای اعمال فوری تحریم مالی نیست و بیشتر نقش هشدار برای شرکتها و سرمایهگذاران آمریکایی را دارد. با این حال، این نامگذاری پیامدهای حقوقی و اعتباری دارد، از جمله:
• بر اساس مقرراتی که از اواخر همین ماه اجرا میشود، شرکتهای حاضر در فهرست و وابستههایشان از رقابت برای قراردادهای وزارت دفاع ایالات متحده¹ منع میشوند.
• افزایش سطح حساسیت و نظارت رگولاتوری با محور «امنیت ملی» که میتواند در آینده به کنترلهای صادراتی یا محدودیتهای سرمایهگذاری بیشتر منجر شود.
• تعداد شرکتهای حاضر در این «بلکلیست نظامی» به ۱۸۸ مورد رسیده؛ در حالی که این عدد در ۲۰۲۵، ۱۳۴ شرکت اعلام شده بود.
واکنش بیوایدی و واکنش چین
بیوایدی³ با رد ادعاهای پنتاگون اعلام کرد این نامگذاری «مبنای کافی ندارد». این شرکت در بیانیهای که در ۹ جون منتشر شد، گفت «شرکت ادغام نظامی-غیرنظامی» نیست و تحت مالکیت یا مدیریت ارتش چین قرار ندارد. همچنین اعلام کرد این موضوع بهصورت مادی بر عملیات اصلیاش اثر نخواهد گذاشت.
دولت چین هم از این تصمیم انتقاد کرده و گفته واشینگتن⁹ رقابت اقتصادی را سیاسی میکند و از مفهوم «امنیت ملی» برای فشار بر شرکتهای چینی استفاده میکند.
زاویه استرالیا در گزارش
در گزارش news.com.au¹⁰ به این نکته اشاره شده که بیوایدی³ یکی از برندهای سریعالرشد خودروی برقی در استرالیا¹¹ است و از زمان ورود به بازار محلی، بیش از ۱۲۰ هزار خودرو فروخته و در ماه می بهترین رکورد فروش ماهانه خود را ثبت کرده است.
این گزارش همچنین به نگرانیهایی که برخی کارشناسان امنیت سایبری درباره خودروهای متصل مطرح میکنند اشاره دارد؛ از جمله نقلقول از الستر مکگیبون¹² (مشاور پیشین امنیت سایبری ملی در دولت مالکوم ترنبول¹³) که میگوید خودروهای مدرن میتوانند مانند «دستگاههای شنود و نظارت» عمل کنند، چون دوربین، LIDAR¹⁴ و میکروفون دارند. در همان گزارش به نمونههایی مثل امکان اعمال تغییرات از راه دور با بهروزرسانی نرمافزاری، یا نگرانی درباره دستکاری برخی قابلیتهای ایمنی اشاره شده است. همچنین به تصویری از انبار خودروهای چینی در نزدیکی RAAF Base Amberley¹⁵ اشاره میشود.
پاورقی منابع نامها
¹ United States of America (USA)
² Section 1260H
³ BYD
⁴ Alibaba
⁵ Baidu
⁶ Nio
⁷ State-owned Assets Supervision and Administration Commission (SASAC)
⁸ Ministry of Industry and Information Technology (MIIT)
⁹ Washington
¹⁰ news.com.au
¹¹ Australia
¹² Alastair MacGibbon
¹³ Malcolm Turnbull
¹⁴ LIDAR
¹⁵ RAAF Base Amberley
Source: aljazeera.com, yahoo.com, carnewschina.com, timesnownews.com, cnevpost.com, meobserver.org, firstpost.com, gbnews.com, news.com.au