سهم بزرگ میلیونرها از تخفیف مالیات بر سود سرمایه

گزارش آکسفام درباره سهم بزرگ میلیونرها از تخفیف مالیات سود سرمایه

گزارش تازه آکسفام استرالیا¹ نشان می‌دهد در سال مالی ۲۰۲۲-۲۳، حدود ۲۴ هزار نفر که درآمدشان بیش از یک میلیون دلار بوده، نزدیک ۵۰٪ از مزایای تخفیف ۵۰٪ مالیات بر سود سرمایه (CGT) را دریافت کرده‌اند. میانگین منفعت این گروه از تخفیف، حدود ۲۷۱ هزار دلار برای هر نفر عنوان شده است؛ رقمی که در گزارش، در مقایسه با منفعت یک کارگر متوسط، اختلاف بسیار بزرگی دارد.

یافته‌های کلیدی گزارش

این تحلیل که بر اساس داده‌های مالیاتی ۲۰۲۲-۲۳ انجام شده، توضیح می‌دهد تخفیف CGT که با هدف تشویق سرمایه‌گذاری بلندمدت معرفی شده بود، در عمل بیشتر به نفع ثروتمندترین استرالیایی‌هایی تمام می‌شود که دارایی‌هایی مثل ملک را می‌فروشند.

جنیفر تیرنی²، مدیرعامل آکسفام استرالیا¹، این وضعیت را «غیرقابل دفاع» توصیف کرده و گفته در حالی‌که کارگران عادی بابت هر دلاری که درآمد دارند مالیات می‌دهند، بخش بزرگی از مزیت یک تخفیف مالیاتی به گروه‌های پردرآمد می‌رسد.

در گزارش آمده اگر این تخفیف حذف شود، می‌تواند سالانه حدود ۲۲.۷ میلیارد دلار برای بودجه فدرال درآمد ایجاد کند و این منابع برای حوزه‌هایی مثل مسکن و حمایت‌های درآمدی قابل استفاده خواهد بود.

همچنین به نتایج نظرسنجی یوگاو³ (به سفارش آکسفام) اشاره شده است: ۷۳٪ از استرالیایی‌ها گفته‌اند درباره شکاف ثروت نگران‌اند و ۶۸٪ هم از این ایده حمایت کرده‌اند که درآمدهای بیشتر، در کاهش فقر هزینه شود.

ابعاد اقتصادی و برآوردهای رسمی

طبق برآورد دفتر بودجه پارلمانی⁴، تخفیف CGT در دهه آینده حدود ۲۴۷ میلیارد دلار درآمد از دست‌رفته برای دولت ایجاد می‌کند؛ رقمی که از هزینه تجمعی این تخفیف از سال ۱۹۹۹ (حدود ۲۰۵ میلیارد دلار) بیشتر عنوان شده است.

در گزارش آکسفام و ارجاعات مرتبط آمده توزیع مزیت این تخفیف «بسیار نامتوازن» است: ۱۰٪ بالای درآمدی حدود ۸۲٪ از صرفه‌جویی‌ها را مطالبه می‌کنند و ۱٪ بالایی نزدیک ۶۰٪ آن را می‌گیرند.

نیک مک‌کیم⁵، سناتور گرینز⁶، از منتقدان این تخفیف است و آن را یکی از ناعادلانه‌ترین «راه‌های دور زدن مالیات» توصیف کرده و گفته این نوع مشوق‌ها با بالا بردن انگیزه سرمایه‌گذاری در ملک، به فشار قیمت‌ها در بازار مسکن و سخت‌تر شدن شرایط برای خریداران جوان و مستأجران گره می‌خورد.

در این روایت، یکی از نقدهای اصلی این است که تخفیف CGT می‌تواند سرمایه را به سمت سفته‌بازی ملکی سوق دهد و در شرایطی که از «کمبود ساختاری» مسکن صحبت می‌شود، به بحران موجود اضافه کند.

پیشنهادهای مطرح‌شده برای اصلاح

در کنار بحث درباره تخفیف CGT، چند پیشنهاد اصلاحی دیگر هم در گزارش‌ها و واکنش‌ها مطرح شده است:

• انجمن صنعت مسکن⁷ خواستار تمرکز بودجه روی اصلاحات مرتبط با افزایش عرضه شده و از سیاست‌هایی که به نفع سرمایه‌گذاران تعبیر می‌شود فاصله گرفته است.

• گرینز⁶ و خزانه‌داری NSW⁸ حذف تخفیف CGT را همراه با تغییر در Negative Gearing⁹ مطرح کرده‌اند؛ با این استدلال که چنین بسته‌ای می‌تواند به افزایش مسکن مقرون‌به‌صرفه کمک کند.

• آکسفام¹ در دستورکار گسترده‌تر خود از ایده مالیات ثروت ۲ تا ۵ درصدی برای ثروتمندترین ۰.۵٪ خانوارها هم نام برده که به گفته گزارش می‌تواند سالانه حدود ۱۷.۴ میلیارد دلار درآمد ایجاد کند و در کنار آن، کاهش تدریجی Negative Gearing⁹ نیز مطرح شده است.

زمینه سیاسی و زمان‌بندی مطرح‌شدن بحث

این بحث‌ها در آستانه بودجه فدرال ۱۲ می دوباره پررنگ شده و احتمال تغییرات در CGT در گزارش‌ها مطرح شده است. گزارش آکسفام¹ با عنوان The Elephant in the Room¹⁰ این موضوع را در چارچوب بحث نابرابری در استرالیا مطرح می‌کند و به ادعایی اشاره دارد که بر اساس آن، ثروت میلیاردرها در سال ۲۰۲۵ روزانه حدود ۶۰۰ هزار دلار افزایش داشته است.

مقایسه عددیِ مطرح‌شده در گزارش

در مقایسه‌ای که در متن گزارش‌ها آمده، میانگین منفعت سالانه CGT برای گروه ۲۴ هزار نفره حدود ۲۷۱ هزار دلار ذکر شده، در حالی که برای یک کارگر متوسط حدود ۱۸۰ دلار عنوان شده است. همچنین گفته می‌شود سهم همان گروه پردرآمد از کل تخفیف، «نزدیک به نصف» است و سهم کارگران عادی «حداقلی» توصیف شده است.

پاورقی‌ها:
¹ Oxfam Australia
² Jennifer Tierney
³ YouGov
⁴ Parliamentary Budget Office (PBO)
⁵ Nick McKim
⁶ Greens
⁷ Housing Industry Association
⁸ NSW Treasury
⁹ Negative gearing
¹⁰ The Elephant in the Room