کشف حلزونهای نزدیکبهانقراض در غرب نیوساوثولز
یک حلزون آبزیِ بهشدت در معرض انقراض در غرب نیو ساوت ولز¹ پیدا شده و بومشناسان از اینکه زیرساختهای انسانیِ مدیریت آب—که زمانی تهدیدی برای این نرمتن بود—حالا به محل زندگیاش تبدیل شده، شگفتزده شدهاند.
حلزون رودخانه دارلینگ، که زمانی فراوان بود، تا مدتها «احتمالاً منقرضشده» تصور میشد تا اینکه از اواخر سال ۲۰۲۴، کلونیهایی از آن در وییرهای رودخانه در ویلکانیا² و لوث³ شناسایی شدند.
حالا یک کلونی کوچک، حدود ۵۰ حلزون زنده، بیش از ۷۰۰ کیلومتر بالادستتر در یک وییر نزدیک والگت⁴ روی رودخانه باروون⁵ دیده شده است؛ رودخانهای که به سامانه دارلینگ-باکا⁶ میریزد. تصویری که در گزارش آمده، پوسته مخروطی یکی از حلزونهای پیدا شده در وییر والگت را نشان میدهد؛ عکس توسط گروه بزرگان دهریوا⁷ ارائه شده است.
زیرساختهایی که زمانی تهدید بودند، حالا «زیستگاه مصنوعی» شدهاند
مارتین مالن-کوپر⁸، بومشناس رودخانه در دانشگاه چارلز استورت⁹، این رخداد را برای این «گاستروپود» کوچک، «بهطرز باورنکردنی هیجانانگیز» توصیف کرد. از دهه ۱۹۶۰، ساخت وییرها و سامانههای آبیاری یکی از عوامل مؤثر در کاهش جمعیت این حلزون دانسته میشد.
اما به گفته پروفسور مالن-کوپر، پیدا شدن کلونیهای در حال شکلگیری نهفقط در وییرها، بلکه داخل لولههای آبیاری در لوث³ و تیلپا¹⁰ هم امکانهای تازهای درباره «زیستگاههای مصنوعی» مطرح کرده است. او گفت: «این یک کورسوی امید است که بتوان واقعاً زیستگاه ساخت و جریان آب اضافه کرد و بعضی از این گونهها را برگرداند.»
تأیید کشف توسط رنجرهای بومی و بررسی نقاط جدید
رنجرهای بومی در والگت، این کشف را در ماه سپتامبر و از طریق موزه استرالیا¹¹ تأیید کردند. آنها قرار است یک نقطه دوم در نزدیکی همان منطقه را هم بررسی کنند؛ پس از آنکه هفته گذشته، پوستهای از حلزون روی ساحل رودخانه پیدا شد.
کشف «سورئال» برای رنجرهایی که سالها این گونه را ندیده بودند
این پیدا شدن برای رنجرهای نگارنگارا-لی والایبا¹² در والگت—که با حمایت گروه بزرگان دهریوا⁷ فعالیت میکنند—اهمیت ویژهای داشته است. تایرین هیکی¹³، ۳۱ ساله، گفته پیش از این هرگز حلزون رودخانه دارلینگ را در طبیعت ندیده بود: «یک جورهایی حس سورئال داشت… عکسهایشان را در اینترنت دیده بودم، اما در ذهنم جور نبود و کمی اضطراب داشتم که نکند حلزونِ درست نباشد.»
وقتی نخستین سرنخ درباره حلزونهای کنار وییر از یک ساکن والگت رسید، جان سندز¹⁴، رنجر ارشد، بلافاصله گمان کرد که همان گونهای است که از کودکی به یاد دارد. او گفت در کودکی در رودخانه ناموی¹⁵ (یکی از شاخههای باروون–دارلینگ) بزرگ شده و زمانی که هر روز برای شنا میرفته، آنها را میدیده است. این رنجر ۵۶ ساله تخمین زد بیش از ۳۰ سال از آخرین باری که یکی از آنها را دیده میگذرد، اما گفت امیدش را از دست نداده بود که دوباره ظاهر شوند.
نشانههای زادآوری و نگرانی درباره کاهش جریان رودخانه
رنجرها میگویند کلونی والگت شامل دهها نمونه پوستههای جوان و قدیمی بوده است. هیکی گفت این موضوع نشان میدهد آنها در همان منطقه در حال زادآوری بودهاند و این نشانهای مثبت است.
با این حال، کاهش جریان رودخانه—که باعث شد کلونی قابل مشاهده شود—نگرانیهایی درباره بقای آن ایجاد کرده است. هیکی گفت: «قطعاً میترسیم حلزون دوباره ناپدید شود.» او توضیح داد حلزونها نزدیک آبِ در حال جریان در پای وییر پیدا شدهاند و آنها امیدوارند الگل بلوم¹⁶، گرمتر شدن آب و کم شدن آبِ در حال حرکت، روی آنها اثر نگذارد.
پژوهش، تکثیر و برنامههای بازگردانی
دولت ایالتی اعلام کرده در حال انجام «تحلیل حیاتی رژیم غذایی» این حلزون است و برای یک پروژه پژوهشی با صاحبان سنتی جهت جابهجایی، انتقال و افزایش جمعیت آن همکاری میکند. سخنگوی اداره صنایع اولیه و توسعه منطقهای نیو ساوت ولز¹⁷ گفته است: «کشف جمعیتهای پنهانِ گونههای در معرض تهدید همیشه هیجانانگیز است.»
همچنین یک مرکز ویژه نگهداری حلزون در مرکز شیلات ناراندرا¹⁸ در منطقه ریورینا¹⁹ حدود ۴۰۰۰ حلزون را نگهداری میکند؛ حلزونهایی که از میان ۲۲۰۰ نمونه نجاتیافته از وییر لوث پرورش داده شدهاند.
در کنار اینها، تلاشهایی هم برای بازگرداندن «آسیبچوبهای زیرآبی» (snags) به بخشهایی از رودخانه در جریان است؛ جاهایی که پیشتر کندههای درخت و برآمدگیهای سنگی حذف شده بودند و میتوانستند زیستگاهی برای حیات آبزی باشند. پروفسور مالن-کوپر گفت کشف والگت از این مسیر پژوهشی نیز پشتیبانی میکند و تأکید کرد: «اینجا یک گونه در معرض تهدید را میبینیم که در این زیستگاههای کوچک زنده مانده و رشد میکند.»
پاورقی نامهای اصلی (English):
¹ New South Wales
² Wilcannia
³ Louth
⁴ Walgett
⁵ Barwon River
⁶ Darling-Baaka River system
⁷ Dharriwaa Elders Group
⁸ Martin Mallen-Cooper
⁹ Charles Sturt University
¹⁰ Tilpa
¹¹ Australian Museum
¹² Ngarrangarra-li Walaaybaa Rangers
¹³ Tyrin Hickey
¹⁴ John Sands
¹⁵ Namoi River
¹⁶ algal bloom
¹⁷ NSW Department of Primary Industries and Regional Development
¹⁸ Narranderra Fisheries Centre
¹⁹ Riverina
