افزایش تلفات جاده‌ای در استرالیا؛ درخواست برای کاهش محدودیت سرعت

«کاهش محدودیت سرعت»؛ نه «آموزش بیشتر رانندگان»

با ادامه‌دار بودن آمار بالای تلفات جاده‌ای در استرالیا¹، یکی از چهره‌های شناخته‌شده ایمنی راه می‌گوید راه‌حل اصلی، پایین آوردن محدودیت‌های سرعت است و نه اضافه کردن دوره‌های آموزشی برای رانندگان.

پروفسور استوارت نیوستد² از مرکز پژوهش تصادفات دانشگاه موناش³ می‌گوید شواهد نشان می‌دهد کاهش سرعت مجاز، به کم شدن تصادف‌ها، آسیب‌های جدی و مرگ‌ومیر کمک می‌کند و حتی اگر چند دقیقه به زمان سفر اضافه شود، ارزشش را دارد.

آمار تلفات: نرخ کمی پایین، تعداد کل بالاتر

این اظهارنظرها در شرایطی مطرح می‌شود که «تلفات جاده‌ای» در سطح ملی در پنج سال اخیر بدتر شده است. طبق گزارش، با وجود این‌که نرخ مرگ‌ومیر جاده‌ای در ۱۲ ماه منتهی به جولای ۲۰۲۶ کمی کاهش داشته (۴.۸ مرگ به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر؛ ۰.۵ درصد کمتر از مدت مشابه سال قبل)، اما تعداد کل مرگ‌ها در سال منتهی به جولای با ۰.۹ درصد افزایش به ۱۳۲۶ نفر رسیده است.

در ماه جولای به‌تنهایی ۱۱۰ نفر در جاده‌ها جان باختند که ۴.۶ درصد بالاتر از میانگین پنج‌ساله همین ماه عنوان شده است. همچنین مرگ‌های سالانه در نیوساث‌ولز⁴، کوئینزلند⁵ و استرالیای جنوبی⁶ به‌ترتیب ۶.۸، ۱۰.۸ و ۲۷.۹ درصد افزایش داشته، در حالی که ویکتوریا⁷، استرالیای غربی⁸، تاسمانیا⁹ و قلمرو شمالی¹⁰ کاهش‌های ۱۳.۸، ۶.۴، ۱۶.۳ و ۲۹.۵ درصدی را ثبت کرده‌اند.

به نوشته گزارش، تلفات جاده‌ای استرالیا¹ در سال ۲۰۲۵ برای پنجمین سال پیاپی افزایش یافت؛ روندی که گفته شده از سال ۱۹۵۲ به این‌سو سابقه نداشته است؛ آن هم در دوره‌ای که خودروها از نظر فناوری‌های ایمنی، «ایمن‌تر از همیشه» توصیف می‌شوند.

«اگر جاده را درست نمی‌کنیم، سرعت را پایین بیاوریم»

پروفسور استوارت نیوستد² که از سال ۱۹۹۳ در مرکز پژوهش تصادفات دانشگاه موناش³ فعالیت می‌کند، می‌گوید با وجود این‌که فناوری خودرو در زمان وقوع تصادف می‌تواند پیامدها را بهتر کند، اما مرحله بعدی ایمنی جاده‌ای ممکن است برای خیلی‌ها «سخت‌گیرانه‌تر» به نظر برسد.

او می‌گوید یکی از بحث‌های جدی، سرمایه‌گذاری روی زیرساخت است؛ اما در جاهایی مثل ویکتوریا⁷، وضعیت بودجه می‌تواند محدودیت ایجاد کند. به گفته او، وقتی امکان خرج سنگین برای بهبود جاده‌ها سخت می‌شود، یکی از ابزارهای باقی‌مانده، تنظیم محدودیت سرعت است؛ موضوعی که به‌گفته‌اش بسیاری از مردم از حرف زدن درباره آن استقبال نمی‌کنند و می‌گویند «همین حالا هم کند می‌رویم».

نیوستد می‌گوید در بسیاری از جاده‌های منطقه‌ای، محدودیت‌ها بالاست. او با اشاره به آزمون‌های ایمنی خودروها می‌گوید برخی تصور می‌کنند در برخورد با درخت با سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت، «خودروی ایمن» نجاتشان می‌دهد؛ در حالی که خودروها معمولاً برای برخوردهای مقرراتی حدود ۶۴ کیلومتر بر ساعت تست می‌شوند و فراتر از آن، حفاظت تضمین‌شده‌ای مطرح نیست. به گفته او، برخورد با جسم ثابت در ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت چیزی نیست که خودرو برای آن طراحی شده باشد و همین، یکی از دلایل تمرکز بالای مرگ‌ومیر در مناطق منطقه‌ای در برخی حوزه‌هاست.

نمونه «مورنینگتون پنینسولا»: کاهش تصادف‌های جدی

نیوستد به یک برنامه آزمایشی در مورنینگتون پنینسولا¹¹ در ویکتوریا⁷ اشاره می‌کند که در آن، کاهش محدودیت سرعت با کاهش «آسیب‌های جاده‌ای» همراه بوده است. در دسامبر ۲۰۱۹، شایر مورنینگتون پنینسولا¹² محدودیت سرعت را در ۳۳ جاده، از ۱۰۰ به ۸۰ کیلومتر بر ساعت، برای یک دوره دو ساله پایین آورد.

در گزارش آمده است که تصادف‌های جدی سالانه از ۱۹ مورد در سال به ۶ مورد در دوره آزمایش رسید؛ یعنی کاهش ۶۸ درصدی. همچنین یک نظرسنجی از ۱۰۵۹ نفر از ساکنان نشان داد ۵۹ درصد از اجرای این برنامه آزمایشی حمایت کردند. در نوامبر ۲۰۲۲، شورا این محدودیت‌های پایین‌تر را دائمی کرد.

طبق مطالب وب‌سایت شایر مورنینگتون پنینسولا¹²، در برخورد رو‌در‌رو با سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت احتمال مرگ حدود ۹۰ درصد عنوان شده، در حالی که در ۸۰ کیلومتر بر ساعت این احتمال به حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد می‌رسد و در ۷۰ کیلومتر بر ساعت حدود ۱۰ درصد ذکر می‌شود.

در همان وب‌سایت همچنین آمده است که انرژی جنبشی خودرویی که با ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت حرکت می‌کند، ۵۶ درصد بیشتر از خودرویی با سرعت ۸۰ کیلومتر بر ساعت است. یکی از توجیه‌های علمی شورا برای کاهش محدودیت هم این است که خودرو برای توقف از ۸۰ کیلومتر بر ساعت به حدود ۱۱۵ متر و از ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت به حدود ۱۶۵ متر نیاز دارد؛ یعنی ۴۳ درصد افزایش مسافت توقف در برابر ۲۵ درصد افزایش سرعت.

چرا تمرکز روی آموزش رانندگی «جواب نمی‌دهد»

پروفسور استوارت نیوستد² می‌گوید تمرکز اصلی روی برنامه‌های آموزش رانندگان، پاسخ مسئله نیست و «کار نمی‌کند». به گفته او، برنامه‌هایی که تا امروز اجرا شده‌اند، آن میزان تغییر مداوم و گسترده‌ای را که لازم است ایجاد نکرده‌اند؛ چون بسیاری از رانندگان خودشان را «عالی» می‌دانند و مشکل را در دیگران می‌بینند.

او می‌گوید رانندگی یک کار پیچیده است و انتظار این‌که انسان‌ها همیشه ۱۰۰ درصد دقیق باشند، «ممکن نیست»؛ به همین دلیل باید سیستم به شکلی طراحی شود که خطای انسانی را هم پوشش دهد. او همچنین می‌گوید تمرین‌های «رانندگی تدافعی» گاهی مهارت‌های اشتباهی را برجسته می‌کند؛ مثل تاکید بر کنترل خودرو در اسکیـدپن یا مانورهای واکنشی. از نگاه او، مدیریت ریسک یعنی کاری کنیم اصلاً وارد موقعیتی نشویم که به آن مهارت‌های اضطراری نیاز پیدا کنیم.

پاورقی نام‌ها (اصل انگلیسی):

¹ Australia

² Professor Stuart Newstead

³ Monash University Accident Research Centre (MUARC)

⁴ New South Wales

⁵ Queensland

⁶ South Australia

⁷ Victoria

⁸ Western Australia

⁹ Tasmania

¹⁰ Northern Territory

¹¹ Mornington Peninsula

¹² Mornington Peninsula Shire