هشدار کی مکگراث درباره «قاتل خاموش»
کی مکگراث¹ مجری پیشین ۷نیوز² از استرالیاییهای بالای ۴۵ سال میخواهد سلامت قلبشان را در اولویت بگذارند؛ بعد از آنکه مرگ ناگهانی نامزدش، ریچارد مور³، نشان داد بیماری عروق کرونر قلب میتواند با کمترین هشدار رخ دهد.
این پیام بخشی از ویژهبرنامه چهارقسمتی «قلبِ ماجرا»⁴ در ۷نیوز² است که درباره بیماریهای قلبی، عوامل خطر و نشانههایی که نباید نادیده گرفته شوند صحبت میکند. در این برنامه، به مرگ مور³ در پی حمله قلبی ناگهانی اشاره میشود؛ اتفاقی که هنگام تعطیلات این زوج در هند⁵ در فوریه ۲۰۲۵ رخ داد. با وجود دریافت مراقبت پزشکی، او نجات پیدا نکرد.
بیماریای که میتواند پنهان بماند
بیماری عروق کرونر زمانی شکل میگیرد که رسوبات چربی در رگهایی که خون را به قلب میرسانند تجمع پیدا کند. این روند میتواند تدریجی و بدون علامت واضح باشد و گاهی سالها ادامه داشته باشد. اگر یک پلاک ناپایدار شود و لخته خون تشکیل شود، میتواند به حمله قلبی منجر شود.
همین نبودِ نشانههای روشن باعث شده از بیماری عروق کرونر بهعنوان «قاتل خاموش» یاد شود. گزارشهای ۷نیوز² میگویند بهطور متوسط تقریباً هر ۳۰ دقیقه یک استرالیایی بر اثر این بیماری جانش را از دست میدهد.
برای همین، تاکید پیام مکگراث¹ روی پیشگیری است، نه منتظر ماندن برای بروز علائم. بنیاد قلب⁶ توصیه میکند افراد با پزشک عمومی درباره «چکاپ سلامت قلب» صحبت کنند؛ ارزیابیای که حدود ۲۰ دقیقه زمان میبرد و میتواند پیش از رخدادهای جدی، ریسکها را مشخص کند.
شناخت ریسکهای شخصی
ریسک بیماری قلبی میتواند تحت تاثیر عوامل مختلفی باشد؛ از جمله:
• فشار خون بالا
• کلسترول بالا
• قند خون بالا یا دیابت
• سیگار کشیدن
• اضافهوزن
• کمتحرکی
• رژیم غذایی ناسالم
• مصرف زیانبار الکل
• سابقه خانوادگی
• سن
در راهنمایی که از سوی متخصصان قلب مطرح شده، روی شناخت «عددهای مهم» مثل فشار خون، کلسترول و قند خون تاکید میشود و همچنین توصیه میشود افراد درباره سابقه خانوادگی با یک متخصص سلامت گفتوگو کنند.
برخی عوامل مثل سن و زمینه ارثی قابل تغییر نیستند، اما شناسایی زودهنگام آنها میتواند به تصمیمگیری درباره تغییر سبک زندگی، پایش وضعیت یا درمان کمک کند.
نشانههایی که باید جدی گرفته شوند
با اینکه بیماری کرونر ممکن است بیعلامت باشد، حمله قلبی میتواند با نشانههای فوری همراه شود؛ مثل درد یا فشار قفسه سینه، ناراحتی که به بازو، شانه، پشت، گردن یا فک میزند، تنگی نفس، عرق سرد، تهوع، سرگیجه یا غش.
هر کسی که علائم احتمالی حمله قلبی را تجربه میکند باید فوری کمک پزشکی اورژانسی بگیرد. اگر فردی بیهوش شد و تنفس طبیعی نداشت، اطرافیان باید با اورژانس تماس بگیرند، احیای قلبیریوی را شروع کنند و در صورت دسترس بودن از دستگاه شوک خودکار استفاده کنند.
پیام عمومی از دل یک تجربه شخصی
برای مکگراث¹ این موضوع کاملاً شخصی است. او میگوید مرگ ناگهانی مور³ نشان داد «حالِ خوب» لزوماً به معنای «قلبِ سالم» نیست. درخواست او از افراد بالای ۴۵ سال برای برنامهریزی یک چکاپ، با هدف ایجاد گفتوگو با پزشک پیش از رسیدن به بحران مطرح میشود.
پیام محوری این گزارشها این است: عددهای سلامتیتان را بشناسید، درباره سابقه خانوادگیتان دقیق باشید و علائم غیرعادی یا توضیحناپذیر را کنار نگذارید. چکاپ سلامت قلب همه ریسکها را حذف نمیکند، اما میتواند مسائلی را نشان بدهد که در غیر این صورت پنهان میمانند.
پاورقی نامها
¹ Kay McGrath
² 7NEWS
³ Richard Moore
⁴ The Heart of It
⁵ India
⁶ Heart Foundation