افشای هزینه امنیت؛ گفتوگوی احساسی در 60 MINUTES
دو فوتبالیست زن ایرانی، آتفه رمضانیزاده¹ و فاطمه پسندیده²، که پس از اعتراض تیم ملیشان در جام ملتهای فوتبال زنان آسیا در استرالیا در این کشور ماندند، قرار است در گفتوگویی احساسی در برنامه 60 MINUTES داستان خود را روایت کنند.
طبق پیشنمایش برنامه، آنها با خبرنگار تارا براون³ درباره تهدیدهایی که تجربه کردهاند، تصمیمشان برای درخواست حفاظت در استرالیا، و عملیاتی که به جدایی آنها از همراهان و «هندلرهای» ایرانیشان منجر شد صحبت میکنند.⁴
از اعتراض تا درخواست حفاظت
این دو بازیکن عضو تیم ایران در رقابتهای جام ملتهای فوتبال زنان آسیا بودند که در استرالیا برگزار شد. پیش از نخستین مسابقه، تیم از خواندن سرود ملی ایران خودداری کرد؛ اقدامی علنی که بهعنوان اعتراض مطرح شد و گفته میشود فشار قابلتوجهی بر بازیکنان وارد کرد.⁴
گزارشها میگویند خودداری از خواندن سرود، نگرانیهای جدی درباره امنیت بازیکنان ایجاد کرد. در ادامه، دولت استرالیا به برخی از بازیکنان ویزای بشردوستانه پیشنهاد داد تا بتوانند بهجای بازگشت به ایران، در استرالیا بمانند.⁴
در مجموع، هفت نفر از اعضای تیم ابتدا درخواست پناهندگی دادند؛ اما بنا بر گزارشها، فشار مقامهای ایرانی و پیامدهایی که خانوادههای بازیکنان با آن روبهرو شدند باعث شد بیشترشان درخواست را پس بگیرند و به ایران برگردند.⁴ ⁵
در نهایت، آتفه رمضانیزاده¹ و فاطمه پسندیده² دو بازیکنی بودند که در استرالیا ماندند. این تصمیم آنها را از بخشی از خانواده، نزدیکان و همتیمیهای سابق جدا کرده و تجربه شخصیشان را در مرکز توجه بحثهای گستردهتری درباره فشار سیاسی، حقوق زنان و ریسکهایی که ورزشکاران ایرانیِ مخالف انتظارات رسمی با آن روبهرو میشوند قرار داده است.
گزارشها درباره روایت رسمی و مستند حکومتی
در گزارشی دیگر گفته شده فدراسیون فوتبال ایران، تیم را دوباره گرد هم آورده؛ نه با هدف اصلی تمرین، بلکه برای ضبط مستندی که روایت مورد نظر دولت از ماجرا را ارائه کند. به نوشته این گزارش، برخی از بازیکنانی که قرار بوده جلوی دوربین حاضر شوند، شامل کسانی بودهاند که با فشار به ایران بازگشتهاند.⁵
زندگی تازه دور از ایران
انتظار میرود گفتوگوی 60 MINUTES فقط بر «فرار» این دو بازیکن تمرکز نکند، بلکه به زندگی آنها بعد از انتخاب استرالیا بهعنوان خانه هم بپردازد. در پیشنمایش برنامه آمده است مصاحبهها «صریح و احساسی» خواهد بود؛ از جمله درباره تهدیدهایی که در صورت بازنگشتن دریافت کردهاند و هماهنگیهای پنهانی که برای دور کردن آنها از همراهانشان انجام شده است.⁴
ماجرای آنها نمونهای از پیامدهای شخصی اعتراضِ ورزشکارانی است که نماینده یک دولت اقتدارگرا هستند. آنچه با یک حرکت جمعی در زمین فوتبال شروع شد، به پروندهای برای دریافت حمایت بینالمللی تبدیل شد؛ جایی که بازیکنان میان بازگشت به کشور و دور ماندن از خانواده مجبور به انتخاب شدند.
این گفتوگو در شرایطی پخش میشود که گزارشها نشان میدهد مقامهای ایرانی همچنان در تلاشاند روایت عمومی مرتبط با تیم را مدیریت کنند. مطرح شدن خبر احضار همتیمیهای سابق برای حضور در یک مستند حکومتی، نشان میدهد اتفاقات رخداده در استرالیا هنوز از نظر سیاسی حساس است.⁵
قسمت 60 MINUTES با حضور آتفه رمضانیزاده¹ و فاطمه پسندیده² قرار است یکشنبه ۶ سپتامبر ساعت ۸:۴۰ شب از Channel 9 و 9Now پخش شود.⁴
پانوشت نامها (اصل انگلیسی):
¹ Atefeh Ramezanisadeh
² Fatemeh Pasandideh
³ Tara Brown
⁴ 60 MINUTES, Channel 9, 9Now
⁵ Iran’s football federation