اسکای نیوز: مذاکرات ایران و آمریکا به «توافق صلح پایدار» منجر نخواهد شد

پیشرفت در کنار چالش‌ها

برخلاف ارزیابی بدبینانهٔ اندرو بولت¹، تحولات اخیر دیپلماتیک نشان می‌دهد مذاکرات هسته‌ای ایران² و آمریکا³ به پیشرفت‌های قابل‌توجهی رسیده؛ هرچند موانع مهمی همچنان وجود دارد که می‌تواند مسیر رسیدن به توافق نهایی را پیچیده کند.

وضعیت فعلی مذاکرات

دور دوم گفت‌وگوهای هسته‌ای آمریکا³ و ایران² در ژنو⁴ در تاریخ ۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۶ به پایان رسید و دو طرف از «پیشرفت معنادار» صحبت کردند. عباس عراقچی⁵ وزیر امور خارجهٔ ایران² گفت مذاکره‌کنندگان بر سر «یک توافق کلی دربارهٔ مجموعه‌ای از اصول راهنما» به تفاهم رسیده‌اند؛ اصولی که قرار است پایهٔ تدوین متن یک توافق احتمالی هسته‌ای باشد. او فضای گفت‌وگوها را «جدی، سازنده و مثبت» توصیف کرد و گفت نسبت به نشست قبلی «پیشرفت قابل‌توجهی» حاصل شده و «نقشهٔ راه روشن‌تری» برای ادامهٔ مسیر شکل گرفته است.

یک مقام آمریکا³ نیز تأیید کرد که مذاکرات «پیشرفت داشته»، اما هم‌زمان اشاره کرد «جزئیات زیادی» برای بررسی باقی مانده است. بدر البوسعیدی⁶ وزیر خارجهٔ عمان⁷ که نقش میانجی را بر عهده داشت، از «پیشرفت خوب برای دقیق‌تر کردن اهداف مشترک و موضوعات فنی مرتبط» سخن گفت و در عین حال تأکید کرد «کار قابل‌توجهی» هنوز پیش رو است.

محورهای پیشرفت و نقاط اختلاف

طبق گزارش‌های دیپلماتیک، موضوع تضمین‌های امنیتی از بخش‌هایی است که نسبتاً جلوتر رفته و گفته می‌شود آمریکا³ «تضمین‌های امنیتی بسیار قوی» پیشنهاد داده است. با این حال، اختلاف‌های ساختاری مهمی در مذاکرات دیده می‌شود:

دامنهٔ مذاکرات: ایران² تأکید دارد گفت‌وگوها فقط در چارچوب موضوع هسته‌ای بماند، اما آمریکا³ خواستار گسترش بحث‌ها به برنامهٔ موشک‌های بالستیک ایران² و حمایت این کشور از گروه‌های نیابتی منطقه‌ای از جمله حماس⁸، حزب‌الله⁹ و حوثی‌ها¹⁰ است.

ظرفیت غنی‌سازی: کانون اصلی بحث‌های فعلی، آیندهٔ ظرفیت غنی‌سازی داخلی اورانیوم در ایران² عنوان شده است.

لغو تحریم‌ها: ایران² برداشته شدن تحریم‌ها را برای هر توافقی ضروری می‌داند و آن را «جزئی جدایی‌ناپذیر» از هر معاملهٔ مرتبط با پروندهٔ هسته‌ای معرفی می‌کند. یک مقام ارشد ایران² نیز گفته پرهیز از «خواسته‌های غیرواقع‌بینانه» دربارهٔ موشک‌ها و گروه‌های نیابتی، برای رسیدن به توافق مهم است.

پس‌زمینهٔ نظامی و پرسش‌های مربوط به اعتماد

این گفت‌وگوها در شرایطی انجام می‌شود که تنش نظامی نیز هم‌زمان افزایش یافته است. دولت ترامپ¹¹ یک گروه ضربت دوم ناو هواپیمابر را به خاورمیانه¹² اعزام کرده و بیش از ۵۰ جنگنده—از جمله مدل‌های F-35¹³، F-22¹⁴ و F-16¹⁵—به‌تازگی در منطقه مستقر شده‌اند. این افزایش حضور نظامی، در کنار روند دیپلماتیک، بخشی از فضای کلی مذاکرات را شکل می‌دهد.

گام‌های بعدی

دو طرف توافق کرده‌اند روی متن‌های پیش‌نویس برای یک توافق احتمالی کار کنند، اسناد را با هم تبادل کنند و برای دور سوم مذاکرات—حدوداً طی دو هفتهٔ آینده—تاریخ مشخص کنند. عباس عراقچی⁵ هم تأکید کرده که این روند «به معنی حل سریع موضوع نیست» و آن را «آغاز مسیر» توصیف کرده است.

پاورقی:
¹ Andrew Bolt
² Iran
³ United States
⁴ Geneva
⁵ Abbas Araghchi
⁶ Badr Albusaidi
⁷ Oman
⁸ Hamas
⁹ Hezbollah
¹⁰ Houthis
¹¹ Trump
¹² Middle East
¹³ F-35
¹⁴ F-22
¹⁵ F-16