قطع کامل اینترنت در ایران در پی اعتراضات گسترده
ایران اینترنت خود را بهصورت تقریباً کامل در سراسر کشور قطع کرده است. اعتراضها که بهدنبال سقوط ارزش ریال، افزایش بیش از ۷۰ درصدی قیمت مواد غذایی و حدود ۵۰ درصدی دارو شکل گرفتهاند، از اواخر دسامبر در تمامی ۳۱ استان آغاز و تاکنون به کشته شدن دستکم ۴۵ معترض و بازداشت هزاران نفر منجر شدهاست.
شرکتهای نتبلاک¹، کلودفلر² و آیاُدیای³ از ساعت حدود ۲۰ بهوقت تهران⁹ شاهد قطعی هماهنگ و ناگهانی در ترافیک شبکههای اصلی اینترنت بودند که تنها بخش اندکی از اتصال را باقی گذاشت و عملاً ایران را از جهان خارج بیخبر کرد.
این اعتراضها پس از سقوط شدید ارزش ریال و پایان نرخ مبادلهای یارانهای برای واردکنندگان آغاز شد که باعث جهش چشمگیر قیمت کالاهای اساسی شد. نرخ آزاد بازار ریال در یک سال بیش از ۷۵ درصد کاهش یافته و تورم واقعی نیز تقریباً در همین حدود برآورد میشود، وضعیتی که برخی آن را «مرگ زندگی اقتصادی» مینامند.
تظاهرات در تمامی ۳۱ استان گزارش شده و فعالیتهای عمده در تهران⁹، کرمانشاه¹⁰، فارس¹¹، ایلام¹²، لرستان¹³، مشهد¹⁴ و اصفهان¹⁵ دیده شده است. در مناطق کردنشین نیز اعتراضکنندگان با تعطیلی بازارها و اعتصاب فروشگاهها به فراخوان گروههای سیاسی کرد پاسخ دادند و گزارشها از شلیک مستقیم به معترضان حکایت دارد.
در استان فارس¹¹ معترضان مجسمه قاسم سلیمانی¹⁶ را سرنگون کردند؛ اقدامی نمادین علیه یکی از نمادهای اصلی حکومت.
سازمان حقوق بشر ایران¹⁵ و منابع وابسته به انسیآرآی⁶ از کشته شدن حدود ۴۵ معترض، از جمله چند کودک، و بازداشت بیش از ۲۰۰۰ نفر خبر دادهاند. گروههای حقوقی و رسانههای مخالف میگویند نیروهای امنیتی بیمارستانها را برای بازداشت مجروحان یورش میبرند و از گلولهها و «استفاده نامشروع از زور» علیه معترضان و شهروندان عادی استفاده میکنند.
روز چهارشنبه تا کنون خونینترین روز بود و دستکم ۱۳ معترض در یک روز کشته شدهاند.
رئیسجمهور مسعود پزشکیان⁷ خواستار «خویشتنداری» و «گفتوگو» شده، اما بحران اقتصادی را عمدتاً ناشی از تحریمهای خارجی دانسته و وعده داده تنها ابزار محدودی برای مقابله با فساد و گرانی در اختیار دارد. در مقابل، چهرههای امنیتی و تندرو شورشها را حاصل «اغتشاشگران» و «خرابکاران خارجی» میدانند و حوادثی مانند حمله به پاسگاه و کشته شدن مأموران را بهانهای برای سرکوب شدیدتر قرار دادهاند.
منابع انگلیسی:
¹ NetBlocks
² Cloudflare
³ IODA
⁴ Kentik
⁵ Iran Human Rights (IHR)
⁶ NCRI
⁷ Masoud Pezeshkian
⁸ Reza Pahlavi
⁹ Tehran
¹⁰ Kermanshah
¹¹ Fars
¹² Ilam
¹³ Lorestan
¹⁴ Mashhad
¹⁵ Isfahan
¹⁶ Qassem Suleimani
¹⁷ The Guardian
¹⁸ CBS News