ارتباط خواب و سلامت روان؛ درمان بی‌خوابی امید تازه‌ای برای مبتلایان به افسردگی

درمان بی‌خوابی شاید به کاهش علائم افسردگی هم کمک کند

طبق یافته‌های مطالعه Sleep Well for Mood¹ که در Mirage News² در تاریخ ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶ گزارش شده، درمان بی‌خوابی می‌تواند علاوه بر بهتر کردن خواب، نشانه‌های افسردگی را هم بهبود دهد. در این مطالعه، افرادی که هم افسردگی داشتند و هم خواب نامناسب، درمان شناختی‌رفتاری برای بی‌خوابی (CBT-I)³ دریافت کردند؛ روشی ساختاریافته و کوتاه‌مدت که روی افکار و رفتارهای ناسازگار مرتبط با خواب تمرکز می‌کند.

پس از درمان، شرکت‌کنندگان گزارش کردند که علائم بی‌خوابی‌شان کمتر شده و میزان فکرهای منفی درباره مسائل روزمره کاهش یافته است. آن‌ها همچنین گفتند نگرانی‌هایشان درباره خواب کمتر شده و زمان بیشتری را صرف فعالیت‌های معنادار کرده‌اند؛ از جمله فعالیت‌های بدنی و اجتماعی.

این گزارش به هم‌پوشانی رایج بین افسردگی و اختلال خواب اشاره می‌کند و می‌گوید ممکن است تا ۹ نفر از هر ۱۰ نفر مبتلا به افسردگی، خواب آشفته را تجربه کنند. در متن آمده است که بی‌خوابی می‌تواند افسردگی را بدتر کند یا طولانی‌تر ادامه دهد و حتی پاسخ‌دهی به درمان‌های افسردگی را کاهش دهد. همچنین گفته می‌شود درمان‌های افسردگی ممکن است خواب را بهتر کنند، اما همیشه بی‌خوابی را به‌طور کامل برطرف نمی‌کنند.

CBT-I³ به‌طور مشخص برای رسیدگی به بی‌خوابی طراحی شده است، نه اینکه مشکلات خواب را فقط به‌عنوان پیامد یک بیماری دیگر در نظر بگیرد. نویسندگان مطالعه مطرح می‌کنند که این رویکرد می‌تواند جنبه‌هایی از افسردگی را فراتر از خودِ خواب تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، گزارش تاکید می‌کند که این نتایج مربوط به بهبودهای مشاهده‌شده در میان شرکت‌کنندگان مطالعه است و ثابت نمی‌کند که CBT-I³ برای همه افراد به همین شکل عمل می‌کند یا جایگزین سایر مراقبت‌های افسردگی می‌شود.

در پایان، گزارش می‌گوید اگر مشکلات خواب یا علائم افسردگی به‌صورت پایدار ادامه داشته باشد، مطرح کردن آن با یک متخصص سلامت می‌تواند به بررسی علت‌ها و انتخاب درمان مناسب کمک کند. همچنین می‌توان CBT-I³ و درمان افسردگی را به‌عنوان بخشی از یک برنامه مراقبتی فردی در نظر گرفت.

پاورقی منابع نام‌ها

¹ Sleep Well for Mood

² Mirage News

³ CBT-I (Cognitive Behavioural Therapy for Insomnia)

⁴ Vanika Lall

⁵ Melissa Ree

⁶ Romola Bucks

⁷ The University of Western Australia

⁸ Behaviour Research and Therapy