تبدیل مزرعه سیب‌زمینی به پناهگاه پرندگان کمیاب و مهاجر در استرالیای غربی

تبدیل یک مزرعه سیب‌زمینی به تالاب حفاظت‌شده

تالاب‌های یونگداپ¹، یک سایت ۱۰۴ هکتاری نزدیک دنمارک² در جنوب وسترن استرالیا³، در چند سال گذشته از یک مزرعه تجاری سیب‌زمینی به پناهگاهی برای پرندگان نادر و در معرض خطر تبدیل شده است. این محدوده حدود ۴۲۰ کیلومتر در جنوب پرت⁴ قرار دارد و به‌عنوان زیستگاهی مهم برای گونه‌های مهاجر معرفی می‌شود.

احیا و تامین مالی پروژه

این طرح با هدایت کمیته حوضه آبریز ورودی ویلسون⁵ پیش رفت؛ ایده آن هم پس از مشاهده‌های تکرارشونده بیتِرن استرالازیایی⁶—گونه‌ای گریزان و در معرض خطر—در ابتدای این دهه شکل گرفت. در سال ۲۰۲۳، کنشگران محیط‌زیست این زمین را خریدند و نزدیک به ۷۰۰ هزار دلار برای اجرای پروژه جمع‌آوری کردند. هدف اصلی، دوباره آبگیریِ زمینِ کشاورزیِ سابق و بازگرداندن آن به وضعیت یک تالاب فعال بود.

زیستگاه پرندگان و مدیریت آب

به گفته مدیران سایت، تا امروز ۱۰۸ گونه پرنده در این تالاب شناسایی شده‌اند. در میان آن‌ها پرندگان آبزی و همچنین پرندگان مهاجر دیده می‌شوند؛ از جمله پرندگان کنارآبزی که پس از تغذیه در تابستان، از سیبری⁷ به جنوب می‌آیند و در تالاب‌ها و پهنه‌های گِلی منطقه توقف می‌کنند تا دوباره انرژی بگیرند.

این تالاب زمانی بخشی از منظره‌ای گسترده از تالاب‌ها بین آلبانی⁸ و دنمارک² بود، اما بسیاری از آن‌ها در اوایل دهه ۱۹۰۰ برای توسعه کشاورزی خشک و زهکشی شدند. اکنون همان زیرساخت‌های زهکشیِ مزرعه—از جمله کالورت‌ها—برای کنترل سطح آب استفاده می‌شود؛ به‌طوری که در زمستان تالاب آبگیری می‌شود و سطح آب در ارتفاعی تنظیم می‌ماند که بیشترین فایده را برای زیستگاه گونه‌های در معرض تهدید داشته باشد.

دسترسی عمومی و برنامه‌های آموزشی-پژوهشی

طبق برنامه، این پناهگاه قرار است تا پایان سال به روی عموم باز شود. بخشی از زیرساخت‌های در حال ساخت، پناهگاه تماشای پرندگان (Bird hide) است که به‌عنوان نقطه اصلی دسترسی برای پژوهشگران، گروه‌های مدرسه‌ای و علاقه‌مندان پرنده‌نگری در نظر گرفته شده است.

همچنین قرار است یک مسیر تفسیر و معرفیِ ۱۰۰ متری ایجاد شود تا تاریخ بومی، دوره کشاورزی و اطلاعات اکولوژیک تالاب را توضیح دهد. در کنار آن، شبکه‌ای از دوربین‌ها امکان مشاهده از راه دور را برای سرشماری پرندگان و پژوهش فراهم می‌کند و ابزارهای ضبط صدا برای ثبت و پایش صدای «بوم» بیتِرن استرالازیایی⁶ در سپیده‌دم و غروب نصب می‌شود.

کنترل تهدیدها: روباه‌ها و گربه‌های وحشی

مدیران پروژه می‌گویند مدیریت شکارچیان و گونه‌های مهاجم هم بخشی از کار روزمره تالاب است. در گزارش ای‌بی‌سی نیوز⁹ آمده که برنامه کنترل باعث کاهش ۸۵ درصدی تعداد روباه‌ها شده و اکنون تمرکز اصلی روی کاهش گربه‌های وحشی است. برای این کار از روش‌هایی مثل تیراندازی، تله‌گذاری، طعمه‌گذاری و همچنین تله‌های لیزری فلیکسر¹⁰ استفاده می‌شود.

پروژه‌های مرتبط در وسترن استرالیا

سایت یونیورسیتی آو وسترن استرالیا¹¹ به پروژه Corridors for Carnaby’s (C4C)¹² اشاره کرده که در جون ۲۰۲۶ آغاز شده و با بودجه ۳.۳ میلیون دلار هدف دارد بیش از ۲۰۰ هزار درخت در جنوب ماندورا¹³ بکارد تا کریدورهای زیستگاهی برای کاکاتوی کارنابی¹⁴ ایجاد شود.

همچنین در یکی دیگر از گزارش‌های ای‌بی‌سی نیوز⁹ به احیای زمین با محوریت جامعه بومی اشاره شده است؛ جایی که متخصصان گیاهان بومی با کاشت دوباره درختان She-oak¹⁵ به دنبال بازگرداندن پوشش گیاهی بومی و جذب دوباره کاکاتوهای سیاه به منطقه هستند.

¹ Eungedup Wetlands | ² Denmark | ³ Western Australia | ⁴ Perth | ⁵ Wilson Inlet Catchment Committee | ⁶ Australasian bittern | ⁷ Siberia | ⁸ Albany | ⁹ ABC News | ¹⁰ Felixer | ¹¹ University of Western Australia (UWA) | ¹² Corridors for Carnaby’s (C4C) | ¹³ Mandurah | ¹⁴ Carnaby’s Cockatoo | ¹⁵ She-oak