تناقض میان حرف دولت و رفتار بازار
دولت استرالیا¹ میگوید «هیچوقت زمان بهتری» برای ورود خریداران خانهاولی به بازار املاک نبوده است؛ اما آمارهای تازه و نگرانیهای خریداران تصویر پیچیدهتری نشان میدهد: پایین آمدن قیمت ملک لزوماً به معنی مقرونبهصرفهتر شدن خانهدار شدن نیست.
تعهدات جدید وام مسکن در فصل ژوئن ۵.۴ درصد کاهش یافت؛ دومین افت فصلی پیاپی. همزمان، نرخ موفقیت مزایدهها (auction clearance) در بیشتر ایالتها آخر هفته گذشته زیر ۵۰ درصد بود؛ رقمی که به گفته کارشناس بازار ملک آنا پورتر² با سطح معمول این فصل (حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد) فاصله دارد.
خانه ارزانتر، اما هزینه مالکیت بالاتر
کاهش ارزش ملک میتواند در نگاه اول نقطه ورود بهتری برای خریداران باشد. اما پورتر² در گفتوگو با برنامه سانرایز³ گفت افزایش نرخهای بهره و بالا رفتن هزینههای نگهداری ملک، بخش بزرگی از این مزیت را خنثی کرده است. به گفته او، بعضی خریداران همچنین این احتمال را هم در نظر میگیرند که بعد از خرید، قیمتها باز هم افت کند.
این نگرانی در دادههای کلی بازار هم دیده میشود. در مجموع شهرهای پایتختی، ارزش خانهها از ژانویه ۵.۹ درصد کاهش یافته و ارزش واحدهای آپارتمانی ۳.۶ درصد پایین آمده است. با این حال، هزینه بالاتر وامگیری قدرت خرید را محدود کرده: کانستار⁴ برآورد میکند افزایش اخیر نرخها، توان وامگیری فردی با درآمد متوسطِ تماموقت را بیش از ۵۸ هزار دلار کاهش داده است.
کمک به سپرده، محدودیت وام را حل نمیکند
دولت به افزایش سهم خریداران خانهاولی اشاره میکند و میگوید تغییرات مالیاتی بودجه میتواند در گذر زمان به حدود ۷۵ هزار خانوار کمک کند از اجارهنشینی به مالکیت برسند؛ به شرط آنکه خانههای نوساز بخرند.
اما کمک برای سپرده، بهتنهایی وام را قابلپرداخت نمیکند. یک تحلیل تازه میگوید طرحهای سپرده ممکن است مانعِ پسانداز اولیه را کمتر کنند، اما ظرفیت خانوار برای پرداخت اقساط وام را تغییر نمیدهند.
آخرین آمارهای وامدهی هم موضوع را پیچیدهتر میکند. وامهای مربوط به خریداران خانهاولی در فصل سپتامبر ۸.۶ درصد کاهش یافت و نسبت به یک سال قبل ۱۲.۳ درصد پایینتر بود. با این وجود، اداره آمار استرالیا⁵ اعلام کرد این وامها هنوز بیش از یکسوم وامدهیِ مالکانِ ساکن (owner-occupier) را تشکیل میدهد.
احتیاط خریداران زیر سایه نااطمینانی
پورتر² میگوید خریداران احتمالی نگران افزایش دوباره نرخ بهره، فشار هزینههای زندگی و خطر از دست دادن ارزش سرمایه هستند؛ یعنی اینکه ملک را بخرند اما اگر قیمتها باز هم پایین بیاید، «سهم سرمایهای» که با خرید وارد کردهاند کاهش پیدا کند.
او همچنین هشدار داد افت ارزش خانهها میتواند میزان حمایتی را که بعضی خریداران خانهاولی از والدین میگیرند کم کند؛ چون بخشی از این کمکها از محلِ ارزش (equity) خانه پدر و مادر تأمین میشود و با پایین آمدن قیمتها، این پشتوانه هم کوچکتر میشود.
فاصله میان خوشبینی دولت و احتیاط خریداران نشان میدهد قیمت خرید فقط یک بخش از ماجرای استطاعت است؛ قدرت وامگیری، میزان اقساط و هزینههای جاریِ مالکیت هم تعیین میکنند آیا خریدار واقعاً آماده ورود به بازار هست یا نه.
پاورقی منابع نامها
¹ Australia
² Anna Porter
³ Sunrise
⁴ Canstar
⁵ Australian Bureau of Statistics
⁶ Opteon
⁷ Clare O’Neil
⁸ Bridget McKenzie
Source: 7news.com.au, newsroom.aap.com.au, abc.net.au, brokerdaily.au, unpackproperty.com.au