افزایش نقش اروپا در جنگ و اعزام نیرو به قبرس
با بالا گرفتن جنگ میان ایران¹، آمریکا² و اسرائیل³، نقش اروپا⁴ پررنگتر شده و بریتانیا⁵، فرانسه⁶ و یونان⁷ پس از حمله پهپادی به پایگاه بریتانیا در قبرس⁸، نیروها و تجهیزات بیشتری را به این جزیره اعزام کردهاند. همزمان گزارشها از افزایش تلفات در ایران و اختلال در کشتیرانی جهانی حکایت دارد.
جزئیات حملات و آمار تلفات اعلامشده
به گزارشها، آمریکا² و اسرائیل³ در قالب عملیات Operation Epic Fury⁹ حملات هوایی به ایران¹ انجام دادند و اعلام شد آیتالله علی خامنهای¹⁰ و چند مقام ارشد کشته شدهاند. در ادامه، ایران از اقدامات تلافیجویانه و همچنین تهدید به مسدود کردن تنگه هرمز¹¹ سخن گفته است؛ گذرگاهی که حدود ۲۰ درصد سوخت جهان از آن عبور میکند.
طبق گزارشهای منتشرشده به نقل از خبرگزاری تسنیم¹² و هلال احمر ایران¹³، شمار کشتهها در ایران به ۷۸۷ نفر رسیده که از جمله ۱۶۸ کودک و ۱۴ معلم معرفی شدهاند؛ همچنین گفته شده در حمله به یک مدرسه دخترانه تلفات ثبت شده است. در لبنان¹⁴ نیز در پی حملات اسرائیل، ۵۲ نفر کشته و ۱۵۴ نفر زخمی گزارش شده و در سوی دیگر، اسرائیل از ۱۰ کشته و بیش از ۲۰۰ مجروح خبر داده است.
حمله پهپادی به پایگاه آکروتیری و واکنشها
روز دوشنبه یک پهپاد که «احتمالاً ساخت ایران» توصیف شده و گفته میشود از لبنان و توسط حزبالله¹⁵ شلیک شده، به پایگاه هوایی آکروتیری¹⁶ بریتانیا در قبرس اصابت کرد. گزارشها میگویند خسارت جزئی بوده، پایگاه همچنان عملیاتی است و کسی آسیب ندیده؛ با این حال، بخشی از خانوادهها تخلیه شدهاند.
کییر استارمر¹⁷، نخستوزیر بریتانیا، استفاده «محدود» از پایگاههای بریتانیا توسط آمریکا را فقط برای اهداف دفاعی تأیید کرده است. در همین ارتباط، دونالد ترامپ¹⁸ رئیسجمهور آمریکا از این رویکرد انتقاد کرده و همچنین درباره کاهش همکاری تجاری با برخی متحدان «مردد» از جمله اسپانیا¹⁹ صحبت کرده است.
اقدامات یونان، فرانسه و آلمان در قبرس
در واکنش به تحولات پیرامون قبرس:
یونان⁷ ناوهای جنگی و جنگندههای اف-۱۶²⁰ را به قبرس اعزام کرده و اعلام شده نیکوس دندیاس²¹ وزیر دفاع یونان قصد سفر به این کشور را دارد.
فرانسه⁶ از اعزام ناوهای جنگی خبر داده و همچنین اعلام کرده برنامه «گسترش» زرادخانه هستهای خود را دنبال میکند و امکان «میزبانی بازدارندگی» برای متحدان از جمله بریتانیا و آلمان²² را مطرح کرده است.
آلمان²² نیز اعلام کرده به قبرس کمک خواهد کرد.
در همین حال، ایران هشدار داده که ورود کشورهای اروپایی به جنگ را «اقدام جنگی» تلقی میکند و از تهدید حمله به اهداف اروپایی سخن گفته است. مارک روته²³ دبیرکل ناتو²⁴ گفته ناتو از قلمرو کشورهای عضو دفاع میکند، اما بر «درگیر نبودن مستقیم» تأکید داشته است.
اثرهای احتمالی بر استرالیا و قیمت سوخت
در استرالیا²⁵ نگرانیهایی درباره جهش قیمت بنزین مطرح شده و گفته میشود در صورت بسته ماندن مسیر تنگه هرمز، قیمت بنزین میتواند تا حدود ۳ دلار به ازای هر لیتر بالا برود. بسته شدن عملیاتی این مسیر باعث میشود برخی کشتیها مسیر خود را از اطراف دماغه امید نیک²⁶ در آفریقا تغییر دهند که بیش از ۱۴ روز به زمان حملونقل اضافه میکند و هزینههای اضافی و «سورشارژ» به بار میآورد. همچنین گفته شده ذخایر سوخت استرالیا پایینتر از استاندارد ۹۰ روزه بینالمللی است.
گزارشها همچنین از فشار احتمالی بر قیمت مواد غذایی، فعالیتهای معدن، حملونقل جادهای و صنعت ماهیگیری به دلیل افزایش هزینه انرژی صحبت میکنند. در پوششهای مرتبط هم به تغییر مسیر برخی کشتیهای کروز و پیامهای IDF²⁷ به استرالیا اشاره شده، در حالی که از درگیری مستقیم نظامی استرالیا گزارشی منتشر نشده است.
پیامدهای جهانی: هرمز، بازارها و تخلیهها
در سطح جهانی، گزارشها میگویند تنگه هرمز از نظر عملیاتی بسته شده و برخی شرکتهای بیمه از پوشش عبور از این مسیر خودداری میکنند؛ موضوعی که هزینه حملونقل را بالا برده است. در دبی²⁸ نیز اعلام شده کنسولگری آمریکا هدف پهپاد قرار گرفته اما آتش خاموش شده و تلفاتی گزارش نشده است. همچنین امارات متحده عربی²⁹ درباره انتشار پستهای تأییدنشده در شبکههای اجتماعی هشدار داده و از جریمههایی تا ۱۰۹ هزار دلار استرالیا صحبت شده است.
در بخش تخلیهها، گفته شده امارات ۶۰ پرواز برای خروج بیش از ۱۷ هزار نفر انجام داده و یک پرواز جمهوری چک³⁰ نیز در پراگ³¹ فرود آمده است. همزمان بازارها تحت فشار قرار گرفتهاند؛ گزارشها از افت سهام، افزایش ۱۵ درصدی قیمت نفت از روز جمعه، و رشد ۴۰ درصدی قیمت گاز در اروپا خبر میدهند.
ادامه درگیریها و برآورد زمانی ترامپ
در تحولات میدانی، گزارش شده نیروهای اسرائیلی به لبنان اعزام شدهاند و رهگیری موشکها ادامه دارد. دونالد ترامپ¹⁸ گفته ممکن است جنگ ۴ تا ۵ هفته طول بکشد، اما احتمال طولانیتر شدن آن را هم مطرح کرده است. همچنین او از دستور برای اسکورت دریایی نفتکشها و ارائه تضمینهای مالی برای تجارت در خلیج خبر داده و در مقابل، مقامهای ایرانی از وجود سلاحهای پیشرفته «استفادهنشده» و آمادگی برای «جنگ طولانی» صحبت کردهاند.
پاورقی نامها
¹ Iran | ² United States (US) | ³ Israel | ⁴ Europe | ⁵ United Kingdom (UK) | ⁶ France | ⁷ Greece | ⁸ Cyprus | ⁹ Operation Epic Fury | ¹⁰ Ayatollah Ali Khamenei | ¹¹ Strait of Hormuz | ¹² Tasnim | ¹³ Iranian Red Crescent | ¹⁴ Lebanon | ¹⁵ Hezbollah | ¹⁶ Akrotiri | ¹⁷ Keir Starmer | ¹⁸ Donald Trump | ¹⁹ Spain | ²⁰ F-16 | ²¹ Nikos Dendias | ²² Germany | ²³ Mark Rutte | ²⁴ NATO | ²⁵ Australia | ²⁶ Cape of Good Hope | ²⁷ IDF | ²⁸ Dubai | ²⁹ United Arab Emirates (UAE) | ³⁰ Czech Republic | ³¹ Prague
Source: 7news.com.au, euronews.com, understandingwar.org, france24.com